Бельгиядағы Ла-Ильп муниципалитеті

Кіріспе

Ла Хульпе (la ylp; Terhulpen, tɛrˈɦʏlpə; ) – Бельгияның Валония аймағындағы Валония Брабант провинциясындағы муниципалитет, Брюссель қаласының оңтүстік-шығысында 20 км, ал Брюссель астанасының шекарасынан шамамен 3 км қашықтықта орналасқан. 2007 жылдың 1 қаңтарында Ла Хульпеде 7309 адам тұрды. Жалпы ауданы 15,60 км², оның 3 км² Сония орман алабын құрайды; бұл көрсеткіш бойынша бір шаршы километрге 463 адамнан келеді. Ла Хульпе әлі де батыстағы Гейлемард және шығыстағы Малаиз Бакенбос деген екі кішкентай елді мекенді сақтап келеді. Бұл елді мекендердің, сондай-ақ Ла Хульпе аумағының басқа да бөліктерінің шекаралары 1963 жылы француз және голланд тілдері арасындағы тілдік шекара белгіленген кезде өзгертілді. Дүниежүзілік банктер аралық қаржылық телекоммуникация қоғамының (SWIFT) бас кеңсесі Ла Хульпеде орналасқан.

Тарих

Ла-Хулпе атауы кельт тіліндегі "helpe" сөзінен шыққан, яғни "күміс өзен". Ла-Хулпеге су құятын ағыстар қазіргі уақытта "Аргентина" деп аталатын көлдер тізбегін құрайды. Бұл жерде б.з.б. 10 000 жыл бұрын адамдар қоныстанған, бұл туралы Гейлмардеден табылған тегіс кремнезден жасалған балта куәландырады. Ауылды Брабант герцогы Аргентин және Мазерин аңғарларын бөліп тұрған төбені тазарту арқылы құрды. Ла-Хулпеге 1320 жылдың 3 маусымында Генри I қол қойған жарғы бойынша қала құқығы берілді. Ол төменгі және жоғары сот төрелігі жүзеге асырылатын мэрияға айналды және 1792 жылға дейін осы мәртебесін сақтап келді. Шіркеудің жанында тұрған жаза тұғыры француз билігі кезінде бұзылды, кейін ішінара қалпына келтіріліп, қалалық әкімдікте көруге болады. 1795 жылдан 1814 жылға дейін Ла-Хулпе Оверижседен Ватерлооға дейінгі аймақтағы ондай көршілес муниципалитеттерге қатысты сот төрелігінің орталығы болды. Бельгия тәуелсіздігін алғаннан кейін Ла-Хулпе әкімшілік және саяси функцияларын жоғалтып, Вавр кантонының құрамына енді. Ла-Хулпе шіркеуі 1226 жылғы құжатта айтылған. Ол Лувр мұражайында сақталған Максимилианның аңшылықтарынан алынған Брюссель гобеленінде бейнеленген, бұл Карл V заманындағы бір айдың символдық аңшылық көрінісін көрсетеді. Шіркеудің мұнарасы мен орталық бөлігінен басқа барлық бөліктері 1906 жылы соңғы рет жаңартылды. Король Бадуин ескерткіші шіркеудің артында, Бельгияның жүз жылдығын еске сақтайтын емен ағашының жанында орналасқан. Үш ғасыр бойы Ла-Хулпе экономикасы Брюссельге жақындығы мен таза судың болуына байланысты қағаз өндіру өнеркәсібімен дамыды. Алғашқы қағаз фабрикасы Гранд Этангта (Үлкен көлде) салынды. 1664 жылы Испания королі Филипп II Ла-Хулпеде "Империялық және Корольдік қағаз фабрикасын" құруға рұқсат берді. 1970 жылы қағаз өндірісі тоқтатылды. 1842 жылы француз стилінде салынған Ла-Хулпе сарайы 1893 жылы граф Эрнест Сольвей сатып алып, 1968 жылы оның немересі Эрнест Джон Сольвей Бельгия мемлекетіне тапсырды. Ол 227 гектар жерді жайылымдармен, орманмен және көлдермен қоршап, Domaine Solvay деп аталады. Сарай мен доменді қазір Валония аймағы мен Domaine Solvay қауымдастығы басқарады. Аймақ өзінің эстетикалық құндылығы үшін 1963 жылдың 10 маусымында Корольдік жарлықпен қорғалып, 1993 жылы Валонияның негізгі мұра тізіміне енгізілді, содан кейін Natura 2000 учаскесі ретінде тіркелді. 1988 жылы Жозе Ван Дамның қатысуымен Жерар Корбиудың "Музыка мұғалімі" ("Le Maître de musique") фильмі Ла-Хулпе сарайы мен паркінде түсірілді. 1833 жылы салынған сарайдың шаруашылық бөлігі 2000 жылдың 27 қазанында ашылған Фоллон қорына орналасқан. Жан Мишель Фолон (1934–2005) XX ғасырдың екінші жартысындағы ең танымал суретшілер мен плакаттар жасаушысы ретінде белгілі. 1990 жылдары Фолон өзінің бала кезінде ойнаған Solvay доменінде қор құруға шешім қабылдады. Ол өзінің 300-ден астам туындысын қорға тапсырып, оларды бұрынғы шаруашылық ғимаратының 15 бөлмесінде көрнекті түрде ұйымдастырды. Қор ашылғаннан кейін алғашқы жылы 80 000-нан астам келушіні қабылдады.

The name of La Hulpe comes from the Celtic word helpe, "the silver river". The brooks that water La Hulpe form a string of ponds that is called today L'Argentine. The site was already settled 10,000 years BC, as proved by an axe made of smooth flintstone found in Gaillemarde. The village was founded by the Duke of Brabant by clearing a hill separating the valleys of Argentine and Mazerine. La Hulpe was granted municipal rights by a charter signed by Henri I on 3 June 1320. It became a mairie, where lower and higher justice was exercised, and kept its status until 1792. The pillory standing near the church was demolished under the French rule; it was partially restored and can be seen in the town hall. From 1795 to 1814, La Hulpe was the seat of a court with jurisdiction over some ten neighbouring municipalities, in an area spreading from Overijse to Waterloo. After the independence of Belgium, La Hulpe lost its administrative and political functions and was incorporated into the canton of Wavre. The church of La Hulpe was mentioned in a document dated 1226. It is shown on the oldest representation of La Hulpe, a Brussels tapestry from the Hunts of Maximilian suite kept in the Louvre Museum, showing a hunting scene emblematic of a month in Charles V's time. The church, except the tower and the central nave, were dramatically transformed, for the last time in 1906. The King Baudouin's Memorial was built behind the church, close to the oak commemorating the centenary of Belgium. For three centuries, the economy of La Hulpe has been driven by paper making industry, favoured by the closeness to Brussels and the availability of pure water. The first paper mill was set up on the Grand Etang (Big Pond). In 1664, King of Spain Philip II allowed the foundation of the "Imperial and Royal Paper Manufacture" in La Hulpe. Paper making industry was suppressed in 1970. The castle of La Hulpe, built in French style in 1842, was purchased by Count Ernest Solvay in 1893 and transferred to the Belgian state by his grandson, Ernest John Solvay, in 1968. It is surrounded by a 227 ha domain with pastures, woods and ponds, known as Domaine Solvay. The castle and the domain are today managed by the Walloon Region and the Domaine Solvay association. The domain was protected for its aesthetic value by Royal Decree on 10 June 1963, then registered on the Walloon main heritage list in 1993, and eventually listed as a Natura 2000 site. In 1988, the movie Le Maître de musique (The Music Teacher) by Gérard Corbiau, starring José Van Dam, was made in the castle and park of La Hulpe. The farm of the castle, built in 1833, is the seat of the Folon Foundation, inaugurated on 27 October 2000. Jean Michel Folon (1934–2005) is mostly known as one of the most popular illustrators and poster designers of the second half of the 20th century. In the 1990s, Folon decided to create a foundation in the Solvay Domain, a place where he used to play when he was a young boy. He transferred to the foundation more than 300 of his works and organized their scenographic presentation in 15 rooms of the former farm. The foundation welcomed 80,000 visitors during its first year of existence.

"Royal La Hulpe Sporting Club" спорттық клубы

Ла-Хюльпеде Корольдік Ла-Хюльпе спорт клубы орналасқан.

Танымал тұрғындары

"Қоғамдық капитал" қорының негізін қалаушы доктор Патрик Хуноут Ла-Хульпеде ұзақ жылдар бойы тұрды. Барон Пьер де Катерс (1875–1944), Бельгияның алғашқы авиаторы, қазір Домен де Нисдам деп аталатын сарайда тұрған. Майкл Клауанс, баскетболдан үш ұпайлық шабуылда шебер. "Ақ шоколад" деген есіммен танымал.