Кіріспе

Мёре-ог-Ромсдал, Норвегиядағы муниципалитет

Странда – Норвегиядағы Мёре-ог-Ромсдал округінің муниципалитеті. Ол Суннмор аймағының бөлігі болып табылады. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Странда ауылы. Странда үш кішкентай ауыл және бір үлкен орталық ауылдан тұрады. Кішкентай ауылдар – Хеллеслит, Герангер және Лиабигда. Орталық ауыл, Странда (муниципалитетпен аттас), шамамен 2600 тұрғыны бар. Странда муниципалитеті Герангерфьорд, Суннилвсфьорд сияқты туристік тартымдылықтарымен белгілі. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 134-ші орында. Странда Норвегиядағы халық саны бойынша 194-ші муниципалитет, оның халқы 4421 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы – және соңғы 10 жылда халық саны 4,1%-ға азайған.

Жалпы ақпарат

Stranden приходы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1892 жылдың 1 қаңтарында муниципалитеттің солтүстік бөлігі (халық саны: 850 адам) бөлініп, жаңа Стордал муниципалитетін құрады. Бұл Страндада 1459 тұрғын қалдырды. 1918 жылы жазу әріпі Stranda деп өзгертілді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1965 жылдың 1 қаңтарында Саннильвен муниципалитеті (1221 адам) Страндаға қосылып, жаңа, ірі Странда муниципалитеті құрылды.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) Стронда деп аталады, бұл атау Storfjorden жағалауындағы жағажайдың бір бөлігінен шыққан. Атау "strǫnd" сөзінен келген, ол "жағажай" немесе "құмдық жағажай" дегенді білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, муниципалитет атауы Stranden деп жазылған. 1917 жылдың 3 қарашасындағы патшалық қаулы муниципалитет атауын Странда деп өзгертті.

Елтаңба

Герб 1986 жылдың 2 мамырында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Алтын түсті фонға екі көк үшбұрыш сол және оң жақтан шығады" (På gull grunn to spisse blå flankar). Бұл, гербтің өрісі (фоны) алтын түсті, яғни әдетте сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Гербтің бейнесі – екі көк үшбұрыш (үшбұрыштар), сол және оң жақтан кеңейеді, бірақ ортада толыққан толық қосылмайды. Түстер мен дизайн муниципалитеттің көлік, өндіріс және туризм салаларында маңызды орын алатын фьордтар мен жағажай үстіндегі тауларды бейнелеу үшін таңдалған. Гербті Тор Торхеймнің ұсынысы бойынша Ярл Скусеф жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

География

Батыс Норвегия фьордтары, оның ішінде Гейрангерфьорд және Нэрёйфьорд 2005 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне Оңтүстік Африканың Дурбан қаласында өткен Дүниежүзілік мұра комитетінің 29-шы сессиясында енгізілді. Батыс Норвегия фьордтары – Норвегиядағы алғашқы табиғи Дүниежүзілік мұра орны және Солтүстік Еуропа – Балтық аймағындағы үшінші табиғи орын. Батыс Норвегия фьордтары классикалық фьорд ландшафтының геологиялық тұрғыдан ең жақсы дамыған және сақталған мысалы ретінде сипатталады. Геологиялық құрылымы мен үздіксіз эрозия процестері экологиялық және биологиялық процестердің белсенді дамуына, сондай-ақ табиғи ортаның бұзылмағандығын сақтай отырып, дәстүрлі, кейде экстремалды жер пайдалану түрлерінің қалыптасуына негіз болды. Табиғи ортасының әсемдігіне байланысты бұл аймақ Солтүстік елдердегі ең танымал саяхат орындарының бірі болып табылады. Аймақта мұз және су әрекетінен пайда болған жер бедерінің түрлері, маңызды геоморфологиялық ерекшеліктері бар ландшафт және Жер тарихы тұрғысынан алғанда, үздіксіз эрозия процестерімен қалыптасып жатқан өте жас ландшафт кездеседі. Бұл аймақ әлемдегі ең экстремалды және әсерлі фьорд ландшафты болып есептеледі және ерекше эстетикалық құндылығына ие. Жеті қарындас сарқымасы Гейрангерфьорд бойында орналасқан. Дальснибба тауы мен Дюпватнет көлі Норвегияның 63-ші аймақтық тас жолының бойында, муниципалитеттің оңтүстік бөлігінде жатыр. Квитегга және Хорниндалсруккен таулары оңтүстік муниципалдық шекарада орналасқан.

Үкімет

Stranda муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік көмек және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитетті тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңес басқарады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Мёре-о-Ромсдал аймақтық сотының және Фростатинг апелляциялық сотының қарауында.

Муниципалды кеңес

Странданың муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 25 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

Туризм

Страндада туризмнің ұзақ және берік дәстүрі бар. Герангер және Хеллесильт ауылдары бұрыннан-ақ әйгілі демалыс орындары болып келген. 1869 жылы Герангерге шетелден келген туристерді тасымалдаған алғашқы круиздік кеме келді. Бүгінде Герангер Норвегиядағы екінші ірі круиздік кеме порты болып табылады, әр жазда 160 круиздік кеме осы жерге келеді. "Hurtigruten" жағалау кемесі сәуірден қыркүйек айының ортасына дейін күн сайын Олесун – Герангер бағытында жүзеді. Жыл сайын жазда Герангерге шамамен 700 000 турист келеді. Корольдік отбасы, әсіресе королева Соня, осы фиордты әлемге танымал етуге үлкен үлес қосты. Ол жыл сайын сапарлап, Скайфлау сияқты қараусыз қалған тау шаруашылықтарында түндеп, осы сапарлары туралы фотосуреттерімен бірге кітап жазып, тіпті Нью-Йорк қаласында және басқа да жерлерде көрмелер ұйымдастырды. Басқа да тарихи шаруашылықтарға Knivsflå және Ме Аккернес жатады.

Спорт және демалыс

Strandafjellet тау аймағында алты шаңғы сүйрегіш және тау-шаңғы жолдары бар. Әр жылғы қысында мұнда тау-шаңғы жарыстары өткізіледі. Strandafjellet – таудың ең жоғарғы нүктесінен бастап фиордқа дейін үздіксіз шаңғы тебуге мүмкіндік беретін әлемдегі сирек орындардың бірі. Жыл сайын шамамен 250 телемарк шаңғышысы, тау-шаңғышысы және сноубордшы Alperittet жарысына жиналады, бұл жарыс теңіз деңгейінен басталып фиордқа дейін өтеді. Geiranger – Фиордтан Саммитқа дейін жарысы жыл сайын Geiranger қаласынан Dalsnibba тауына дейін ұйымдастырылады.

Мәдениет

Хеллесильтте Hægstad Gård-қа бара аласыз, онда ағаштан ойылған өнер туындылары, Хенрик Ибсеннің "Пир Гинт" пьесасынан көріністер бар. Ал Гейрангерде жаңа Норвегиялық фиорд орталығы жергілікті тарихты және Гейрангердің суреттерін көрсетеді.

Сауда және өнеркәсіп

Странда муниципалитеті сауда және өнеркәсіп салаларында кең ауқымды әртүрлілікке ие. Шамамен 160 шаруа қожалығы сүт және ет өнімдерін өндіреді. Көптеген фабрикалардың ет өнімдерін, әсіресе тұздалған және кептірілген ет жасаудың ұзақ тарихы бар. Жиһаз және тоқыма өнімдерін өндіру – маңызды өнеркәсіп саласы, ол көптеген жергілікті тұрғындарға жұмыспен қамтамасыз етеді. 1919 жылы Норвегияда жиһаз өнеркәсібін индустрияландырған орын – Странда. (Аймақта дерлік жұмыссыздық жоқ). Норвегияның ең ірі пицца фабрикасы – «Грандиоса» фабрикасы Страндада орналасқан. Муниципалитетте аквамәдениет пен балық өңдеу заводтары да көп. Туризм, әрине, бүкіл аймақтағы өте маңызды кәсіп.

Танымал мәдениетте

2016 жылғы наурыз айында шыққан «Толқын» — норвегиялық апат фильмі. Фильм Акернесет тауынан құлаған тау көшкінінің Гейрангер қаласын суға батыру қаупін бейнелейді.