Кіріспе

Бұрынғы муниципалитет Согн-ог-Фьордане, Норвегия

Йолстер – Норвегияның Согн-ог-Фьордане округінің бұрынғы муниципалитеті. Ол Саннфьорд тарихи аймағында орналасқан. Әкімшілік орталығы Скей ауылы болды. Муниципалитет құрамына Хельгейм, Альхус, Вассенден және Лангауган ауылдары кірді. Йолстер бұрынғы Согн-ог-Фьордане округінің орталығында орналасқан және үй қолөнері, халық музыкасы, әндер, билер және көркем өнер салаларындағы бай мәдени дәстүрлерімен танымал болды. Ауыл шаруашылығы муниципалитеттегі ең ірі сала болып табылды. Йолстердің басты тартымдылығы – көрікті жерлер, соның ішінде Гровабрен, Йостедалсбрен және Миклебустбрен мұздықтарына оңай қол жеткізу мүмкіндігі. Йолстер континенттік Еуропадағы ең үлкен мұздық – Йостедалсбреннің бір бөлігі және Жольстраватнет аталған мөлдір жасыл көлге ие болды. Жольстраватнет көлінен ұсталған форель Норвегияда және одан тыс жерлерде кеңінен танымал болды. 2020 жылы таратылған кезде, муниципалитет Норвегиядағы 422 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 168-ші орында тұрды. Йолстер Норвегиядағы халық саны бойынша 260-шы муниципалитет, оның халқы 3047 адамды құрады. Муниципалитеттің халық тығыздығы көрсетілмейді және соңғы он жылда халқы 3,3%-ға өсті. 2016 жылы Вестланд полициясының бастығы полиция округтері мен бөлімшелерін қайта құруды ресми түрде ұсынды. Ол Йолстердегі полиция бөлімшесін жабуды ұсынды.

Жалпы ақпарат

Йолстер қауымы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). Бастапқы муниципалитет Альхус және Хельгейм кіші аудандарымен (sokn) бірге Йолстер приходымен (prestegjeld) толық сәйкес келді. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында көршілес Брейм муниципалитетіндегі Фюрде шаруашылық жері (халық саны: 38) Йолстер муниципалитетіне қосылды. 2020 жылдың 1 қаңтарында көршілес Йолстер, Фёрде, Наустдал және Гаулар муниципалитеттері біріктіріліп, жаңа Суннфьорд муниципалитеті құрылды.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) жергілікті Жёльстра өзенінің атымен аталады, себебі ол муниципалитеттің төменгі жағынан ағып өтеді. Бұл атау «шу» деген мағына беретін jálmr сөзінен туындаған болуы мүмкін, бұл өзеннің қысымы мен шулы ағысына сілтеме жасайды.

Елтаңба

Герб 1983 жылғы 22 шілдеде бекітілді. Ресми сипаттамасы – "Gules, a cross fleury Or" (På raud grunn ein gull liljekross). Бұл гербтің қызыл фонда (түсінде) крест флори бейнеленгенін білдіреді. Крест алтын түсті (Or), яғни әдетте сары түспен боялады, бірақ егер металдан жасалса, алтын қолданылады. Герб орта ғасырлық Аудун Хуглейкссонның гербінен шабыттандырылған. Ол Юльстердегі Хегранес ауылынан шыққан. Ол Норвегиядағы екі жекелеген тас қамалдың бірі – Аудунборгты салған орта ғасырлық ақсүйек (1302 жылы қайтыс болды). Ол өзінің мөрлерінде екі қабат гүлбен қоршалған раушан гүлін бейнелеген. Сондай-ақ ол қамалының әр жерінде fleur de lis өрнегін қолданған. Юльстер гербі осы гүлбен және fleur de lis-тен алынған. Қазіргі гербті Эльза Норунн Хохайм Найдал жасаған, ал идеясының авторы – Магнус Харделанд. Әкімшілік тудың дизайны гербпен толық сәйкес келеді.

Үкімет

Бұл муниципалитет бар болған кезде бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге арналған қызметтер, жұмыссыздыққа байланысты көмек, әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму және муниципалдық жолдарға жауапты болды. Муниципалитет өміршең болған кезеңде, оны тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңес басқарды. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалды. Муниципалитет Sogn og Fjordane аудандық сотының және Gulating апелляциялық сотының қарауында болды.

Муниципалды кеңес

Жёлстер муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) 25 өкілден тұрды, олар төрт жылдық мерзімге сайланды. Соңғы муниципалитет кеңесіндегі партиялардың құрамы келесідей болды:

География

Jølstravatnet көлі муниципалитетті екіге бөледі, соның нәтижесінде көлдің екі шетінде халық шоғырланған орталықтар қалыптасқан: көлдің шығыс жағындағы Скей және батыс бөлігіндегі Вассенден (ағылшын тілінде "судың соңы"), осы жерде Jølstra өзені бастау алады. Breimsvatnet көлінің шағын бөлігі Jølster муниципалитетінің аумағына еніп жатыр. Jølster солтүстікте Stryn және Gloppen муниципалитеттерімен, шығыста Luster, оңтүстік-шығыста Sogndal, ал оңтүстік және батыс жағынан Førde муниципалитеттерімен шектеседі. Jostedalsbreen ұлттық паркінің бір бөлігі осы муниципалитет аумағында орналасқан.

Экономика

Туризм – Юльстердегі ең ірі салалардың бірі, және муниципалитеттегі әрбір орталықта қонақүйлер, кемпингтер мен көптеген туристік объектілер бар. Туризмнен өзге, ауыл шаруашылығы және құрылыс та маңызды салалар болып табылады.

Astruptunet (Астротурнеттің атауы)

Астропутнет – суретші Николай Аструптың (1880–1928) өмірінің соңғы он төрт жылындағы үйі. Аструп шаруашылығы (Astruptunet) суретшінің үйі және шағын шаруашылығы болған, бірақ бүгінде бұл Аструп заманындағыдай сақталған мұражай және өнер галереясы, Юльстраватнның оңтүстік беткейіндегі тік, бірақ құнарлы жартастардың арасында орналасқан. Астық қоймасы бұзылып, ескі астық қоймасының стилінде галерея ретінде қайта салынды. Галереяда Аструптың картиналары, графикасы, ағашқа ойылған гравюра тақталары және эскиздері сияқты тұрақты көрмелері бар. Оның көптеген туындылары Йолстерден алынған, содан бері Николай Аструп еліміздің ең норвегиялық суретшілерінің бірі болып саналады. Николай Аструп өмірінің көп бөлігін Йолстерде өткізді. Аструп көбінесе Батыс Норвегияның суретшісі деп есептеледі, себебі ол өзінің барлық мотивтерін туған жерінде тапқан. Ол Норвегияның ұлттық суретшілерінің арасындағы "ең норвегиялық" суретші деп саналады.

Еикаас галереясы

Тағы бір норвегиялық суретші және графикашы Людвиг Эйкаас Йолстермен тығыз байланысты. Суретші Йолстерде өскен, бірақ кейін Ослоға көшіп кетті. Ол, әсіресе, бейнесіз өнер туындыларымен және портреттерімен/автопортреттерімен танымал. Eikaas галереясы бастапқыда Альхустағы ескі сүт шаруашылығы болды, оны Йолстер муниципалитеті сатып алып, қазіргі заманғы өнер галереясына айналдырды. Жиынтықта Людвиг Эйкаасқа тиесілі 300-ге жуық өнер туындысы бар.

Йолстра мұражайы

Jølstra мұражайы – көптеген түпнұсқа Jølstra ғимараттары мен 3000-ға жуық мұражайлық заттардан тұратын жекеменшік ауылдық алаң. Мұнда Людвиг Эйкаас пен Оддвар Торсхаймның суреттерінен, сондай-ақ Йолстер тоқымаларынан тұратын көрмелер де ұйымдастырылған.

Йолстер тау шаңғысы орталығы

Желстер тау шаңғысы орталығы Вассенденде орналасқан. Ардаль және Двергсдален ауылдарында жарықтандырылған шаңғы жолдары бар. Желстерде телемарка шаңғысымен айналысуды жақсы көретін шаңғышыларға арналған таулар да бар.