Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тронделаг муниципалитеті, Норвегия
Municipality in Trøndelag, Norway
Вердал – Норвегияның Тронделаг округіндегі муниципалитет. Ол Инхерад аймағының құрамына кіреді. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Вердальсёра қаласы. Муниципалитеттегі шағын елді мекендерге Форбрегд/Лейн, Листауген, Стиклестад, Тронс, Вера, Винне және Вуку жатады. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 53-ші орында тұрады. Вердал Норвегиядағы халық саны бойынша 81-ші муниципалитет, оның халқы 15 002 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы көрсетілмеген, соңғы 10 жылда халқы 3,2%-ға артқан.
Verdal is a municipality in Trøndelag county, Norway. It is part of the Innherad region. The administrative centre of the municipality is the town of Verdalsøra. Some villages in the municipality include Forbregd/Lein, Lysthaugen, Stiklestad, Trones, Vera, Vinne, and Vuku. The municipality is the 53rd largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Verdal is the 81st most populous municipality in Norway with a population of 15,002. The municipality's population density is and its population has increased by 3.2% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
Вэрдален муниципалитеті 1838 жылдың 1 қаңтарында құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). Бұл Норвегияда сол күнден бері шекаралары өзгермеген өте сирек муниципалитеттердің бірі, алайда атауының жазылуы Вэрдаль деп өзгертілді. 2018 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет бұрынғы Норд-Трёнделаг округінен жаңа Трёнделаг округіне көшті.
The municipality of Værdalen was established on 1 January 1838 (see formannskapsdistrikt law). It is one of very few municipalities in Norway with unchanged borders since that date, although the spelling of the name was modified to Verdal. On 1 January 2018, the municipality switched from the old Nord Trøndelag county to the new Trøndelag county.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) Вердален аңғарының атымен аталған. Бірінші элемент – өзен атының иелік жайындағы түрі Ver (қазір Verdalselva деп аталады). Өзен атының мағынасы, шамасы, "тыныш" дегенді білдіреді. Соңғы элемент – "долина" немесе "аңғар" дегенді білдіретін "далр". Тарихи тұрғыдан алғанда, муниципалитет аты Værdalen деп жазылған. 1917 жылғы 3 қарашадағы корольдік қаулы муниципалитет атын Вердал деп өзгертті, осылайша анықталған түрін білдіретін "en" жалғауын жойды.
The municipality (originally the parish) is named after the Verdalen valley The first element is the genitive case of the river name Ver (now called Verdalselva). The meaning of the river name is probably "the quiet one". The last element is dalr which means "valley" or "dale". Historically, the name of the municipality was spelled Værdalen. On 3 November 1917, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Verdal, removing the definite form ending en.
Елтаңба
Герб 1972 жылдың 15 желтоқсанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Gules, a cross cleché Or" (På rød bunn et gull kors, utbøyd og tilspisset) – яғни, қызыл фонда алтын түсті, қисайған және үшкірленген крест. Бұл гербтің қызыл өрісі (фоны) және крест пішінді белгісі бар екенін көрсетеді. Крест алтын түсті (Or), демек, әдетте сары түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Бұл дизайн Тронхейм қаласындағы Нидарос соборындағы үлкен суретте бейнеленген кресттің негізінде жасалған, онда король Олав Харальдссонның (Авлия Олаф) қазасы көрсетілген. Ол Стиклестад шайқасында қаза тапты, ал шайқас орны Вердаль муниципалитетінде орналасқан. Суретте ол осы кресттің бейнеленген қалқанын ұстап тұр. Шайқасты еске алу мақсатында крест муниципалитеттің гербі ретінде қабылданды. Гербті Hallvard Trætteberg жасаған. Муниципалдық тудың дизайны гербпен толық сәйкес келеді.
The coat of arms was granted on 15 December 1972. The official blazon is "Gules, a cross cleché Or" (På rød bunn et gull kors, utbøyd og tilspisset). This means the arms have a red field (background) and the charge is a cross with a cleché design. The cross has a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. The design is based on a cross shown in a large painting in the Nidaros Cathedral in Trondheim, in which the death of King Olav Haraldsson (Saint Olaf) is shown. He died in the Battle of Stiklestad, the site of which is in Verdal municipality. In the painting, he holds a shield with this cross design. To commemorate the battle, the cross was taken as arms for the municipality. The arms were designed by Hallvard Trætteberg. The municipal flag has the same design as the coat of arms.
Стиклестад шайқасы
Норвегия тарихындағы ең әйгілі шайқас – 1030 жылы Вердалдағы Стиклестадта болған Стиклестад шайқасы. Шайқас кезінде қаза тапқан Олаф Харальдссон патшасының қаза болған жеріне кейіннен Стиклестад шіркеуі салынды, ол кейін Әулие Олаф ретінде танылды. Әулие Олафқа арналған Олафстётта ескерткіш тірегі 1807 жылы Стиклестад шайқасын еске алу үшін орнатылды.
The most famous battle in Norwegian history, the Battle of Stiklestad, took place at Stiklestad in Verdal in the year 1030. The Stiklestad Church was built afterwards at the place where King Olav Haraldsson, later redesigned as St. Olaf, died during the battle. Olavsstøtta, a memorial pillar dedicated to St. Olaf, was erected in 1807 to commemorate the Battle of Stiklestad.
Вердальсрасет
1893 жылы 19 мамырдың түнінде Вердальда Норвегия тарихындағы ең қауіпті көшкін – Вердал расеті болды. Шамамен 100 шаруашылықты жойып, 116 адам мен кем дегенде 500 мал қаза тапты. Ылғалды қыс және өзендегі бірнеше көктемгі су тасқыны үлкен аумақтағы топырақтың астындағы жылжымалы балшықты сұйық күйге келтірді. Көшкін шамамен [мәнді қосу керек] балшық көлемін жылжытып, аймақтың топографиясын түгелдей өзгертті, соның ішінде өзеннің арнасын да өзгертті.
Early on the night of 19 May 1893, the most deadly landslide in modern Norwegian history, known as Verdalsraset, took place in Verdal. It killed 116 people and at least 500 animals when approximately 100 farms were swept away. A wet winter and several spring floods in the river made the quick clay under the topsoil in a large area of the valley turn into a fluid. The slide moved about of clay, completely reshaping the topography of the area, including moving the course of the river.
Қарақ
Бұл мәдениет көлікке құмар жастармен танымал, олар уақытының көп бөлігін көліктерін жетілдіруге, күшейтуге және безендіруге жұмсайды, содан кейін оларды қала орталығындағы белгілі бір бағытта көршілерге көрсету үшін айдап шығады. Бұл жақсы жағы ғана емес, олар көбінесе жалпы қағидалар мен заңдарды сақтамайды. Қала орталығында тұратын адамдар кейде шуға, әсіресе көліктерінен жоғары дыбыспен ойнатылатын музыкаға ашушар болады.
This culture is known for young people interested in cars, spending most of their time improving, enhancing, and styling their cars, and then driving them for display on a particular route around the town centre. This is not only positive, as they do show some general disregard for common laws and regulations. People living in the town center are at times bothered by noise, usually music being played at high volumes from their cars.
Стиклестад
Вердалда Стиклестад ұлттық мәдени орталығы орналасқан. Әулие Олафтың драмасы жыл сайын шілде айында ашық сахнада қойылады. Бұл пьеса Стиклестад шайқасына дейін болған оқиғаларға арналған.
Verdal is the location of the Stiklestad National Cultural Centre. The Saint Olav Drama appears here on an open stage every year in July. The play centers on events leading up to the Battle of Stiklestad.
География
Вердал Вердал аңғарының төңіресінде орналасқан. Вердальселва өзені аңғар арқылы ағып, Вердальсёрадағы Тронхеймсфьордқа құяды. Хельга және Инна өзендері Вукуда қосылып, Вердальселва өзенін жасайды. Вересватнет көлі Хельга өзеніне, ал Инсватнет көлі Инна өзеніне құяды. Ірі Лексдалсватнет көлі Вердал және Штейнкьер шекарасында жатыр. Ірі Блафьелла-Шкьерфьелла ұлттық паркінің оңтүстік ұшы Вердалдың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Ринлеирет – батыстағы Левангер-Вердал шекарасындағы жағажай аймағы.
Verdal is centered on the Verdal valley. The river Verdalselva runs through the valley into the Trondheimsfjord at Verdalsøra. The rivers Helgåa and Inna join at Vuku to form the Verdalselva. The lake Veresvatnet flows into the river Helgåa and the lake Innsvatnet flows into the river Inna. The large lake Leksdalsvatnet lies on the Verdal Steinkjer border. The southern tip of the large Blåfjella–Skjækerfjella National Park lies in the northeastern part of Verdal. Rinnleiret is a beach area along the Levanger Verdal border in the west.
Климат
Вердаль Тронхеймсфьордтың ең ішкі бөлігінде орналасқан және ылғалды континенталды климатқа (Dfb) ие, оның қыстары бұл климат үшін жұмсақ. Егер қысқы температура 3 °C (27 °F) деп есептелсе, бастапқы Кёппен климаттық жіктеліміне сәйкес, Вердаль мұхиттық климат аймағына (Cfb) жатады. Ең жоғары температура 33 °C (91 °F) 2018 жылдың шілде айында тіркелді. Ал ең төменгі температура 26,4 °C ( 16 °F) 1987 жылдың қаңтарында тіркелді. Күздегі алғашқы түнгі аяз (0 градустан төмен) күнінің орташа мерзімі 6 қазан (1981-2010 жылдар аралығындағы орташа көрсеткіш).
Verdal is situated along the innermost part of Trondheimsfjord and has a humid continental climate (Dfb) with mild winters for this climate. Using the 3 °C (27 °F) winter threshold as in the original Köppen climate classification, Verdal has an oceanic climate (Cfb). The all time high 33 °C (91 °F) was recorded in July 2018. The all time low 26.4 °C ( 16 °F) was set in January 1987. The average date for first overnight freeze (below ) in autumn is October 6 (1981 2010 average).
Үкімет
Вердал муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге көрсетілетін қызметтер, әлеуметтік көмек және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер участақтарын жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Тронделаг аймақтық сотының және Фростатинг апелляциялық сотының қарауына жатады.
Verdal Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Trøndelag District Court and the Frostating Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Вердаль муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 35 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Verdal is made up of 35 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Экономика
Оффшорлық өнеркәсіп (Акер Вердал) және ауыл шаруашылығы Вердал экономикасының ең маңызды екі саласы болып табылады. Шағын болғанына қарамастан, Вердал – өзіндік ерекшелігі мен мәдени тұтастығы жоғары муниципалитет. Вердалдың бірнеше тұрғыны лотереядан ірі жүлделер ұтып алғаннан кейін, Норвегиядағы ең танымал "Лото елді мекендерінің" бірі ретінде де белгілі болды (ұлттық лотерея ойынында көптеген жеңіс тіркелген шағын аймақтар).
Offshore industry (Aker Verdal) and agriculture are two of the most important parts of Verdal's economy. Despite its small size, Verdal is a municipality with great personality and cultural integrity. After several lottery grand prizes were received by some lucky inhabitants of Verdal, it is also known as one of the great "Lotto bygds" of Norway (Small places with high a concentration of lottery wins in the national game of Lotto).
Көлік
Еуропалық E6 бағыты Вердальсёра арқылы солтүстікке және оңтүстікке қарай өтеді, муниципалитетті солтүстікте Штенкьермен және оңтүстікте Левангермен байланыстырады. Нордланд теміржол желісі де муниципалитет арқылы солтүстікке және оңтүстікке қарай өтеді. Вердалда екі станция орналасқан: Вердаль станциясы Вердальсёрада және Бергграв станциясы Виннеде.
European route E6 runs north and south through Verdalsøra, connecting the municipality with Steinkjer to the north and Levanger to the south. The Nordland Line also runs north and south through the municipality. There are two stations in Verdal: Verdal Station in Verdalsøra and Bergsgrav Station in Vinne.