Сандефьор: Норвегияның тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Вестфолд муниципалитеті, Норвегия
Норвегиядағы муниципалитет

Сандефьорд – Норвегияның Вестфолд округіндегі муниципалитет. Ол Вестфолдтың дәстүрлі аймағында орналасқан. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Сандефьорд қаласы. Сандефьордтағы басқа халық орталықтарына Андебу, Феванг, Фоксерёд, Фосснес, Фреберг, Хафаллен, Хельгерёд, Химберг, Хоййорд, Кодал, Лахелле, Мельсомвик, Растад, Солькка, Стокке, Сторёвар, Странд және Уннеберг жатады.

Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 233-ші орында тұр. Сандефьорд – Норвегиядағы халық саны бойынша 14-ші муниципалитет, оның халқы 65 574 адамды құрайды. Муниципалитеттің халқы соңғы 10 жылда 6,5%-ға өсті. Сандефьорд бай викинг тарихымен және дамыған кит аулау өнеркәсібімен танымал, бұл Сандефьордты Норвегияның ең бай қаласы еткен. Бүгінде ол Норвегиядағы үшінші ірі сауда флотын құрды. Сандефьорд мұражайы – Еуропада кит аулауға арналған жалғыз мұражай, және 9 ғасырдағы Гокстад кемесі табылған Гокстад үйіндісі осы мұражайда орналасқан. Сандефьордтың көптеген лақап аты бар, оның ішінде «викинг», Норвегияның кит аулау «астанасы» немесе Норвегияның даусыз жазғы қаласы. Сандефьордты «дүниежүзілік кит аулау астанасы» деп те атайды. Көптеген жағажайлары мен бұрынғы курорттық шипажайлары болғандықтан, ол «Суға шомылу қаласы» (Бадебьен) деп те белгілі. Сандефьорд – көліктік торап, Torp халықаралық әуежайының орналасқан жері, ол Норвегияның ірі әуежайларының бірі. Қала портынан Color Line компаниясы арқылы Швецияға күнделікті паром қатынастары жүзеге асырылады. Норвегияның негізгі солтүстік-оңтүстік тас жолының бірі – Е18 тас жолы муниципалитет арқылы өтеді. Сандефьорд – Консервативтік партияның бекінісі, 2011 жылы консервативтік коалиция дауыстардың 70 пайыздан астамын алды. Қазіргі мэр – 2004 жылдан бері қызмет ететін Консервативтік партиядан Бьёрн Оле Гледич.

Жалпы ақпарат

Сандефьорд ладстады 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1845 жылы Сандефьорд ладстады кёпстад (сауда қаласы құқығы) мәртебесін алды. 1889 жылдың 1 қаңтарында көршілес Сандехерред муниципалитетінің бір бөлігі (халық саны: 318) Сандефьордқа қосылды. 1931 жылы көршілес Сандар муниципалитетінің (халық саны: 66) бір бөлігі Сандефьордқа қосылды. 1950 жылы көршілес Сандар муниципалитетінің тағы бір бөлігі (халық саны: 226) Сандефьордқа қосылды. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысы нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1968 жылдың 1 қаңтарында Сандефьорд муниципалитеті (халық саны: 6 242) оны қоршаған Сандар муниципалитетімен (халық саны: 24 898) біріктіріліп, әлдеқайда ірі Сандефьорд муниципалитеті құрылды.

Этимология

Сандефьорд атауы алғаш рет 1200 жылғы Сверри сағасының 169-шы тарауында кездеседі. Ол кезде бұл қазір Сандефьордсфьорд деп аталатын фьордқа сілтеме жасаған. Әуелде Сандефьорд қаласы болған муниципалитет, жергілікті фьордтың атымен аталады, қазір Сандефьордсфьорден деп аталады, себебі Сандефьорд қаласы осы фьордтың басында дамыған. Атаудың бірінші бөлігі ежелгі Санде шаруашылығынан шыққан. Ескі шаруашылық атауы – "құм" немесе "құм сілкіністері" деген мағына беретін sandr сөзінің көпше түрі. Атаудың соңғы бөлігі fjrðr сөзінен алынған, ол "фьорд" дегенді білдіреді.

Елтаңба

Сандефьорд тарихында екі елтаңба болған. Алғашқы елтаңба 1914 жылдың 9 мамырында бекітіліп, 2017 жылдың 1 қаңтарына дейін қолданыста болды. Қазіргі елтаңба Андэбу, Стокке және Сандефьорд біріккеннен кейін 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолдануға рұқсат етілді. Ресми сипаттамасы: "Алтын түсті қалқанда, қара түсті қайықтан шығатын, көтерілген гарпуны бар кит аулаушы" (I gull i en oppvoksende båt en hvalfanger med hevet harpun, alt i svart). Бұл, елтаңбаның өрісі (фоны) алтын түсті, яғни көбінесе сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Елтаңбада қалқанның төменгі жағынан шығатын қайықта тұрған, гарпуны бар кит аулаушы бейнеленген. Бұл елтаңба жергілікті кит аулау монументінің бір бөлігін көрсетеді, кит аулаудың тарихи маңыздылығын символдайды. Елтаңбаны Сандефьордтан Эрик Раастад жасаған, ол бұл дизайнды "батылдық пен күш" деп атады. Ослодан келген геральдикалық сарапшы Ян Эйде де елтаңбаға шағын өзгерістер енгізді. Муниципалдық тудың дизайны елтаңбамен бірдей.

Викингтер тарихы

Сандефьорд мыңдаған жылдар бойы қоныстанған. Хауген фермасында Вестфолд округінің ең ірі петроглифтері орналасқан. 1961–1962 жылдары осы жерде 78 тасқа қашалған суреттер табылды. Олар кемелер, спираль тәрізді бейнелер, дөңгелек ойыстар және тағы да көптеген нәрселерден тұрады. Шамамен 1000 жыл бұрын викингтер Сандефьорд және айналасындағы аймақтарда өмір сүрген. Викинг дәуірінен қалған ең маңызды жәдігерлердің бірі Сандефьордтағы Гокстадхауген (Гокстад үйіндісі) қабірінен табылған. Гокстад кемесін Николай Николайсен қазып шығарған, қазір ол Ослодағы Викинг кемелері мұражайында сақталуда. "Викинг" кемесі, Гокстад кемесінің нақты көшірмесі, 1893 жылы Чикагода өткен Дүниежүзілік Колумбия көрмесіне көрсетілу үшін Бергеннен Атлант мұхитын кесіп өтті. Гокстад кемесінің "Gaia" деп аталған көшірмесі қазір Сандефьорд портын мекендейді. Сандефьордта викингтердің қоныстары мен қабірлері табылды. 1600-1700 жылдары Сандефьорд кеме қатынасы және кеме жасау өнеркәсібімен дамыған теңіз порты ретінде танымал болды. 1845 жылы король Оскар оны ресми түрде сауда қаласы (kjøpstad) деп мойындады. Ол кезде қаланың халқы 749 адамды құрады. Сандефьорд қаласы 1837–1939 жылдары әлемдік деңгейде танымал емдеу курорты болды. 1800 жылдардың соңында Еуропаның әр түрлі елдерінен патшалар мен премьер-министрлер қалаға шипажайларына емделу үшін келген. 1837 жылы Сандефьорд күкірттік шипажайы мен курорты (Сандефьорд Курбад) құрылған кезде қала денсаулық пен демалыс орталығы ретінде танымалдылыққа ие болды. Бұл қаладағы алғашқы шипажай болды және ревматизм ауруларының белгілерін емдеуге бағытталған медициналық мекеме ретінде жұмыс істеді. Алғашқы монша үйі қайта жаңартылып, қазір қала орталығындағы мәдени орталыққа айналдырылған. 1837–1939 жылдары шамамен 50 000 адам, оның көп бөлігі норвегиялықтар, шипажайға келді. Шипажайға көбінесе Норвегиядан келгендер барып тұрса, Германия, Ұлыбритания және АҚШ-тан келген шетелдік қонақтар да Сандефьордтың шипажайларына барып емделген.

Қала өрттері

Сандефьордта көптеген қалалық өрттер болды, соның ішінде 1800 жылғы өрт қаланың көп бөлігінің өртеніп, кейіннен қайта жарақталуына әкеп соқты. 1900 жылдың 16 наурызына дейін түнгі уақытта басталган өрт қаланың орталық бөлігін, соның ішінде маңызды кеңселерді толығымен өртеді. Қаладағы екі газет, Sandefjords Blad және Vestfold, кеңселері де өртеніп кетті. Алты әшекей дүкені, үш сағатшы, сегіз азық-түлік дүкені және басқа да түрлі дүкендер қирады. Өрт Nordmannen зауытында басталды. Өрт салдарынан 51 ғимараттың құны жоғалып, дүкен тауарларының да зияны болды. Сандефьорд шіркеуі (1872 жылы салынған) 1900 жылғы қалалық өрт кезінде өртенді. Сандефьорд, әсіресе кит аулау қауымдастығы ретінде танымал. Әлемдегі заманауи кит аулау индустриясының орталығы қалада орналасқан, жергілікті тұрғындар норвегиялық кит аулау флоты экипажының көп бөлігін құрады, сонымен қатар олардың көпшілігі жақын елдердегі кит аулау индустриясында жұмыс істеді. 1800 жылдардың соңындағы елу жылдан астам уақыт бойы Сандефьорд кит аулау индустриясының әлемдік орталығы болып жұмыс істеді, кит аулау кемелерін, жүзбелі зауыттарды және кит аулаушыларды жасау мен жабдықтауды қамтамасыз етті. 1911-1912 жылдар аралығында Сандефьордта 27 кит аулау компаниясы болды, олардың жалпы саны 115 кемеге жетті. Бұл әлемдегі кит аулау фирмаларының 30 пайызынан асты. Кит аулаушылардың тарихын Мұражайдың кемежайында "Southern Actor" кит аулау кемесіне барып танысу арқылы зерттеуге болады. Кит аулау Сандефьордты Норвегияның ең бай қаласы еткен индустрия саналады. 1903 жылы Фарер аралдарындағы барлық кит аулау компанияларының жартысы Сандефьордтан басқарылды. Sandefjordian кит аулау фирмалары Африка жағалауында, Португалияда, Мексикада, Батыс Австралияда және басқа да жерлерде құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында норвегиялық кит аулау әлемге, ең алдымен Сандефьордтан тарады. Сандефьордтан шыққан экспедициялар Австралиядағы Норвегия шығанағына, Жаңа Зеландиядағы Стюарт аралына, Намибиядағы Уолвис шығанағына, Чилидегі Корралға, сондай-ақ Кергелен аралдары, Оңтүстік Джорджия аралы, Бувет аралы және Оңтүстік мұхит сияқты шалқары жерлерге дейін жетті. 1910 жылдары белгілі тұрғын Август Ф. Кристенсенге Перу мен Эквадордан тыс жерлерде кит аулауды жүзеге асыруға грант берілді. Ол сонымен қатар Эквадордың Норвегиядағы консулы болып тағайындалды. Ол Эквадор үкіметінің өкілдерімен келісімге келді, ол норвегтерге Галапагос аралдарында тұруға, жер иеленуге, он жыл бойы салық төлемеуге және норвегиялық азаматтығын сақтауға мүмкіндік берді. Кристенсен Галапагос аралдарына үлкен қызығушылық туғызды және 1925 жылдың 21 наурызында жергілікті La Colonia de Floreana A/S компаниясы құрылды. Оның басты мақсаты Галапагос аралдарындағы норвегиялық балық аулау құқығын пайдалану болды. 1925 жылдың 15 мамырында Сандефьордтан Floreana атты кеме жаңа қоныс салу үшін жеткілікті адамдар мен тауарлармен жабдықталған күйі шықты. Оңтүстік Джорджия аралы Кейп-Хорннан шамамен бірнеше мың шақырым қашықтықта орналасқан. Антарктидадағы Сандефьорд мұз шығанағы да Сандефьордтың құрметіне аталған. Нильс Ларсен тауы Королева Мод жерінде, Нильс тауы Эндерби жерінде және Нильс Ларсен мұздығы Нильс Ларсеннің құрметіне аталған географиялық атаулардың көптеген мысалы болып табылады.

Sandefjord has experienced numerous town fires, including a town fire in 1800 which led to most of the town burning down and subsequently having to be rebuilt. The fire, which started on the night before 16 March 1900, led to the entire city center burning down, including important business offices. Both newspapers in town, Sandefjords Blad and Vestfold, saw their offices burnt down. Six jewelry stores, three watchmakers, eight grocery stores, and a variety of other shops were destroyed. The fire started in the factory Nordmannen. The fire caused the loss of 51 buildings for a total value of in addition to in loss of store items. Sandefjord Church (built in 1872) also burnt down during the town fire of 1900.]] Sandefjord is perhaps best known as a whaling community. The centre of the world's modern whaling industry was located in town, and local residents not only made up practically all the crew on the Norwegian whaling fleet, but substantial numbers of them also worked within the whaling industry in nearby countries. For over fifty years in the late 1800s, Sandefjord functioned as the world center for the whaling industry, including the manufacture and equipment of whaling vessels, floating factories, and whale catchers. During the 1911–1912 season, Sandefjord had 27 whaling companies with a total of 115 vessels. This made up over 30 percent of the world's whaling firms. The history of the whalers can also be explored at the Museum's Wharf with a visit aboard the whale catcher Southern Actor. Whaling is considered to be the industry which made Sandefjord the richest city in Norway. As of 1903, half of all whaling companies in the Faroe Islands were operated out of Sandefjord. Sandefjordian whaling firms were also established on the coast of Africa, in Portugal, Mexico, Western Australia, among other places.]] Towards the beginning of World War I, Norwegian whaling spread throughout the world, most and foremost from Sandefjord. Expeditions from Sandefjord went as far as Norwegian Bay in Australia, Stewart Island in New Zealand, Walvis Bay in Namibia, Corral, Chile, and also isolated places such as Kerguelen Islands, South Georgia Island, Bouvet Island, and the Southern Ocean. In the 1910s, affluent resident August F. Christensen was given a grant to practice whaling outside Peru and Ecuador. He was also appointed Ecuador's consul to Norway. He achieved an agreement with Ecuadorian government officials which allowed Norwegians to inhabit the Galápagos Islands, and also receive of land, pay no taxes for ten years, and be allowed to keep their Norwegian citizenship. Christensen created huge local interest of Galápagos, and the local company La Colonia de Floreana A/S was established on 21 March 1925. Its main goal was to exploit the Norwegian fishing rights at the Galápagos Islands. A ship named Floreana departed from Sandefjord on 15 May 1925, equipped with enough men and goods to establish a colony. South Georgia Island lies a few thousand kilometers east of Cape Horn. Sandefjord Ice Bay in continental Antarctica is also named after Sandefjord. Mount Nils Larsen in Queen Maud Land, Mount Nils in Enderby Land and Nils Larsen Glacier are examples of many geographical names given in honor of Nils Larsen.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Операциядан бір апта өткен соң, 1940 жылғы 16 сәуірде неміс әскері Сандефьордқа кірді. Эрик фон Драйдальски басшылығымен Хортеннен жартылай жүк көліктерімен 30-40 сарбаз келді. Сандефьорд полициясының бастығы Кьяртан Брун Хансенге бұйрықтарын тапсырғаннан кейін, олар Атлантик қонақ үйіне барып, онда штаб-пәтерін құрды. Сандефьордтағы неміс әскерінің саны тез арада 200-ге жетті. Норвегияны неміс оккупациясының басында, неміс Hafenkapitän (порт шебері) Толлбоденге орналастырылды, ал «Адмирал Норвегия» өкілі Фрамнес верфіндегі кеңсе ғимаратына орналасты. Неміс сарбаздары қала бойынша шерулеріп жүрді. Оккупацияның басында 2000-нан астам неміс офицері Sandefjord Spa-ға тиесілі Socitetsbygningen (қазіргі Park Hotel) ғимаратына келді. Сапар барысында ғимараттың үстінде нацистік ту желбіреп тұрды. Норвегиялық студенттерге неміс тілін үйренуді міндеттеді және «Deutsche Fibel» кітабын таратып берді. Сондай-ақ, оларға Адольф Гитлердің «Менің күресім» кітабының норвег тіліне аудармасы берілді. Неміс әскері Сандефьордта екі жағалау бекінісін салдырды, олар екі жергілікті түбектердің оңтүстік ұштарында орналасқан: Вестерёя және Остерёя. Сандефьордтағы ең ірі неміс құрылысы 1941 жылдың көктемінде қамал салынған Фолехавнада болды. Бұл жерде 4 зеңбірек және 1 туннель орнатылды. Төрт зеңбірек бетоннан жасалған, жартастық оқшауларда орнатылды. Неміс құрылыстары Гоксё көлінің жағасында, сондай-ақ Джернбанеалленде, бұрынғы гараж ғимараты түрмеге айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыста көптеген жергілікті тұрғындар, соның ішінде бірнеше теңізшілер қаза тапты. Фрамнестен Хакон Андерсен «Арктур» кемесінде британдық Beaufighter бомбардыровщиктері шабуыл жасаған кезде қаза тапты. Норвегиялық «Hjemmeflåten» (Отандық флот) құрамындағы Крокэмоадан Альберт К. Дж. Скалсвик 1944 жылы «Ривинген» маяғының жанында DS Kong Bjørn кемесіне одақтас авиациясы шабуыл жасағанда, кеме капитанымен бірге қаза тапты. Қазір ол Ларвик муниципалитетіне қарасты Ставерн қаласындағы естелік залында еске алынады. Скалсвиктің інісі Бернард та Отандық флот құрамында болды және 1945 жылы 17 жасында қаза тапты. Радио тыйым салынған, ал Генри Мелби сияқты Сандефьорд тұрғындары 1942 жылы радио ұстағандары үшін тұтқындалды. Ол 1944 жылы одақтас авиациясы шабуыл жасаған «Inger Johanne» танкерінде қаза тапты, нәтижесінде 15 адам, оның ішінде Генри Мелби де қаза тапты. «Жаңа» муниципалитет Вестфолд округінің ең көп халқы бар муниципалитетіне айналды. Сандефьордтың жалпы ауданының 31%-ы егістік жер, ал 26%-ы орман. Жердің 2 пайызын көлдер мен өзендер құрайды. Кішкентай аралдардың шығанақтары түнде кемпинг жасауға қолайлы жағдай жасайды, ал көптеген аралдарда салыстырмалы түрде қолжетімді жағажайлар бар. Сандефьордта Вестерёя, Остерёя, Энгё, Марой және Арро сияқты бірнеше түбектер бар. Лангоя (Langø) аралы ең үлкен арал болып табылады, ал басқа аралдарға Равнё, Скогё/Сторёя, Натольмен, Сторхольмен, Орместадхольмен, Гриндхольмен және Гранхольмен кіреді. Тенсбергфьордендегі Флаутанген мен Линдхолменнің (екеуі де Færder муниципалитетіне кіреді) арасында орналасқанына қарамастан, Стаупер архипелагы Сандефьордқа жатады. Ол он үлкен аралдан және бірнеше кішкентай жартастар мен аралдардан тұрады. Сандефьорд қаласының ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Хьертас. Басынан Ослофьорд, Скиен, Скрим және Торп қалаларының панорамалық көрінісі ашылады. Бұл климаттың, әсіресе жаздың, сол ендіктегі басқа аймақтарға қарағанда жылырақ екенін білдіреді, мысалы Аляска немесе Сібір. Сандефьордтың ендігі Алясканың Джуноу қаласынан жоғары; Сандефьорд 59°08′С, ал Алясканың астанасы 58°18′С. Жаз айларында Сандефьорд Норвегияның басқа муниципалитеттеріне қарағанда көбірек күн сәулесін көреді. Скагеррактан соғатын жылы желдер климатты қолайлы етеді, ал Сандефьордта Норвегиядағы ең көп жылдық бұлтсыз күндер саны тіркелген. Шілде – Сандефьордтағы жылдың ең жылы айы, температура жиі жоғарылайды. Сандефьордтың климаты салыстырмалы түрде ылғалды континенталды климатқа (Dfb) жатады, жазы жылы, құрғақ маусымы жоқ және жыл бойы көп жауын-шашын жауады. Қараша айының соңынан наурыздың басына дейінгі суық маусымда, күніне жауын-шашынның түсуіне 56 пайыздық орташа мүмкіндік бар. Қар жауу ықтималдығы қаңтар айының соңында ең жоғары, ал қар жауу мүмкіндігі қарашаның басынан сәуірдің басына дейін созылады. Сандефьордтағы жылдың ең суық күні 4 ақпанда, орташа ең төменгі температурасы және орташа ең жоғары температурасы .

A week after Operation Weserübung, German forces entered Sandefjord on 16 April 1940. About 30 40 men arrived in semi trucks from Horten under the leadership of Erik von Drydalski. After handing their directives to Sandefjord police chief Kjartan Bruun Hansen, the men left for Hotel Atlantic, where they established their headquarters in Sandefjord. German troops in Sandefjord soon rose to 200. At the beginning of the German occupation of Norway, a German Hafenkapitän (harbormaster) was placed at Tollboden, and a representative for Admiral Norwegen was placed in an office building at Framnes verft. German soldiers could be seen marching throughout the city. At the beginning of the occupation, over 2,000 German officers visited Socitetsbygningen (today's Park Hotel), which belonged to Sandefjord Spa. The Nazi flag was waving over the building during the visit. Norwegian students were told to learn the German language, and handed out a book, Deutsche Fibel. They were also given a copy of Adolf Hitler's book Mein Kampf translated into the Norwegian language. German forces constructed two coastal forts in Sandefjord, located at the southern tips of two local peninsulas: Vesterøya and Østerøya. The largest German construction in Sandefjord took place at Folehavna, where a fortress was erected in the spring of 1941. Four cannons with a target range of were installed at the site, along with a tunnel. The four cannons were installed in concrete gun pits on the sloping rocks. German construction also took place by the lake Goksjø, and also at Jernbaneallén, where a former garage structure was turned into a prison camp. Many local residents were killed during World War II, including a number of seamen. Håkon Andersen of Framnes was killed onboard Arcturus when the ship was attacked by British Beaufighters. Albert K. J. Skålsvik (1921–1944) of Krokemoa, a member of the Norwegian Homefleet ("Hjemmeflåten"), was 18 years when the war broke out. Skålsvik was killed, along with the captain, when the ship DS Kong Bjørn was attacked by allied warplanes by Ryvingen Lighthouse in 1944. He is now commemorated at the Hall of Remembrance in the town of Stavern in neighborin Larvik Municipality. Skålsvik's younger brother, Bernard, was also a part of the Homefleet and was killed at age 17 in 1945. Radios were illegal, and people of Sandefjord such as Henry Melby of Gokstad was arrested for having a radio in 1942. He was incarcerated at the tanker Inger Johanne, which was attacked by allied warplanes in 1944, killing 15 people, including Henry Melby. The "new" municipality became the most populous in Vestfold county. Of Sandefjord's total area, (31%) is agricultural and (26%) is forest. About 2 percent is made up of lakes and rivers. Small island bays give shelter for overnight campers, and many islets have relatively accessible beaches. Sandefjord is home to several peninsulas, including the Vesterøya, the Østerøya, the Engø, Marøy, and Årø. The island of Langøya (Langø) is the largest island at , while other islands include the Ravnø, the Skogøy/Storøya, the Natholmen, the Storholmen, the Ormestadholmen, the Grindholmen, and the Granholmen. Despite its location in between Flautangen and Lindholmen (both part of Færder Municipality) in the Tønsbergfjorden, the archipelago of Stauper belongs to Sandefjord. It consists of ten large islands and a number of smaller skerries and islets. Hjertås at above sea level is the highest point within the city of Sandefjord. From the peak are surrounding views of the Oslofjord, Vealøs by Skien, Skrim and Torp. This means that the climate, the summers especially, are warmer than in other regions at the same latitude, i. e. the State of Alaska or Siberia. Sandefjord has a higher latitude than Juneau, Alaska; Sandefjord is at 59°08′N, while the capital of Alaska is at 58°18′N. Sandefjord experiences more sun than any other Norwegian municipality during the summer months. Warm breezes from the Skagerrak cause a mild climate, and Sandefjord experiences the highest annual number of cloud free days in Norway. July is the warmest month of the year in Sandefjord when temperatures often rise above
Sandefjord has a relatively humid continental climate (Dfb) with warm summers, no dry season, and relatively much precipitation year long. During the colder season, which is from the end of November until early March, there is a 56 percent average chance that precipitation will be observed during a given day. The likelihood of snow falling is highest in late January and the season in which it is likely to snowfall spans from early November until early April. The coldest day of the year in Sandefjord is 4 February, with an average low temperature of and average high of only .

Ауылдар

[[Файл:Høyjord stavkirke, МИС.jpg|thumb|Хёйорд таяқ шіркеуі – Вестфолд округінде сақталған жалғыз таяқ шіркеу.

Үкімет

Sandefjord муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Қала әкімі муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Вестфолд аймақтық соты мен Агдер апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Сандефьорд қалалық кеңесі (Kommunestyre) 45 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

Саясат

Жарты миллиардтан астам кроналық активтері бар Бьёрн Оле Гледич (Х) Норвегиядағы ең бай қала әкімі. Сандефьорд консервативтік партияның басты тірегі болып табылады. 2011 жылғы Норвегияның жергілікті сайлауында сайлаушылардың 47,9%-ы консервативтік партияға дауыс берді. Сандефьордта оңшыл партиялар жалпы дауыс берудің 70,4%-ын алды, ал елі бойынша бұл көрсеткіш 51,2% болды. Қазіргі қала әкімі Бьёрн Оле Гледич 2004 жылы Прогресс партиясының қолдауымен сайланды. Гледич Норвегия тарихындағы ең бай қала әкімі атанды. Прогресс партиясынан Катрин Андерсен 2015 жылдан бері қала әкімінің орынбасары болып табылады.

Демография

2017 жылы Норвегия статистикасының мәліметтері бойынша, муниципалитетте 62 622 тұрғын болды. 2018 жылы Сандефьордта 2 797 демалыс үйі тіркелді, ал әр тұрғын үй бірлігіне шаққанда 2,19 адам келді. Тұрғындардың 69% Норвегия шіркеуінің мүшесі, 18% дінге жатпайды, ал 12,8% басқа діни қауымдарға мүше. Жергілікті Норвегия шіркеулерінен өзге, муниципалитетте адвентистер шіркеуі және методистер шіркеуі сияқты түрлі шағын қауымдар да бар. 2017 жылы ең ірі аз ұлт өкілдері (бірінші және екінші буын иммигранттар) – литвалықтар (1,95%), поляктар (1,93%), ирактықтар (1,24%), вьетнамдықтар (0,80%), немістер (0,71%), шведтер (0,69%), косовтықтар (0,67%), босниялықтар (0,64%) және даниялықтар (0,51%) құрайды. 2017 жылы Стокке және Андибу муниципалитеттерімен біріккеннен кейін Сандефьордтың халқы 63 000-нан асты. Бұл Сандефьордты Норвегиядағы халық саны бойынша 11-ші орынға қойды. Ол Вестфолд округінің ең халқы көп қаласы болып табылады.

Кәсіби спорт түрлері

Sandefjord Fotball – Норвегияның премьер-лигасы (Tippeligaen/Eliteserien) лигасында ойнайтын кәсіби футбол клубы. Команда бұрынғыда Storstadion стадионында үй ойындарын өткізген, бірақ 2007 жылы ашылған Komplett Arena стадионында ойнайды. Клуб құрылғаннан кейін бір жыл өткен 1999 жылы Норвегияның бірінші дивизионына жолдама алды. Сандефьорд кәсіби гандболдағы күшті өнерімен танымал. Сандефьорд қаласында екі жоғары лигадағы гандбол командасы бар: Sandefjord TIF және IL Runar. Sandefjord TIF Handball 2005–2006 жылдары ерлердің премьер-лигасын тағы да жеңіп алды. Кәсіби коньки спортында Сандефьорд 1928, 1958 және 1961 жылдары Норвегияның сырғанау чемпионатының өтетін орны болды. Gamle Stadion стадионы 1970-ші жылдары стадион төңірегінде мотоциклдермен жылдамдықпен жүгіру жарысын қабылдады және 1972 жылы Норвегияның жеке жылдамдықпен жүгіру чемпионатының финалына төралқа болды.

Білім

[[Файл:SandefjordVGS2.jpg|thumb|Сандефьорд орта мектебі Норвегиядағы ең ірі мектеп. Ол Сандефьордтың бұрынғы төрт орта мектебінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Сандефьорд орта мектебі (SVGS) және оның екі қабатты ғимараты Бугардс паркіне жақын Крокемоада орналасқан. Бұл мектеп Халықаралық бакалавриат мектебі болып табылады, сонымен қатар жалпы білім беру (норвегиялық мектеп жүйесіндегі колледжге дайындық курстары), элиталық спорт, кәсіптік білім және тағы да басқаларын ұсынады. Білім беру халықаралық және норвегиялық студенттерге қолжетімді. 1991 жылы орта мектеп ретінде ашылған мектеп 2000 жылы балабақша, бастауыш және орта мектептерді де қамтуға кеңейтілді. Білім берудің негізін Халықаралық бакалавриаттың Бастауыш жылдар (PYP), Орта жылдар (MYP) және Диплом (DP) бағдарламалары құрайды. Skagerak Фрамнес жағалауындағы қайта жаңартылған кеме жасау шебінде орналасқан. Барлық бастауыш және орта мектеп оқушылары үшін лагерьтер мен экскурсиялар, сондай-ақ жылына екі немесе одан да көп шетелдік сапарлар ұйымдастырылады. Жоғары сынып оқушылары мәдени және қоғамдық жұмыстарға бағытталған сапарлармен Еуропа, Орталық Азия және Африка аймақтарына барып оралады. Мектеп ЮНЕСКО-ның SOUL жобасының мүшесі. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Торп әуежайындағы Pilot Flight Academy-де 250 студент білім алып жатыр.