Municipality in Møre og Romsdal, Norway
the municipality in Sunnmøre, Norway
Гиске – Норвегияның Мёре-о-Ромсдаль округіндегі аралдық муниципалитет. Муниципалитет Суннмёре тарихи аймағында, Алесунд қаласынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Әкімшілік орталығы – Вальдерхаугстранд. Ірі елді мекендерге Вигра аралындағы Роалд және Годоя аралындағы Алнес және Лейтебак ауылдары жатады. Муниципалитет Алесунд аймағының құрамына кіреді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 349-шы орында тұр. Гиске – Норвегиядағы халық саны бойынша 125-ші муниципалитет, оның халқы 8692 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халық саны 15,3%-ға өсті.
Giske is an island municipality in Møre og Romsdal county, Norway. The municipality lies north northwest of the town of Ålesund in the traditional district of Sunnmøre. The municipal centre is Valderhaugstrand. Other population centres include the villages of Roald (on Vigra island) and Alnes and Leitebakk (both on Godøya island). The municipality is part of the Ålesund Region. The municipality is the 349th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Giske is the 125th most populous municipality in Norway with a population of 8,692. The municipality's population density is and its population has increased by 15.3% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
Гиске муниципалитеті 1908 жылдың 1 қаңтарында Боргунд муниципалитетінен бөлініп құрылды. Жаңа муниципалитеттің бастапқы халқы 1708 адамды құрады, және оған Вальдероя, Годоя және Гиске аралдары кірді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегия бойынша көптеген муниципалитеттер біріктірілді. Содан кейін 1964 жылдың 1 қаңтарында көршілес Вигра муниципалитеті (Вигра аралында орналасқан) Гиске муниципалитетімен біріктірілді. Ұлғайтылған муниципалитеттің халқы 4644 адамға жетті.
Giske Municipality was established on 1 January 1908 when it was separated from the large municipality of Borgund. The initial population of the new municipality was 1,708 and it included the islands of Valderøya, Godøya, and Giske. During the 1960s, there were many municipal mergers across Norway due to the work of the Schei Committee. Then on 1 January 1964, the neighbouring Vigra Municipality (on the island of Vigra) was merged into Giske Municipality. The newly enlarged municipality had a population of 4,644.
Атауы
Муниципалитет Гиске фермасы мен аралының атымен аталады, себебі алғашқы Гиске шіркеуі сол жерде салынған. Атау "гиски" сөзінен келген, ол "төсеніш" немесе "мақта" дегенді білдіреді (мүмкін, арал кішкентай және тегіс болғандықтан).
The municipality is named after the farm and island of Giske , since the first Giske Church was built there. The name comes from the word gizki which means "tablecloth" or "rag" (maybe because the island is small and flat).
Елтаңба
Герб 1985 жылғы 14 маусымда бекітілді, бірақ оның тамыры тереңде жатыр. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті фонға қарай қарап тұрған, тік тұрған алтын түсті арыстан" (På blå grunn ei opprett leopardiset gull løve). Бұл гербтің көк фонға (түсіне) және арыстан бейнесіне ие екенін білдіреді, ол тік тұрған (яғни, басып келе жатқан) және қарап тұрған (яғни, көрерменге қараған) күйде бейнеленген. Арыстан алтын түсті, яғни әдетте сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Герб негізі Эрлинг Видкунссонның 1355 жылы мөрінде қолданған арыстан бейнесінен алынған. Оның әулеті округтегі ең бай және беделді әулеттердің бірі болды, олардың тегі мен иелігі Гискеде орналасқан. Гербті Жарл Скусеф жасаған. Қалалық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.
The coat of arms was granted on 14 June 1985, but it has old roots. The official blazon is "Azure, a lion rampant guardant Or" (På blå grunn ei opprett leopardiset gull løve). This means the arms have a blue field (background) and the charge is a lion that is rampant (i. e. in walking position) and guardant (i. e. facing the viewer). The lion has a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. The arms are based on the old seal of Erling Vidkunsson who was using the lion on his seal in 1355. His family was one of the most wealthy and influential families in the county, and had their origins and estate on Giske. The arms were designed by Jarle Skuseth. The municipal flag has the same design as the coat of arms.
Жазу студиясы
Гиске портындағы зал (Øygardshallen) – Гиске аралының бұрынғы портының жағасында орналасқан, әлемдік деңгейде танымал, мақсатты түрде салынған дыбыс жазу студиясы. Ол ескі қайық үйі сияқты көрінеді және концерт залы ретінде де қызмет етеді. Британдық New Model Army тобы осы ерекше студияда "From Here" (2019) альбомын жазды.
Giske Harbor Hall (Øygardshallen) is an internationally renowned, purpose built recording studio located on the shore of the Giske island's former harbor. It looks like an old boathouse and also operates as a concert hall. The British band New Model Army recorded its album "From Here" (2019) in this special recording studio.
Үкімет
Гиске муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Море-о-Ромсдал аудандық сотының және Фростатинг апелляциялық сотының қарауында.
Giske Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Møre og Romsdal District Court and the Frostating Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Гиске коммуналық кеңесі (Kommunestyre) 23 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Қызығы, 2007 жылғы муниципалдық сайлауда Гиске Норвегиядағы Христиан-демократиялық партияға ең көп дауыс берді – 43,2 пайыз. Төмендегі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Giske is made up of 23 representatives that are elected to four year terms. Interestingly, in the 2007 municipal elections, Giske recorded the highest vote for the Christian Democratic Party in all of Norway at 43.2 percent. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
География
Муниципалитет төрт негізгі аралдан тұрады: Гиске, тарихи маңызынан муниципалитетке атын берген, Вигра, Алесунд әуежайы осы аралда орналасқан, Вальдерёя, муниципалдық әкімшілік мұнда орналасқан, және Годоя. Оның шекарасында көптеген кішкентай аралдар да бар. Алнес, Эркна және Сторхолмен маяктары муниципалитет шегіндегі аралдарда орналасқан. Негізгі аралдардың барлығы туннельдер мен көпірлер желісі арқылы Норвегияның материгіне қосылған. Годёй туннелі Годёйді Гиске аралымен байланыстырады. Гиске көпірі Гиске және Вальдерёя аралдарын байланыстырады. Вигра және Вальдерёя аралдарын жалғастыратын тас жол бар. Барлық аралдар Вальдерёя аралымен байланысқан, ал Вальдерёя туннелі муниципалитеттің барлық бөлігін Алесунд муниципалитетіне қарасты Эллингсоя аралымен байланыстырады. Соңында, Эллингсой туннелі осы аралды Алесунд қаласына жалғастырады.
The municipality is composed of four main islands: Giske, which gives its name to the municipality because of its historical importance, Vigra, which is where Ålesund's airport is located, Valderøya, where the municipal administration is located, and Godøya. There are also many smaller islands within its boundaries. The Alnes Lighthouse, Erkna Lighthouse, and Storholmen lighthouse are all located on islands in the municipality. The main islands are all connected to the mainland of Norway by a network of tunnels and bridges. Godøy Tunnel connects Godøy to Giske island. Giske Bridge connects Giske island and Valderøy. A causeway connects Vigra island and Valderøy island. All islands are connected to Valderøy island which is where the main Valderøy Tunnel connects the whole municipality to Ellingsøya island in Ålesund Municipality. Finally, the Ellingsøy Tunnel connects that island to the town of Ålesund.
Климат
Гиске жағалауда орналасқан және кеңдігі үшін өте жұмсақ қыстарын қамтитын мұхиттық климатқа (Cfb) ие, кейде қыс және күздің соңында күшті жел соғып тұрады. Ең жоғары температура 2018 жылдың 28 шілдесінде, ал ең төмен температура 2016 жылдың қаңтар айында тіркелген. Қысқы төмен температуралар сирек мұздай болады. Ең суық ай 1966 жылдың ақпан айы болды, ал ең жылы ай 2003 жылдың тамызы болды. Гискедегі Олесун әуежайы Вигра 1958 жылдың шілдесінен бері бақылау жүргізіп келеді.
Giske is situated at the coast and has a temperate oceanic climate (Cfb) with very mild winters for the latitude, sometimes with strong winds in winter and late autumn. All time high is recorded 28 July 2018, while the all time low is recorded January 2016. Winter lows rarely go below Coldest month on record was February 1966 with mean , warmest month was August 2003 with mean Ålesund Airport Vigra in Giske has been recording since July 1958.
Тарих
Гиске – Мьелтауген орналасқан жер, ол қола дәуіріне дейінгі ежелгі зират. 1847, 1867 және 1878 жылдары осы жерде қазба жұмыстары жүргізілген. Снорри Стурласонның айтуынша, Гиске – Норвегияны біріктірген соң Харальд Сұлушаш шашын кестірген орын. Тарихи Гиске шіркеуі де Гиске аралында орналасқан.
Giske is the site of Mjelthaugen, an ancient burial place dating from the Bronze Age. The site was the location of excavations in 1847, 1867 and 1878. Giske is also the place where, according to Snorre Sturlason, Harald Fairhair had his hair cut after uniting Norway. The historic Giske Church is also located on the island of Giske.