Кіріспе

Нивель (нивɛл; Нижель, ;) – Бельгияның Валлония Брабант провинциясында орналасқан Валониядағы қала және муниципалитет. Нивель муниципалитетіне бұрынғы Баулер, Борнивал, Тин және Монстре муниципалитеттері кіреді. Нивель округі Валлония Брабант провинциясының барлық муниципалитеттерін қамтиды. Әйелі Гертруданың колледждік шіркеуі Валонияның мұрасы ескерткіші ретінде тіркелген.

Нивельдің өрлеуі

4000 жылдан бастап Нивель аймағы Дануб қоныстанғандармен біртіндеп егіс жеріне айналдырылды. Олардың көне Рубания мәдениетінің көп бөлігі біздің заманымыздың бірінші ғасырында римдік басқыншылармен жойылды. Кезекте, римдік құрылыстардың көпшілігі, оның ішінде виллалар, 3-ші ғасырдағы германдық шабуылдар кезінде қиратылды. 7-ші ғасырда бұл аймақ Аустразиялық франк мемлекетінің құрамына кірді, ал сарайдың басқарушысы Ландендік Пиппин онда 78 км²-ден астам аумақты қамтитын вилланы қайта жаңартты. 640 жылы Пиппин қайтыс болғаннан кейін Маастрихт епископы, болашақ Әулие Аманд, Пиппиннің әйелі Иттаға олардың вилласында монастырь құруға кеңес берді. Иттаның қызы Гертруда монастырьдің алғашқы әйелі болды және ол қайтыс болғаннан кейін қасиетті саналды. Зияратшылардың санының артуы үлкенірек шіркеулер салуды талап етті, нәтижесінде бүгінге дейін сақталған алып романдық стильдегі құрылыс пайда болды. Шіркеудің киеленуі 1046 жылы Лиеж епископ-принці Вазо мен Рим императоры Генрих III-нің қатысуымен өтті. Бұл Нивель монастырының алтын ғасыры болды, ол қазір Фризеланд, Мозель және Рейнге дейінгі жерлерге иелік етті.

XIII ғасырдан 1830 жылға дейін

XIII ғасырда шіркеудің төңірегінде өскен қала Брабант герцогтығының құрамына енді. Қала халқының көп бөлігі қолөнершілер мен гильдия мүшелерінен тұрды, олар өз құқықтары үшін аббатсалармен және герцогтармен күресуге дайын болды. Бұл құқықтарды XIV ғасырда Брабант герцогинясы Иоанна ресми түрде мойындады. 1647 жылы жіп өндірушілер ұйымдастырған маңызды көтеріліс салдарынан қаланың көптеген кәсіпкерлері Францияға қоныс аударды, бұл қаланың экономикалық құлдырауына себеп болды. XVII ғасырда Франция мен Испан Нидерланды арасындағы соғыстар Нивель қаласының жағдайын одан бетерлетті, қала бірнеше рет қоршауға алынып, әскери оккупацияға ұшырады. XVIII ғасырдағы Австрия және Франция үкіметтері қалаға діни және әкімшілік реформалар әкелді.

1830 жылдан бүгінгі күнге дейін

1830 жылы Нивель Бельгия революциясында күресу үшін Брюссельге патриоттық әскерлерді жіберген алғашқы қалалардың бірі болды. Келесі жылдар ауыр өнеркәсіптің, оның ішінде металлургия және теміржол құрылысының дамуымен ерекшеленді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала бомбалаудан зардап шекті, бірақ 1940 жылғы 14 мамырда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одан да үлкен қирау болды, нәтижесінде қаланың орталық бөлігі дерлік толығымен қирады, тек колледж шіркеуінің қабырғалары ғана тік тұрды. Шіркеуді қайта жаңарту 1984 жылы аяқталды, бірақ колледждің оңтүстік жағында қабырға фрагменттерінің іздерін көруге болады.

Негізгі көрікті жерлер

Қаланың қамқоршысы – қасиетті Гертруданың колледждік шіркеуі 11-13 ғасырларға жатады және Бельгиядағы роман стилінің ең көрнекті үлгілерінің бірі болып табылады. Ол Еуропаның маңызды мәдени мұра орындарының бірі ретінде танылған. Шіркеудің астында меровингиялық (7 ғасыр) және каролингтік (9 ғасыр) кезеңдерге жататын қабірлер табылды. Роман стиліндегі крипта Еуропадағы осындай ірі құрылыстардың арасында ең үлкендерінің бірі. Мұнаралардың біріндегі сағатты хабарлайтын екі метрлік мүсін "Жан де Нивель" деп лақапталған. Жан шамамен 1400 жылға дейін жасалған. Рекольлет монастыры мен оның шіркеуі 16 ғасырға дейін салынған. Нивельде Сент-Гертрудаға сапарды толықтыратын археологиялық музей де бар. "Додэйн" саябағы қаланың оңтүстік жағында жасыл аймақпен қамтамасыз етеді.

Фольклорлық

Ат сияқты, Нивельде де процессиялық алыптар жиынтығы бар, олардың бірі – 1365 жылға дейін сақталған Голиат. Голиат отбасы (ер, әйел және ұл) әдетте арыстан, түйе, бір мүйізді ат және аждаһа сияқты ерекше алып жануарлармен бірге жүреді. 13 ғасырда пайда болған, көп қатысушысы бар Әйелі Гертруданың діни процессиясы жыл сайын өткізіледі. Нивель карнавалы жақында (19 ғасыр) пайда болды және Ұлы оразаның алғашқы демалыс күндері өтеді. Бинше карнавалы сияқты, Нивель карнавалында да әйгілі Гилльдер кездеседі. Қаланың гастрономиялық ерекшелігі – жергілікті ірімшік, пияз, жасыл шөп, жұмыртқа және май қосылған тарте аль д’жоте деп аталатын бір түрі. Нивель сонымен қатар 49 қоңыраулы карильонымен және төрт атақты канондарымен де танымал.

Спорт

1972 жылғы және 1974 жылғы F1 маусымдарында Бельгия Гран-приі Нивельс-Баулерс трассасында өткізілді. Эмерсон Фиттипальди екі рет де жарысты жеңіп алды. Трасса ақырында көңілінен қалдырып, кейіннен бұзылып жатыр. 2007 жылдың қыркүйегінде Нивельс Буйзингенмен бірлесіп, Ballpelote, International fronton және International game VII Еуропалық гандбол чемпионатына төңкерілді.