Кіріспе

Перве́з (перве́з) — Бельгияның Валлония Брабант провинциясында орналасқан Валония муниципалитеті.

География және демография

2006 жылдың 1 қаңтарында муниципалитетте 7 487 тұрғын болды. Жалпы ауданы 50,81 км², халық тығыздығы шаршы километрге 147 адамды құрайды. Муниципалитет мына аудандардан тұрады: Малевес-Сент-Мари-Вастин, Орбе, Торембе-ле-Бегин және Торембе-Сен-Трон.

Тарих

Рим дәуірінде Первез Бавайдан Кельнге дейінгі римдік жолдың бойында орналасқан. Оның нәтижесінде, қазір көрінбейтін үш оба пайда болды. 1977 жылы Лонг-Понт шаруашылығының жанында бірнеше римдік артефакттары бар қабір табылды. Орта ғасырларда Первез Брабант герцогтығы мен Лиеж князь-епископтығының шекарасына жақын болғандықтан жиі қиындықтарға тап болды. Первез шіркеуі мен қамалының айналасында дамыды, ол 1870 жылға дейін бұзылды. Первездің негізгі байлығы – ауыл шаруашылығы өнімдеріне негізделген нарығы болды. Жаңа заманда (1500-1800) Первезде мата сарайы мен астық айырбастау сарайы (halle aux grains) ашылды. 1511 жылы қазан айында жыл сайынғы базар ұйымдастырылды. 1577 жылы көтерілісшілердің жалға алған әскері Первез маңында лагерь құрды. Франко-голланд соғысы кезінде көптеген үйлер мен егістер қирады. Ал одан кейінгі Тоғыз жылдық соғыс Первез үшін толыққанды апатқа айналды. 19 ғасырда Первез ауыл шаруашылығына негізделген өнеркәсіптік дамуды бастан өткерді. 1870 жылы екі су диірмені, екі жел диірмені, екі тері илеу зауыты, үш сыра зауыты және раперия болды. Раперия – 175 жұмыскері бар маңызды кәсіпорын болды. Ол қант қызылшасынан шырын шығарып, оны құбыр арқылы Ванзе қант зауытына жіберді. Ол Розарей проспектынде орналасқан және 1959 жылы жабылды. Кейбір ғимараттар қазір жоғары деңгейдегі мейрамхана ретінде пайдаланылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Первез кездейсоқ апатқа ұшырады. 1940 жылдың 13 мамырында қала орталығындағы француздық оқ-дәрі қоймасы немесе минасы жарылып, жарылды. 33 адам қаза тапты. Француздар басқа миналарды да өрттеп, көптеген қиратуларға себеп болды. 1944 жылдың 6 қыркүйегінде Первез американдық 2-ші бронетанкті дивизиясымен босатылды.