Кіріспе

Норвегияның Иннланд графтығындағы муниципалитет. Ол дәстүрлі Хаделанд аймағында орналасқан. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Ярен ауылы. Гран муниципалитетіне Бьоньероа, Брандбу, Эгге, Гран және Рингстад сияқты ауылдар да кіреді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 148-ші орында тұрады. Гран Норвегиядағы халық саны бойынша 89-шы муниципалитет, онда 13 568 адам тұрады. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халық саны 0,1% артқан.

Жалпы ақпарат

Гран престеджельді 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1874 жылдың 1 қаңтарында Гран муниципалитетінің халқы жоқ аймағы көршілес Жевнакер муниципалитетіне берілді. 1897 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет екіге бөлінді. Муниципалитеттің солтүстік бөлігі (халық саны: 4719) жаңа Брандбу муниципалитетіне айналды, ал муниципалитеттің оңтүстік бөлігі (халық саны: 3897) Гран муниципалитеті ретінде қала берді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1962 жылдың 1 қаңтарында Рандсфьорден көлінің батыс жағындағы Гранның Фурулунд аймағы (халық саны: 180) көршілес Жевнакер муниципалитетіне берілді. Сондай-ақ сол күні Гранның қалған бөлігі (халық саны: 5249) Брандбу муниципалитетімен (халық саны: 6477) біріктіріліп, жаңа, ірі Гран муниципалитеті құрылды. 1964 жылдың 1 қаңтарында Эйнаватнет көлінің оңтүстік жағында орналасқан Гранның бөлігі (халық саны: 12) көршілес Вестре Тотен муниципалитетіне берілді.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) ежелгі Гран шаруашылығының атымен аталған. Атауы "көк шыршы" деген мағына беретін grǫn сөзімен толық сәйкес келеді.

Елтаңба

Герб 1987 жылдың 11 желтоқсанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Қызыл түс, екі қайрылған үшбұрыш, әрқайсысынан гүл тәрізді төменгі жағы бар крест шығады" (I rødt to gull spisser som ender i kløverbladkors). Бұл гербтің қызыл фонда екі үшбұрыштан тұратынын, олардың әрқайсысының ұшында гүл тәрізді крест бейнеленгенін білдіреді. Үшбұрыштар мен кресттер алтын түспен (Or) белгіленген, яғни әдетте сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Бұл үшбұрыштар мен кресттер муниципалитет аумағында орналасқан ортағасырлық әйелдер шіркеулерінің мұнараларын бейнелейді. Гербтің авторы – Jevnaker қаласынан Кари Руд Флем. Муниципалдық тудың дизайны гербпен толық сәйкес келеді.

Шіркеулер

Норвегия шіркеуінің Гран муниципалитеті ішінде төрт приход (sokn) бар. Ол Хамар епархиясындағы Хаделанд ог Ланд декандық (prosti) құрамына кіреді. Гран муниципалитетіндегі шіркеулер (sokn):

Шіркеу атауы | Шіркеу орналасқан жері | Салынған жылы
---|---|---
Бьёнероа шіркеуі | Бьёнероа | 1861
Брэндбунес шіркеуі | Рёкенвик | 1730
Гримьр шіркеуі | Гримьр | 2003
Әулие Мария шіркеуі | Гранаволен | шамамен 1150
Әулие Николай шіркеуі | Гранаволен | шамамен 1150
Тингельстад шіркеуі | Тингельстад | 1866
Ескі Тингельстад шіркеуі | Тингельстад | шамамен 1220
Моен шіркеуі | Жарен | 1914
Åл шіркеуі | Гран | 1929

Экономика

2002 жылы муниципалитет экономикасы тұрғын басына шаққандағы табыспен, ал тұрғын басына шаққандағы таза қарыз (муниципальдық экономика, жеке емес) деңгейінде болды. Денсаулық сақтауға жұмсалатын шығындар жалпы муниципальдық бюджеттің үштен бір бөлігін құрайды, бұл Норвегия бойынша орташа көрсеткіштен 7,5% жоғары. Норвегияның 4-ші ұлттық тас жолы Гранның ең халыққа толы аймақтарынан өтеді, соның салдарынан көлік қозғалысы өте қарқынды.

География

Гран – Хадленд аймағының бір бөлігі. Ол солтүстікте Сондре Лэнд және Вестре Тотен (Иннланд әлеуінің) муниципалитеттерімен, шығыста Хурдал және Наннестад, оңтүстікте Луннер және Жевнакер, батыста Рингерйкемен шектеседі. Гранда Оянген, Рандсфьорден және Встре Бьоневатнет сияқты бірнеше көл бар.

Үкімет

Гран муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, егде жастағы азаматтарға көрсетілетін қызметтер, әлеуметтік көмек және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Қала әкімі муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Vestre Innlandet аудандық сотының және Eidsivating апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Гран муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) 27 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.