Кіріспе

Канада философы (1926–2021)

Кай Нильсен (15 мамыр 1926 – 7 сәуір 2021) – американдық профессор, кейіннен Калгари университетінде философиядан зейнеткер профессор болған. Ол натурализм, метафилософия, этика, аналитикалық философия, әлеуметтік және саяси философия салаларында маманданған. Нильсен дін философиясы туралы да жазған және қазіргі атеизмді қолдаушы болған. Ол Бернард Уильямстың сын-пікірлеріне жауап ретінде пайдалылықты қорғауымен де белгілі болды.

Өмірбаян

1926 жылы 15 мамырда Мичиган штатының Маршалл қаласында, Мичиган штатының Батл-Крик қаласының жанында туған Кай Эдвард Нильсен Иллинойс штатының Молин қаласында өсті. Оның әкесі Данияның Копенгаген қаласынан шыққан және дания және швед тілдерінде сөйлеген. Кейін ол әкесі туралы былай деді: "Әкем – Даниядан иммигрант болып келген, он бес жасында Нью-Йоркке келді. Ол кезде ол ағылшын тілін білмеген. Оны мектепте бірінші сыныпқа орналастырды, бірақ ол оны ұнатпады. Ол не істей алады? Ол ағылшынша сөйлей алмайтын, ал оның үстіне ағылшын тілінде сөйлейтін кішкентай балалармен бірге. Ол он бес жаста болса, олар бес немесе алты жаста еді. Ол мектепті тастап, сол кездегідей өз күшімен өмір сүрді". Оның анасы американдық болған, бірақ Нильсеннің сөзіне қарағанда, ол "метис болған. Оның анасы Лак-Сен-Жаннан келген, бірақ ол өзі француз тілінде сөйлемеген. Оның анасы тіл үйрене алмай тұрып АҚШ-қа көшіп келген". Чапел-Хиллде оқып жүргенде Нильсен радикалды көзқарастарға ие болды: "Солтүстік Каролина университеті тек нәсіл бойынша ғана емес, жыныс бойынша да бөлінген еді. UNC-де бастапқыда тек ерлер оқыды (жоғары сыныптан басқа). Мен Гамильтон және Амхерст колледждерінде сабақ бергенде де осылай болды. Менің ойымша, қазір АҚШ-та бар болғаны екі ғана ерлерге арналған мектеп қалды [2012], бірақ сол кезде олар көп болды. Бірақ Солтүстік Каролинада да, оның ішінде либералды Солтүстік Каролина университетінде де нәсілдік сегрегация болды. Солтүстік Каролина және Дьюк университеттерінде қара нәсілді студенттер мүлдем болған жоқ. Бұл "бөлек, бірақ тең" деп аталды. Бірақ бұл, әрине, шындық емес еді. Сол кезде мен осы мәселеге сезімтал болғандықтан, түрлі қозғалыстарға, әсіресе радикалды қозғалыстарға қосылдым, бірақ билік тарапынан олардың барлығы радикалды қозғалыстар деп есептелді. Мен сол кезде тез арада радикалды көзқарастарға ие болдым". Университетте оқыған жылдары ол бір роман да жариялады. Нильсен сонымен қатар Канада философия журналының негісқалаушыларының бірі болды. 1973 жылы Нильсен "Хуманистік манифест II" құжатына қол қойды. Ол марксизм, метафилософия және этикалық, саяси теория сияқты тақырыптар бойынша 40-тан астам кітап жазды немесе редакциялады.

Мақалалар мен кітап тараулары

Нильсеннің жеке веб-бетінде, Калгаридің веб-бетінде және Philpapers сайтында тізімдерді қараңыз.