Кіріспе
Индонезиядағы Ломбок бұғазы — Бали теңізінің Үнді мұхитына жалғасатын бұғазы. Гили аралдары Ломбок жағында орналасқан. Оның ең тар нүктесі оңтүстік жағында, Ломбок және Нуса-Пенида аралдары арасында шамамен 3,9 километрге жетеді, бұғаздың орта тұсында. Солтүстік жағындағы ені шамамен 18 километрді құрайды. Жалпы ұзындығы шамамен 300 километр. Теңіз түбінің ең шағын тереңдігі 250 метр — Малакка бұғазынан әлдеқайда терең. Сондықтан, Малакка бұғазынан өте алмайтын үлкен кемелер (“пост-Малаккамакс” типтес) көбінесе Ломбок бұғазын пайдаланады. Ломбок бұғазы Индонезия ағысының (ITF) негізгі арналарының бірі болып есептеледі, ол Үнді мұхиты мен Тынық мұхиты арасында су алмасуына мүмкіндік береді. Бұл бұғаз, сонымен қатар, Индомалайя фаунасы мен Австралия фаунасы арасындағы биогеографиялық шекараның бөлігі. Бұл шекара Альфред Рассел Уоллес есімімен аталатын Уоллес сызығы деп белгілі. Ол алғаш рет Индомалайя мен Австралия жануарлары арасындағы айқын айырмашылықты және екі биом арасындағы шекараның күрттігін атап өткен. Биологтардың пікірінше, Ломбок бұғазының тереңдігі осы екі аймақтағы жануарлардың бір-бірінен оқшаулануына себеп болған. Олар Азия фаунасын ортақ пайдаланған. Ломбок бұғазының терең сулары Ломбок пен Кіші Сунда аралдарын Азия материгінен оқшаулап, Австралия фаунасымен мекендеуіне жағдай жасады.
The Lombok Strait , is a strait of the Bali Sea connecting to the Indian Ocean, and is located between the islands of Bali and Lombok in Indonesia. The Gili Islands are on the Lombok side. Its narrowest point is at its southern opening, with a width of about between the islands of Lombok and Nusa Penida, in the middle of the strait. At the northern opening, it is across. Its total length is about As it is minimum deep — much deeper than the Strait of Malacca — ships that draw too much water to pass through the Malacca Strait (so called "post Malaccamax" vessels) often use the Lombok Strait, instead. The Lombok Strait is notable as one of the main passages for the Indonesian Throughflow (ITF) that exchanges water between the Indian Ocean and the Pacific Ocean. It is also part of the biogeographical boundary between the fauna of the Indomalayan realm and the distinctly different fauna of Australasia. The boundary is known as the Wallace Line, for Alfred Russel Wallace, who first remarked upon the striking difference between animals of Indomalaya and those of Australasia, and how abrupt the boundary was between the two biomes. Biologists believe it was the depth of the Lombok Strait itself that kept the animals on either side isolated from one another. They shared the Asian fauna. The Lombok Strait's deep water kept Lombok and the Lesser Sunda archipelago isolated from the Asian mainland. These islands were, instead, colonised by Australasian fauna.
Теңіздің биологиялық әртүрлілігі
Ломбок бұғазы Балидің суға түсу туризмі арқылы жақсы зерттелген флора мен фауна түрлеріне бай. Ломбок бұғазы Бали теңізін Үнді мұхитымен байланыстыратындықтан, флора мен фаунаның көп болуы оның Үнді мұхиты мен Тынық мұхиты арасындағы орналасуымен түсіндіріледі, бұғаз ағымдардың өту жолы қызметін атқарады. Флорасы мен фаунасымен бірге, теңіз тіршілік ету орындары да әртүрлі су температурасына, жанартаулық және әк тас шөгінділерінің болуына, шағын өзендерден тұщы судың құйылуына, құмды риф беткейлеріне және күшті ағымдарға ие. Осы жерде сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген киттер мен дельфиндер сияқты әртүрлі сүтқоректілер кездеседі. Индонезия суларындағы теңіз сүтқоректілерінің құрып кету қаупі төнгендігі – бұғаз суларында жағалаулық торларға түсіп қалу және рифтерді жарғызу сияқты балық аулаудың жоғары қарқындылығының салдары. Теңіз істері және балық шаруашылығы министрлігінің Теңіз зерттеулері және бақылау институты (BPOL KKP) жүргізген Үнді мұхиты мен Ломбок бұғазындағы круиздік зерттеуге сәйкес, Индонезияның теңіз ортасында Aeromonas sp., Pseudomonas sp., Bacillus sp., B. megaterium және Corynebacterium sp. бактериялары табылған, олар мұнайды ыдыратуға қабілетті бактерияларды санау және оқшаулау арқылы анықталды. Ломбок бұғазында бес түрлі гидрокарбонокластикалық теңіз бактериясы және Bacillus тұқымдасының екі түрі бактериялық штаммдары анықталды.
Мұхит ерекшеліктері
Ломбок бұғазы Үнді мұхиты мен Тынық мұхиты арасындағы су алмасуды қамтамасыз ететін Индонезия ағысының (ITF) маңызды өткелдерінің бірі болып ерекшеленеді. Ломбок бұғазының қалыптасуына мұхит ағындарының араласуы, су массаларының жылу сыйымдылығы және маусымдық өзгерістер ықпал етеді. Ломбок бұғазы Бали және Ломбок арасында орналасқандықтан, Тынық мұхиты мен Үнді мұхитын байланыстыратын Индонезия ағысының (ITF) шығу жолы болып табылады. Ағынның араласуы, екі апталық циклмен кезекті жаңа ай мен толу ай кезеңдерінде теңіз беті температурасының (SST) өзгеруіне себеп болуы мүмкін. Ломбок бұғазы – күшті ағын араласуы орын алатын аймақ. Бұл сандық модельдеулер арқылы Nusa Penida Sill (NPS) айналасында жартылай тәуліктік M2 баротропты ағынының бароклиникалық ішкі ағынға айтарлықтай өзгеруі анықталды. Ағын, тереңдігі 350 метрге жететін Nusa Penida Sill (NPS) арқылы бақыланады. Ломбок бұғазында Nusa Penida Sill-ден (NPS) 30 км қашықтықта амплитудасы шамамен 90 метр болатын күшті жартылай тәуліктік су тасқыны байқалады. Ломбок бұғазына қатысты мәселелерге қарақшылық, заңсыз балық аулау, адам саудасы, тауар контрабандасы, қарулы шабуылдар және терроризм жатады. Халықаралық сауда палатасы (ICC) Индонезияда теңіздегі қарақшылық пен қарулы шабуылдардың ең көп тіркелгенін хабарлады. Индонезия суларында әлемдегі тоғыз тұйық нүктелердің төртеуі орналасқан. Бұл мәселелер ресми түрде Халықаралық теңіз ұйымына (IMO) ұсынылмаған. Кемелердің қозғалысын бөлу схемасы (TSS) Индонезияның 1982 жылғы БҰҰ теңіз құқығы конвенциясы (UNCLOS) бойынша архипелагтық мемлекет ретінде танылуын қолдайды, себебі ол 53-баптың 6-тармағына сәйкес келеді, онда елдің аралдық теңіз арнасының ішінде кеме қатынасының қауіпсіздігін жақсартуға құқығы көрсетілген. Бұл Малакка бұғазының тарылуына және судың тереңдігінің азаюына байланысты, кемелердің қозғалысы жыл сайын артып, кемелердің соқтығысу қаупін күшейтеді. Осы өзгерісті қолдау көрсеткен бизнес субъектілерінің арқасында Индонезия Сингапурмен қатар әлемдегі ең ірі бункерлік порттардың біріне айналуы мүмкін. Малакка бұғазы алдағы 10-20 жылда кемелердің қозғалысын қабылдауға шамасы келмейтін болғандықтан, Индонезия үкіметі сапарларды Ломбок бұғазы арқылы жүргізуге ынталандыруда. Кемелердің қозғалысының артуы теңіз қауіп-қатерлері мен теңіздің ластануы мәселелерін тудырады. Осы теңіздік мәселелерге жауап ретінде Индонезия үкіметі ішкі саясатында ерекше қорғалатын теңіз аймақтарын (PSSA) құруды ұсынды. Ломбок бұғазын ерекше қорғалатын теңіз аймағы (PSSA) ретінде белгілеу тунец балық аулау саласының дамуына үлкен үлес қосады. Бұл Ломбок бұғазының орналасқан жерімен байланысты, себебі ол коралл рифтерінің үшбұрышы (CT) аймағында орналасқан. Коралл үшбұрышы (CT) аймағының бай теңіз биоәртүрлілігі әлемдік тунец балық аулау индустриясы үшін маңызды тунец өсіру орны болып табылады. Тунец балық аулау саласының дамуы, экономикаға оң әсер етеді, себебі ол Коралл үшбұрышы (CT) аймақтарының жағалауындағы тұрғындарға азық-түлік қауіпсіздігін және табыс көзін қамтамасыз етеді, сондай-ақ тунец өсіру орындары бүкіл әлемдегі тұтынушыларға арналған тунец өндіретін тунец балық аулау компанияларының негізгі көзі болып табылады. Тунец өсіру орындары сияқты теңіздің пайдалы ресурстары Ломбок бұғазын ерекше қорғалатын теңіз аймағы (PSSA) ретінде белгілеу нәтижесінде туризм индустриясының өсуіне де үлкен үлес қосады.