Кіріспе

Норвегиядағы Førde муниципалитеті – Норвегиядағы Sogn og Fjordane округінің бұрынғы муниципалитеті. Ол Саннфьорд тарихи аймағында орналасқан. Әкімшілік орталығы – Фюрде қаласы, 2016 жылы оның 10 255 тұрғыны болды. Фюрде муниципалитетіне Бруланд, Холсен, Моског және Хаукедален сияқты басқа да ауылдар кірді. Фюрде қаласындағы Ойран аймағы – аймақ үшін ірі өнеркәсіптік және сауда орталығы болды. Е39 Еуропалық тас жолы муниципалитет арқылы өтіп, Холсаватнет көлінің жанынан өтеді. Førde әуежайы, Bringeland – аймақтық әуежай, ол қала орталығынан шамамен алғанда орналасқан және Осло мен Берген қалаларын Фюрдемен байланыстыратын рейстерді жүзеге асырады. Әуежай көршілес Гаулар муниципалитетінде, шекараның оңтүстігінде орналасқан. Sogn og Fjordane округінің ең ірі ауруханасы – Førde орталық ауруханасы және Норвегия радио хабар тарату корпорациясының аймақтық кеңселері осы қалада орналасқан. Халықаралық Фюрде халық музыкасы фестивалі әр жазда өткізіледі. Жергілікті газеттің аты – Фирда. 2020 жылы таратылған кезде, бұл муниципалитет Норвегиядағы 422 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 189-шы орында тұрды. Фюрде – Норвегиядағы халық саны бойынша 93-ші муниципалитет, оның халқы 13 092 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы он жылда халқы 10,6%-ға өсті.

Жалпы ақпарат

Фурде 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). Алғашқы муниципалитет Фурде приходымен (prestegjeld) бірдей болды, оған Фурде, Хольсен және Наустдал кіші приходтары (sokn) кірді. 1896 жылдың 1 қаңтарында Наустдалдың солтүстік кіші приходы (халық саны: 2543 адам) Фурдеден бөлініп, жеке муниципалитетке айналды. Бұл Фурдеде 2903 тұрғын қалдырды. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында Фюрдефьорденнің оңтүстігіндегі Наустдал аудандары (халық саны: 265 адам) Фурде муниципалитетіне қосылды.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Фурде шаруашылығынан (Førde) аталған, өйткені алғашқы Фурде шіркеуі сол жерде салынған. Атауы «фьордр» сөзімен толық сәйкес келеді, бұл сөз «қосылған су» немесе «фьорд» дегенді білдіреді және қазір Фьордефьорден деп аталатын фьордқа сілтеме жасайды.

Елтаңба

Герб 1990 жылғы 27 сәуірде бекітілді және муниципалитет таратылған 2020 жылдың 1 қаңтарына дейін қолданыста болды. Ресми сипаттамасы: "Қызыл фонға үш күміс тілміді тырма, екісі бірінің үстінде" (På raud grunn tre sølv plogjarn, 2 1). Бұл гербтің қызыл фонды және үш тырмадан тұратын бейнесі бар екенін көрсетеді. Тырма күміс түсті, яғни әдетте ақ түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Бұл сурет жергілікті экономиканың үш негізгі саласын: ауыл шаруашылығын, бағбандарлықты және дамуды бейнелеу үшін таңдалды. Гербті Инге Ротеватн жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

География

Фюрде муниципалитеті Фюрдефьорденнің ішкі бөлігінен басталатын аңғарларды қамтиды. Naustdal муниципалитеті Фюрдемен солтүстікте, Jølster, Sogndal және Balestrand муниципалитеттері шығыста, Gaular муниципалитеті оңтүстікте, ал Askvoll муниципалитеті батыста орналасқан. Екі ең ірі көл – Холсаватнет және Хаукедалсватнет. Jølstra және Gaula өзендерінің бір бөлігі Фюрде муниципалитетінің аумағында жатыр. Gaularfjellet таулары муниципалитеттің шығысы мен оңтүстігінде орналасқан. Гровабреен және Йостефон мұздықтары Фюрде муниципалитетінің шығыс таулы аймағында жатыр. Jostedalsbreen ұлттық паркінің батыс шеттері Фюрдедегі Хаукедален аңғарында орналасқан.

Үкімет

Бұл муниципалитет бар болған кезде бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге арналған қызметтер, жұмыссыздыққа байланысты көмек, әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму және қалалық жолдарға жауапты болды. Бар болған кезеңі ішінде бұл муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылды. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалды. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық сотының және Gulating апелляциялық сотының қарауында болды.

Муниципалды кеңес

Фюрде қалалық кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланған 27 өкілден тұрды. Соңғы қалалық кеңестегі партиялардың құрамы былай болды:

Су тасқыны

Хульдефоссен: Фюрьде қаласынан шамамен бір шақырым жерде орналасқан, бұл биік сарқырама тыныш төменгі аңғарға құлайды. Halbrendsfossen: Фюрде қаласының орталығынан жаяу арақашықтықта орналасқан. Көктемде бұл өте қуатты шарлауық.