Кіріспе

Вестландтағы муниципалитет, Норвегия Норвегиядағы муниципалитет. Бёмло (['/b//ʌ//m/,/l//oʊ/]) – Норвегияның Вестланд графтығының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан муниципалитет. Ол Саннхордланд тарихи аймағында жатыр. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Свортланд ауылы. Бёмлодағы басқа ауылдарға Мостерхамн, Руббестаднессет, Ликлинг және Лангевог кіреді. Муниципалитет тұрғындарының көп бөлігі Бёмло аралында тұрады, ол муниципалитет жер аумағының басым бөлігін құрайды. Бёмло Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Шетланд автобусы» операциясына белсенді қатысты. 23 жастағы Нильс Нессе «Шетланд автобусы» қатысушыларының арасында алғашқы болып қаза тапқан адам болды. Муниципалитет ауданы бойынша Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде 289-шы орында тұр. Бёмло Норвегиядағы халық саны бойынша 97-ші муниципалитет, оның халқы 12 132 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы – және соңғы 10 жылда халық саны 4,2%-ға өсті.

Жалпы ақпарат

Bømlo муниципалитеті 1916 жылдың 1 шілдесінде құрылды, бұл кезде Finnås ескі муниципалитеті үш кішігірім муниципалитетке бөлінді: Bømlo, Bremnes және Moster. Бастапқыда муниципалитет Бьомло аралының оңтүстік бөлігін қамтыды және оның халқы 1 217 адамды құрады. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1963 жылдың 1 қаңтарында Бремнес (халық саны: 4 829) және Мостер (халық саны: 1 834) муниципалитеттері Бёмломен (халық саны: 1 463) біріктіріліп, Бёмло деп аталатын жаңа, ірі муниципалитет құрылды. 1970 жылдың 1 қаңтарында Сторд аралындағы Вальватнаваген шығанағы бойындағы шағын аумақ Бёмлодан көршілес Сторд муниципалитетіне берілді. 1995 жылдың 1 қаңтарында Ага, Агасистра, Гисёя, Викойя, Сельсёй, Рисоя аралдары және көптеген кіші қоршаған аралдар (халық саны: 225) көршілес Фитжар муниципалитетінен Бёмлоға берілді. Бұл аралдар жақында Бёмломен автомобиль көпірлерімен байланыстырылды, бұл муниципалитеттік ауысуға ықпал етті.

Атауы

Муниципалитет негізгі Бёмло аралының атымен аталған. Бёмло атауы, мүмкін, «кіндік» немесе «қарын» деген мағына беретін «bembel» сөзінен туындаған, бұл Сиггжо тауының «жуан» немесе «ісінген» пішініне сілтеме жасайды. Тағы бір болжам бойынша, атау мифологиялық скандинавиялық ергежейлі Бёмбуррдың атын білдіреді. Тарихи жағынан муниципалитет атауы Bømmel деп жазылған. 3 қараша 1917 жылы патшалық декрет муниципалитет атауын Bømlo деп өзгертті.

Елтаңба

Герб 1980 жылғы 29 ақпанда бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Gules, a sea leaf argent" (Eit kvitt sjøblad på raud botn) – "Қызыл фонға күміс теңіз жапырағы". Бұл гербтің қызыл фонға (түсіне) және су лилиясының жапырағы мен үш жапырақтың тоқуынан тұратын бейнесінен (зарядынан) құралғанын білдіреді. Бейнесінің түсі – күміс (argent), яғни ол әдетте ақ түспен бейнеленеді, ал егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Үш жапырақты гүл 1963 жылы біріккен Бремнес, Мостер және Бёмло бұрынғы муниципалитеттерін символдайды. Су лилиясының жапырағы оның жүрек пішіндес дизайны норвегия геральдикасында ежелден қолданылатындықтан таңдалды. Гербті Магнус Хардланд жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

География

Муниципалитетке 900-ге жуық арал, аралшық және шкерлер кіреді, бірақ олардың көпшілігі өте кішкентай және адам тұрмайды. Басты арал да Bømlo деп аталады, ал Bømlo муниципалитетіне жататын тағы да маңызды аралдарға Moster, Otterøya, Spyssøya, Goddo және Espevær жатады. Муниципалитет Hardangerfjorden кіреберісінің солтүстігінде, Selbjørnsfjorden оңтүстігінде және Stokksundet батысында орналасқан. Иннверфьорден – Руббестаднесет ауылының маңында Bømlo аралына еніп жатқан шағын фьорд. Ірі Stord аралы шығысқа қарай жатыр. Bømlo, Stord-пен Triangle Link арқылы байланысқан, бұл муниципалитетке және одан тысқары қатынауды жеңілдетіп, тиімдірек етеді. Bømlo әдетте тұрғын аймақтары бойынша ерекшеленеді. Осы аймақтарға: Svortland (бұрын Bremnes), Søra Bømlo (Оңтүстік Bømlo), Rubbestadneset, Moster, Finnås, Gilje, Goddo және Hiskjo жатады. Svortland – әкімшілік орталық, онда дүкендер, мәдени орталық, мектептер және мемлекеттік ғимараттар орналасқан, ол аралдың ортасынан біршама солтүстікке қарай орналасқан. Ал Moster, керісінше, шығысқа қарай орналасқан және онда кем дегенде үш түрлі христиан дініне адал христиандардың үлкен үлесі бар.

Сигжо

Биіктігі 755 метр болатын Сиггжо тауы Бьомло аралының ең биік тауы болып табылады. Сиггжодағы тау жыныстарында көп мөлшерде магмалық риолит кездеседі, ол Тас дәуірінде қару-жарақ және құралдар жасау үшін қолданылған. Норвегияның Тронделаг аймағына дейін, солтүстікке қарай Сиггжодан шыққан риолит табылған. Сиггжо жергілікті тұрғындар мен туристер арасында танымал орын.

Лайклинг

Лайклинг ауылының аймағы, негізінен Лайклингебергада кең ауқымды алтын өндіру тарихының арқасында, танымал туристік орынға айналды. 1862 жылы жас шопанның алтын жатырын табуы, аймақта бірнеше құрылыстар салынуына әкеп соқты. Бұл құрылыстарды негізінен ағылшын бизнесмендері қаржыландырып, басқарған үш ірі компания салған. Кен өндіру құрылыстарынан өзге, екі қонақ үй, бір жүзбелі қонақ үй, бірнеше пекарня және көптеген сауда дүкендері салынды. Кен өндіру қызметі 1882 жылы басталып, 1910 жылы аяқталды, бұл 25 жылдан астам уақытты қамтыды.

Климат

Солтүстік теңізге қараған Бёмлода орташа мұхиттық климат (Cfb, теңіз жағалауының батыс климаты) басым, температураның күрт өзгеруі сирек. Ең көп жауын-шашын қыркүйек – қаңтар айларында жапады, ал ең құрғақ айлар сәуір – шілде. Ең жоғары температура 2019 жылдың 26 шілдесінде тіркелді. Ең төменгі температура 1987 жылдың 11 қаңтарында тіркелді. Маусым мен қазан айлары аралығындағы бес айда түнгі аяз байқалған емес. Көктемдегі соңғы аяздың орташа күні 19 наурыз, ал күздегі алғашқы аяздың орташа күні 5 желтоқсан, бұл Норвегиядағы ең кейінгі көрсеткіштердің бірі (1981-2010 жылдар аралығындағы орташа мән). Слатерё маяғындағы метеостанция 1923 жылдан бері температураны тіркеп келеді.

Үкімет

Bømlo муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Haugaland og Sunnhordland аймақтық сотының және Gulating апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Bømlo муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) 27 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

Мәдениет

Бьомло аймақта бірнеше музыкалық театрлармен және Мостер Амфи жергілікті амфитеатрында қойылатын басқа да театрлық өнімдермен танымал. Ең әйгілі қойылым – «Мостраспелет», ол бірінші мыңжылдықтың соңында христиан дінінің Норвегияға Бьомло арқылы қалай келгені туралы айтады. 1975 жылы Эспевер аралы «UFO Ring» деп аталатын құпиялы шеңбермен белгілі болды, ол жерге қонған Ұшатын объектінің (UFO) із қалдырған деген болжам бар, және 2012 жылға дейін көрінеді.

Спорт

Жергілікті жастардың көптеген бөлігі қандай да бір спортпен немесе іс-әрекетпен айналысады, әуесқойлықпен, білім алу барысында немесе кейде тіпті кәсіби спортшы болу мақсатымен. Аралдағы ерлер арасында ең танымал спорт түрі – футбол. Соңғы жылдары әйелдер футболы да кеңінен дамып келеді. Балалар көбінесе жас кезінен бастап футбол ойнайды, көптегендері бірнеше жыл бойы белсенді түрде ойнайды. Олардың шеберлігі арта келе, жүйелі түрде дивизиондар бойынша жоғарылатылады немесе төмендетіледі, бұл бір түрлі рейтингтік жүйе. Арне Ларсен Окланд, Гейрмунд Брендесатер және Гуннар Мелинг сияқты белгілі футболшылар мансабын жергілікті спорт клубтарының бірі – «Бремнес ИЛ» клубында бастаған. Ал бұрынғы кәсіби ойыншы, қазіргі «СК Бранн» клубының жаттықтырушысы Монс Ивар Мьелде қысқа мерзімге «Мостер ИЛ» клубында ойнаған. Басқа да танымал спорт түрлері мен іс-әрекеттеріне командалық гандбол, мотокросс, жеңіл атлетика, ату спорты, халықтық би, флорбол, таяқ шайқау, көркем гимнастика, жүзу және жартылай жекпе-жек спорты жатады.

Өнеркәсіп және экономика

Wärtsilä, Eidesvik Offshore, Brandasund fiskeforedling және Bremnes Seashore – ең танымал кәсіпорындар, олардың барлығы теңіз саласына қатысты қызметтермен айналысады. Бұл, сондай-ақ туризм мен ауыл шаруашылығымен бірге Бёмлоның негізгі экономикалық құрамдас бөліктерін құрайды. Бёмло экономикасы көбінесе Eidesvik Offshore, Wärtsilä, балық аулау және өңдеу саласы, туризм және жалпы теңіз қызметіне байланысты жұмыстар есебінен қолдауға ие.

Білім

Бұл аймақта бірнеше мектеп бар. Олардың барлығы географиялық орналасқан жерлеріне қарай аталған, және 1-ден 7-сыныпқа дейінгі оқушыларды қамтитын Svortland, Gilje, Meling, Folderøy, Våge, Håvik және Espevær мектептері. Руббестэднесет, Мостер және Хиллестевитте 1-ден 10-сыныпқа дейінгі оқушылар оқиды. Бремнес Ungdomsskule, көбінесе BUS деп қысқартылатын, Свортландта орналасқан және 8-ден 10-сыныпқа дейінгі көптеген оқушыларды біріктіреді. Екі жоғары мектеп бар: Bømlo Vidaregåande skule және Rubbestadnes Vidaregåande Skule (бұрынғы Rubbestadnes Yrkesskule). Сонымен қатар, Финнас қаласында Олафскүлен Folkehøgskule халық орта мектебі орналасқан.

Көлік

2001 жылы 30 сәуірде кең ауқымды туннельдер мен көпірлер жүйесі, Үшбұрыш байланысы, Бьомлоны материк пен көршілес Сторд аралына қосты. Норвегия королі Харальд V оны сол күні ресми түрде ашты. Жүйеге Bømlafjord туннелі, Bømla көпірі және Stord көпірі кіреді. Норвегияның 542 облыстық тас жолы – Бёмлодағы маңызды жолдардың бірі. Бёмлоның оңтүстік бөлігін материкке байланыстыратын Лангевогтан Буавогқа (Свейо) қатынайтын паром да бар.