Кіріспе

Норвегияның Вестланд аймағындағы муниципалитет.

Сторд – Норвегияның Вестланд графтығындағы муниципалитет. Ол Саннхордланд тарихи аймағында орналасқан. Стордты кейде "минимиатурадағы Норвегия" деп атайды, себебі онда алуан түрлі ландшафттар бар: жағалау, фьордтар, ормандар, егістік жерлер және таулы аймақтар. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Лейрвик қаласы, ол сонымен қатар муниципалитет пен Саннхордланд аймағының ең ірі қаласы болып табылады. Лейрвик 1997 жылы қала мәртебесін алды. Муниципалитеттегі басқа да халық тығыздығы жоғары елді мекендерге үлкен Сагваг ауылы және Литлабо мен Гров кішкентай ауылдары жатады.

Жалпы ақпарат

Сторден приходы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1863 жылы муниципалитеттің солтүстік бөлігі (халық саны: 2313) Фитжар муниципалитетін құру үшін бөлініп шықты. 1868 жылдың 15 мамырында құрлықта орналасқан Сторденнің оңтүстік бөлігі (халық саны: 900) Valestrand муниципалитетін құру үшін бөлініп шықты. 1898 жылдың 1 қаңтарында Хугло аралының оңтүстік бөлігі (халық саны: 117) көршілес Фелберг муниципалитетінен Стордқа қосылды. 1970 жылдың 1 қаңтарында Валватнаваген жағасындағы Сторд аралының Бёмло муниципалитетіне тиесілі кішкентай, адам тұрмайтын бөлігі Сторд муниципалитетіне берілді.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) үлкен Сторд аралының атымен аталған. Атаудың мағынасы нақты белгісіз, бірақ ол "жер" немесе "топырақ" дегенді білдіретін storð сөзінен туындаған болуы мүмкін (бұл исланд әдебиетінде әлі де қолданылатын ежелгі сөз). 1889 жылға дейін атау "Stordøen" деп жазылған.

Елтаңба

Алғашқы елтаңба 1955 жылғы 3 желтоқсанда қабылданды, бірақ ол үкіметтік регламенттерге сәйкес келмегендіктен, патша кеңесінде ресми түрде бекітілмеді. Блезон – "Көк түс, күміс шеврон және отты ошақ, ал жалыстары алтын (геральдика)". Бұл елтаңбаның көк фонға (түсіне) ие екенін және шеврон мен отты ошақтан тұратын белгісі бар екенін білдіреді. Шеврон мен отты ошақтың күміс түсі бар, яғни ол көбінесе ақ түспен боялады, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Отты ошақтағы жалын алтын түсімен сипатталады, яғни ол көбінесе сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Елтаңбада екі металл түс пайдаланылғандықтан, ол геральдика принциптерін бұзғандықтан мақұлданбады. Шеврон Smør әулетінің елтаңбасынан алынған. Бұл әулет 14 және 15 ғасырларда осы аймақтан шыққан маңызды ақсүйектер әулеті болды. Жалын ауылдағы ежелгі өнеркәсіптердің символы. Елтаңбаны Магнус Хардланд жасаған. Муниципалдық тудың дизайны елтаңбамен бірдей. 1980 жылдары ұлттық геральдика талаптарына сәйкес жаңа елтаңба жасалды. Ол 1987 жылғы 19 маусымда бекітілді. Ресми блезон – "Қызыл түс, алтын жиделі бұтақ" (På raud grunn ein gul kristtorn kvist). Бұл елтаңбаның қызыл фонға (түсіне) ие екенін және жеті жапырағы мен жеті жидесі бар жиделі бұтақтан тұратын белгісі бар екенін білдіреді. Бұтақтың алтын түсі бар, яғни ол көбінесе сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Жиделі бұтақ муниципалитет аумағында көп таралған ағаш болғандықтан таңдалды. Елтаңбаны Гарри Херстадтың идеясы бойынша Трульс Нюгаард жасаған. Муниципалдық тудың дизайны елтаңбамен бірдей.

География

Сторд Сторд аралының оңтүстік жартысында орналасқан (солтүстік бөлігі Фитжар муниципалитетінің құрамына кіреді). Муниципалитетке Хугло, Наутёя және Фёйно аралдары да кіреді. Хардангер-фьорд аралдық муниципалитеттің оңтүстік шекарасымен өтеді, оны Квиннхерад, Виндафьорд және Свейё муниципалитеттерінен бөліп тұрады. Лангенуэн бұғазы шығыс жағынан өтіп, оны Тайснес муниципалитетінен ажыратады. Стокксундет және Дигернессундет бұғаздары батыс шекарасымен созылып, оны Бёмло муниципалитетінен бөліп тұрады. Мехаммарсото тауы – муниципалитеттегі ең биік нүкте.

Тарих

Сторд шайқасы осы аралда немесе оның жанында Норвегия королі Хакон Харальдссон мен Дания королі Харальд "Блютуз" Гормссон арасында, Хаконның інісінің ұлдары, Харальд "Грейклок" Эриксон басшылығымен болған.

Экономика

Сторд муниципалитетіндегі ең ірі 3 жеке жұмыс беруші: Aker Solutions, Wärtsilä Norway AS және Leirvik AS. Осы үш компания барлығы 3000-нан астам адамды жұмысқа орналастырған. Лейрвиктің оңтүстігінде, Эльдойан түбегінде орналасқан Aker Solutions Норвегиядағы ең ірі кеме құрастырушы шаруашылығы болып табылады. Aker Solutions әлемдегі ең ірі мұнай өндіру платформаларын – Gullfaks C және Troll-ді салған.

Көлік

Үлкен туннельдер мен көпірлер жүйесі, Үшбұрыш байланысы, 2000 жылдың 27 желтоқсанында Стордты құрлықпен, ал 2001 жылдың 30 сәуірінде көршілес Бьомло аралымен байланыстырды. Көпірлерге Bømla көпірі мен Stord көпірі жатады, ал туннель – Bømlafjord туннелі. Сторд әуежайы, Сорстоккен, Сагвагтың солтүстік-батысындағы Сорстоккен түбегінде орналасқан. 2006 жылдың 10 қазанында Atlantic Airways рейсі 670 әуежайдың ұшу-қону жолағынан сығарып жіберді. Төрт адам қаза болды.

Денсаулық сақтау

Stord ауруханасы – Sunnhordland муниципалитеттерінің 50,000-ға жуық тұрғынына қызмет көрсететін жергілікті аурухана. Аурухана медицина, хирургия, рентген және гинекология салаларында мамандандырылған медициналық көмек көрсетеді. Stord аудандық психиатриялық орталығы (DPS) жақын жерде орналасқан және ересектер мен балаларға арналған психикалық денсаулық сақтау бойынша мамандандырылған қызметтер ұсынады. Stord жедел жәрдем станциясы да сол аумақта орналасқан, ал Sunnhordland аймақтық жедел жәрдем бөлімі ауруханамен бірге орналасқан.

Үкімет

Сторд муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерді ұстауға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Haugaland og Sunnhordland аудандық сотының және Gulating апелляциялық сотының қарауына бағынады.

Муниципалды кеңес

Сторд коммунасының муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 35 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.