Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вестфолд муниципалитеті, Норвегия Норвегиядағы муниципалитет
Municipality in Vestfold, Norway
the municipality in Norway
Ларвик – Норвегияның Вестфолд округінің муниципалитеті. Ол Вестфолдтың дәстүрлі аймағында орналасқан. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Ларвик қаласы. Муниципалитеттегі басқа да маңызды елді мекендерге Ставерн қаласы және Гьоне, Хельгероа, Хем, Кьосе, Квельде, Невлунгавен, Скинмо, Сварстад, Ула, Вернинген және Тьоллингволен ауылдары кіреді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 140-шы орында тұрады. Ларвик – Норвегиядағы халық саны бойынша 21-ші муниципалитет, оның халқы 48 246 адамды құрайды. Муниципалитеттің халқы соңғы 10 жылда 5,9%-ға өсті. Ларвик қаласы 1671 жылы қала мәртебесін алды, бірақ 1838 жылдың 1 қаңтарында форманскапсдистрикт заңы күшіне енгенге дейін өздік басқару құқығына ие болған жоқ. Ларвик – Тор Хейердалдың туған жері. Бұдан басқа, мұнда әлемдегі ең солтүстік шыршы орманы – Бёкескоген орналасқан. Ларвик Норвегияның жалғыз табиғи минералды суының көзі – Фаррискильденге мекенжай. Ларвик орналасқан Фаррис Бад Еуропадағы ең жақсы шипажайлардың бірі деп есептеледі. Скандинавиядағы ең ірі шипажай бөлімі осы жерде орналасқан.
Larvik is a municipality in Vestfold county, Norway. It is located in the traditional district of Vestfold. The administrative centre of the municipality is the city of Larvik. Other main population centres in the municipality include the town of Stavern and the villages of Gjone, Helgeroa, Hem, Kjose, Kvelde, Nevlunghavn, Skinmo, Svarstad, Ula, Verningen, and Tjøllingvollen. The municipality is the 140th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Larvik is the 21st most populous municipality in Norway with a population of 48,246. The municipality's population density is and its population has increased by 5.9% over the previous 10 year period. The city of Larvik achieved market town status in 1671, but it did not become a self governing municipality until 1 January 1838 when the formannskapsdistrikt law went into effect. Larvik is known as the hometown of Thor Heyerdahl. It is also home to Bøkeskogen, the northernmost beech tree forest in the world. Larvik is the home of Norway's only natural mineral water spring, Farriskilden. Farris Bad, located in Larvik, has been described as one of the best spas in Europe. It has the largest spa department in Scandinavia.
Жалпы ақпарат
Ларвик қаласы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1875 жылдың 1 қаңтарында Бруньленс муниципалитетінен (халық саны: 4) және Хедрум муниципалитетінен (халық саны: 46) кішкентай аумақтар Ларвик қаласына қосылды. 1937 жылы Хедрум муниципалитетінен (халық саны: 69) тағы бір аумақ Ларвикке берілді. 1948 жылы Хедрум муниципалитетінің аумағы (халық саны: 296) Ларвикке қосылды. 1974 жылдың 1 қаңтарында Хедрумның халық тұрмайтын Тагтведт аймағы Ларвикке берілді. 1986 жылдың 1 қаңтарында Хедрумдағы Åsveien 3 мүлкінің бір бөлігі көршілес Ларвик қаласына қосылды. 1988 жылдың 1 қаңтарында Ларвик қаласы үлкен муниципалитеттердің бірігуіне қатысты, нәтижесінде Бруньленс (халық саны: 8138), Хедрум (халық саны: 10449) және Тьеллинг (халық саны: 7878) муниципалитеттері, сондай-ақ Ларвик (халық саны: 8045) және Ставерн (халық саны: 2538) қалалары бірігіп, 37048 тұрғыны бар жаңа, әлдеқайда ірі Ларвик муниципалитеті құрылды. Бірігуден кейін Ларвик Вестфолдта ауданы бойынша ең үлкен муниципалитет және халық саны бойынша екінші муниципалитет болды.
The town of Larvik was established as a municipality on 1 January 1838 (see formannskapsdistrikt law). On 1 January 1875, a small area of Brunlanes Municipality (population: 4) and a different area of Hedrum Municipality (population: 46) were both transferred into the town of Larvik. In 1937, another area of Hedrum Municipality (population: 69) was transferred into Larvik. In 1948, an area of Hedrum Municipality (population: 296) was transferred into Larvik. On 1 January 1974, the unpopulated Tagtvedt area of Hedrum was transferred to Larvik. On 1 January 1986, part of the Åsveien 3 property in Hedrum was transferred to the neighboring town of Larvik. On 1 January 1988, the city of Larvik was part of a major municipal merger which consolidated the municipalities of Brunlanes (population: 8,138), Hedrum (population: 10,449), and Tjølling (population: 7,878) with the towns of Larvik (population: 8,045) and Stavern (population: 2,538) to create a new, much larger Larvik Municipality with a population of 37,048 people. After merging, Larvik was the largest municipality in Vestfold by area and the second most populous municipality in Vestfold.
Этимология
Муниципалитет (алғашқыда Ларвик қаласы) Ларвиксфьорденнің соңындағы шағын шығанақтың атымен аталған, ол ежелгі норвеж тілінде Лагарвик деп аталды. Атының бірінші бөлігі – "су, өзен" деген мағынаны білдіретін "lǫgr" сөзінің жай күйі (бұл жерде Нумедалслоген өзеніне сілтеме жасалған). Екінші бөлігі – "шығанақ, көлбеу" деген мағынадағы "vík". Осылайша, атаудың мағынасы – "өзеннің құйылысындағы шығанақ". 1889 жылға дейін бұл атау Лаурвик немесе Лаурвиг деп жазылған.
The municipality (originally the town of Larvik) is named after the small cove at the end of the Larviksfjorden, which was historically called Lagarvík in Old Norse. The first element is the genitive case of lǫgr 'water, river' (here referring to the Numedalslågen River). The last element is vík 'cove, inlet'. Thus, the meaning of the name is 'cove at the mouth of a river'. Prior to 1889, the name was written Laurvik or Laurvig.
Елтаңба
1889 жылдан бері Ларвиктің үш түрлі елтаңбасы болған. Алғашқы елтаңба 1889 жылы бекітіліп, 1989 жылдың 20 қаңтарына дейін қолданыста болды, содан кейін жаңа елтаңба қабылданды. Оның ресми сипаттамасы: "Күміс фонға, жасыл төбеден шыққан жапырақты ағаш". Бұл дегеніміз, елтаңбаның негізі күміс түсті (немесе ақ түсті), егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Ал бейнесі – жасыл төбеден өсіп тұрған жасыл ағаш. Фондағы жасыл түс және ағаш суреті қаланың маңындағы бук орманын көрсетеді. Бұл суретті таңдаудың бірнеше себебі болуы мүмкін. 18 ғасырдағы аймақ губернаторы Йенс Кильман бук ағашын пайдаланған. Сонымен қатар, осы бук ағашының суреті 19 ғасырдың басында жергілікті гильдияның мөрінде болған. Екінші елтаңба 1989 жылдың 17 наурызында бекітіліп, 2018 жылдың 1 қаңтарына дейін қолданыста болды. Оның ресми сипаттамасы: "Көк фонға, үш қанаты бар күміс мачта" (I blått en sølv mast med tre seil). Яғни, елтаңбаның көк фонда үш қанаты бар кеме мачтасы бейнеленген. Мачта күміс түсті (немесе ақ түсті), егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Көк түс және бұл сурет муниципалитеттің теңіздік дәстүрін көрсетеді. Елтаңбаны Кьелл Рональд Хансен жасаған. Муниципалдық тудың дизайны елтаңбамен бірдей болды. Қазіргі елтаңба 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілді. Сипаттамасы: "Көк фонға, жеті тамшы пішіндес жапырағы бар ағаш, оның алтауы жұп-жұп болып, екі-екіден қарама-қарсы орналасқан, күміс төбеден шығады" (I blått et oppvoksende tre med syv dråpeformede blader hvor av seks er motstående to og to, alt i sølv). Яғни, елтаңбаның көк фонда алты тамшы пішіндес жапырағы бар ағаш суреті бейнеленген, олар симметриялы түрде орналасқан – әр жағында үш және үстінде біреуі. Ағаш күміс түсті (немесе ақ түсті), егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Елтаңбаның күрделі символикасы бар. Жеті тамшы – орман суын, ол өзендерге, содан кейін Нумедалслоген және Фарриселва өзендеріне құятын суды бейнелейді. Ағаш суреті жергілікті бук ормандары мен орман шаруашылығының маңыздылығын көрсетеді. Алты тамшы су – жағалаудағы порттарды, сондай-ақ қазіргі уақытта бір үлкен муниципалитет ретінде біріккен алты бұрынғы муниципалитетті де көрсетеді. Елтаңбаны Сварстадтан Тормод Хенриксен жасаған. Муниципалдық тудың дизайны елтаңбамен бірдей болды.
Larvik has had three different coats of arms since 1889. The first coat of arms was granted in 1889 and it was in use until 20 January 1989 when a new coat of arms was granted. The official blazon was "Argent, a leaved tree issuant from a mount vert". This means the arms have a field (background) has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The charge is a green tree growing out of a green hill. The green color in the field and the tree design symbolize the local beech forest around the town. This design may have been chosen because for a couple of reasons. A beech tree had been used by the 18th century governor of the area, Jens Kielman. Also this beech tree design was part of a seal of a local guild in the early 19th century. The second coat of arms was granted on 17 March 1989 and it was in use until 1 January 2018. The official blazon was "Azure, a mast with three sails argent" (I blått en sølv mast med tre seil). This means the arms have a blue field (background) and the charge is a ship's mast with three sails. The charge has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The blue color in the field and the design were chosen to represent the maritime traditions of the municipality. The arms were designed by Kjell Ronald Hansen. The municipal flag had the same design as the coat of arms. The current coat of arms was adopted for use starting on 1 January 2018. The blazon is "Azure, a tree with seven droplet shaped leaves, of which six are opposite two and two, issuant from a mount argent" (I blått et oppvoksende tre med syv dråpeformede blader hvor av seks er motstående to og to, alt i sølv). This means the arms have a blue field (background) and the charge is a tree design with six leaves shaped like water droplets that are arranged symmetrically, three on each side and one on top. The charge has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The arms have a complex symbolism. The seven drops symbolize forest water that flows into streams and further into the main Numedalslågen and Farriselva rivers. The tree design symbolizes the importance of the local beech forests and forestry industry. The six water drops also symbolized the ports spread along the coast as well as the six former municipalities that are now together as one large municipality. The arms were designed by Tormod Henriksen from Svarstad. The municipal flag had the same design as the coat of arms.
Тарих
Ларвик муниципалитеті аумағында тас дәуірінен қалған әртүрлі жәдігерлер табылды, мысалы, Хельгероа ауылының жанындағы Торпеваннет өзенінің маңында. Рает Вестфолд округінің барлық аймағынан өтіп, Ларвикке жақын Мёленде теңізден шығады. Ежелгі адамдар Раеттен тастар алып, Мёленде көптеген обалар салған. Рим темір дәуірінде ежелгі халықтар Норвегиядағы ең ірі тарихи ескерткіштердің (oldtidsminne) бірі саналатын Истрехоган жерінде кеме нысанындағы тас монумент орнатқан. Қаланың оңтүстік-шығысында Скирингсал орналасқан. Археологтар осы археологиялық орында алғаш рет обаларды және ежелгі викингтер залын тапқан, ал кейін жақын жердегі Каупанг ежелгі қаласының қалдықтарын ашқан. Қазір бұл Норвегиядағы ең көне сауда қаласы ретінде танымал. Осы аймақта 1200 жылдан астам бұрын халықаралық сауда-саттық жүргізілген. Бұл Скандинавиядағы ең ерте қалалардың бірі. Ларвик (тарихи жазуда даниялықша Лаурвиг) – ежелгі жағалау ауылы. 1671 жылы Ульрик Фредрик Гюльденлёве Фритсё иелігін сатып алғанда, ауылға «кьёпстад» (базар қаласы) мәртебесі берілді. Кейін ол Лаурвиг графы атанды. Граф 1674 жылы «Херрегорден» резиденциясын салды, оны бүгінге дейін аралап көруге болады. 1821 жылы ол жаңа құрылған Ярлсберг және Лаурвигс округінің (amt) құрамына енді. Ларвик сонымен қатар Трешов иелігіндегі «Фритсёхус» сарайының орналасқан жері, қазіргі уақытта «Норвегияның ең бай әйелі» деп есептелетін Милле Мари Трешовтың мұрагерлеріне тиесілі. Трешов иелігі 1835 жылы Виллум Фредерик Трешов Дания коронасынан округті сатып алғанда құрылды. Корона өз кезегінде округті «гревлингене» деген жергілікті кәсіпкерлер тобынан сатып алған, олар қаржылық тұрғыдан меншікті басқара алмады (осы консорциум 1817 жылы Дания коронасынан округті алғаш рет сатып алған, ал соңғы граф борыштарын өтей алмағандықтан сатуға мәжбүр болғаннан кейін корона округті қайта алды). Ларвик, сондай-ақ көршілес Сандефьорд және Тёнсберг қалаларымен бірге 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Норвегияның үш ірі кит аулау орталығының бірі болды.
Various remains from the Stone Age have been discovered throughout the municipality of Larvik, for instance by Torpevannet near the village of Helgeroa. Raet goes through all of Vestfold County before peaking out of the ocean in Mølen in Larvik. Ancient peoples have carried rocks from Raet and constructed vast numbers of burial mounds at Mølen. During the Roman Iron Age, ancient peoples erected a stone monument resembling a ship at Istrehågan, one of Norway's greatest remains (oldtidsminne) from prehistoric times. About southeast of the town is Skiringssal, an archaeological site where archaeologists first discovered burial mounds and an ancient Viking hall, and later uncovered the nearby remains of an ancient town, Kaupang. This is now known as the oldest known merchant town in Norway. There was international trade from this area, over 1,200 years ago. and it was one of Scandinavia's earliest urban sites. Larvik (which historically used the Danish spelling: Laurvig) was an old coastal village. In 1671, the village received kjøpstad (market town) status in 1671 when Ulrik Fredrik Gyldenløve bought the Fritsø estate. He later became the first Count of Laurvig. The count built a new residence in 1674, "Herregården", which can still be visited today. Then in 1821, it became part of the newly created Jarslberg og Laurvigs amt (county). Larvik is also the site of the Treschow estate, "Fritzøehus", which is currently owned by the heirs of Mille Marie Treschow, reportedly "Norway's richest woman". The Treschow estate was created in 1835 when Willum Frederik Treschow bought the county from the Danish crown, who in turn had bought the county from the local consortium "grevlingene", four local entrepreneurs who proved unable to manage the ownership financially (the consortium had bought the county from the Danish crown in 1817 originally, the crown taking over the county when the last of the counts had to sell it because of debt). Larvik, along with neighbouring cities of Sandefjord and Tønsberg, were the three dominant whaling cities of Norway in the late 19th and early 20th centuries.
Үкімет
Ларвик муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Қала әкімі муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Вестфолд аймақтық соты мен Агдер апелляциялық сотының қарауына жатады.
Larvik Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Vestfold District Court and the Agder Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Ларвик қалалық кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын өкілдерден құралған. Төмендегі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Larvik is made up of representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Көлік
Ларвикке жақын халықаралық әуежай – Торп Сандефьорд әуежайы. Ларвик станциясы – Вестфолдбанен теміржолындағы қаланың басты теміржол станциясы. Күнделікті паромдар Данияның Хиртсхальс қаласына қала портынан кетеді және оларды Color Line компаниясы басқарады. Нумедалслоген өзені Норвегиядағы ең жақсы шаға балық аулауға арналған өзендердің бірі саналады. Көлде мұз тебуге, каноэмен жүзуге, жүзуге, қайықпен жүзуге және басқа да демалыс түрлеріне болады. Биік Троллфосс – Вестфолд округінің ең үлкен және ең биік сарқырамасы. Қаланың барлық аймақтарында, соның ішінде Норвегияның ең үлкен бук орманы – Бёкескогенде жаяу серуендеу жолдары бар. ЮНЕСКО Геопаркі және Норвегияның ең үлкен тас жағажайы орналасқан Мёленде де жаяу серуендеу жолдары табылады. Жағалау жолы (Kyststien) – Брунланес арқылы Ставерн қаласына созылған жол. Гоксjø және Фаррис көлдерінің жанында қосымша жаяу серуендеу жолдары бар. Фаррис көлі – Вестфолд округінің ең үлкен көлі. Басқа да маңызды аң ауыстыру нысандары – қара елік, қызыл елік, тау қоян, еуропалық бобр және жалпы ағаш көгершіні.
Larvik is served by Sandefjord Airport Torp, its nearest international airport. Larvik Station is the city's main railway station along the Vestfoldbanen railway line. Daily ferries to Hirtshals, Denmark depart from the city harbour and are operated by Color Line. The river Numedalslågen is considered to be one of Norway's best salmon fishing rivers. The lake is also used for ice skating, canoeing, swimming, boating, and other recreational activities. The tall Trollfoss is the largest and tallest waterfall in Vestfold County. Hiking trails can be found throughout the municipality, including in the city forest Bøkeskogen, Norway's largest beech tree forest. Hiking trails can also be found at Mølen, which is an UNESCO GeoPark and home of Norway's largest stone beach. The Coastal Path (Kyststien) is a path through Brunlanes to the town Stavern. Additional hiking trails can be found by the lakes Goksjø and Farris. Farris Lake is the largest lake in Vestfold County. Other important species of game are Roe deer, Red deer, Mountain hare, European beaver, and Common wood pigeon.
Ларвик мұражайы
Ларвик мұражайы қоғамы 1916 жылы құрылған. Музей қазір Вестфолд мұражайымен (Vestfoldmuseene) байланысты. Ларвик мұражайы қаланың тарихи ғимараттар жинағын сақтау және қалпына келтіру мақсатында құрылған. Трешов Фрицзее мұражайы (Веркенсгарден) бұрынғы Трешов Фрицзее темір зауытының көрмелерін орналастырған. Verkensgarorden-де 1670-1870 жылдар аралығындағы темір өндірісі дәуірін көрсететін құралдар, жабдықтар, суреттер және модельдер қойылған. Көрме геологиялық процестен бастап, өндіріске және аймақтың негізгі экспорттық тауары – ларвикит тасының қолданылуына дейін түрлі аспектілерді көрсетеді. Темір зауыты 1868 жылы жабылды. Орам үйі (Herregården) 1677 жылы Ульрик Фредрик Гилденлёв үшінші үйлену тойына арнап салған. Бұл 1730 жылдардағы жақсы сақталған барокко интерьері бар үлкен ағаш құрылым. Ішкі безендірілуі негізінен барокко және регенттік стильде жасалған. Үйде 17-18 ғасырлардағы антиквариаттар көптеп сақталған. 1677 жылғы Herregården Норвегияның ең әсем әрі сәндік барокко құрылыстарының бірі саналады. Сонымен қатар, бұл 17 ғасырдан қалған Норвегияның ең ірі ағаш ғимараттарының бірі.
The Larvik Museum Society was founded in 1916. The museum is now associated with the Vestfold Museum (Vestfoldmuseene). Larvik Museum was established with the purpose of preserving, and restoring the city's collection of historic buildings. The Treschow Fritzøe Museum (Verkensgården) houses exhibitions from the former Treschow Fritzøe ironworks. Verkensgarorden displays tools, equipment, drawings, and models illustrating the iron production era in Larvik, which dated from 1670 to 1870. The exhibition shows various aspects; from the geological process of creation to production, and use of the stone larvikite, the area's main export product. The Iron Works was closed during 1868. Manor House (Herregården) was built by Ulrik Fredrik Gyldenløve for his third wedding in 1677. It is a large wooden structure with well preserved baroque interiors from the 1730s. Herregården manor house is a large Baroque wooden building with classic elements. The interior design is mainly Baroque and Regency style. The house is filled with 17th and 18th century antiques. Herregården from 1677 is considered one of Norway's finest secular Baroque structures. Furthermore, it is one of Norway's largest wooden buildings from 17th century.