Кіріспе
Норвегияның Нордланд муниципалитеті, Норвегия немесе Суорта* – Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет. Ол Вестероленнің дәстүрлі аймағының бір бөлігі болып табылады. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Сортланд қаласы. Сортландтағы басқа да халық шоғырланған жерлер: Бё, Холанд, Холмстад, Лиланд, Сигерфьорд, Странд және Вик. Норвегия жағалау күзетінің солтүстік базасы Сортландта орналасқан, ол Kystvaktskvadron Nord деп аталады. 1997 жылы муниципалитет кеңесі Сортланд қалалық аймағына "қала мәртебесін" берді. Сортланд – Вестеролендегі ең ірі қала және коммерциялық орталық. Сортланд қаласы Сортландсунд бұғазынан өтетін Сортланд көпіріне жақын орналасқан, бұл көпір Лангоя және Хинноя екі үлкен аралын автомобиль жолымен байланыстырады. Қаладағы көптеген үйлер көк түспен боялғандықтан, Сортландты кейде "көк қала" деп атайды. Муниципалитет Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 159-шы орында тұр. Сортланд Норвегиядағы халқы бойынша 109-шы муниципалитет, оның халқы 10 561 адамды құрайды. Муниципалитеттің халқы соңғы 10 жылда 4,8%-ға өсті. 2012 жылдың қаңтар айында Сортландтағы азаматтардың саны алғаш рет 10 000-ға жетті.
the municipality in Nordland, Norway
or Suortá* is a municipality in Nordland county, Norway. It is part of the traditional region of Vesterålen. The administrative centre of the municipality is the town of Sortland. Other population centres in Sortland include Bø, Holand, Holmstad, Liland, Sigerfjord, Strand, and Vik. The Norwegian Coast Guard has its northern base in Sortland, called Kystvaktskvadron Nord. In 1997, the municipal council declared "town status" for the urban area of Sortland. Sortland is the largest town and commercial centre in Vesterålen. The town of Sortland is located close to the Sortland Bridge which crosses the Sortlandsundet strait and connects the two large islands of Langøya and Hinnøya by road. Since a lot of houses in the town are painted blue, Sortland is sometimes referred to as "the blue city". The municipality is the 159th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Sortland is the 109th most populous municipality in Norway with a population of 10,561. The municipality's population density is and its population has increased by 4.8% over the previous 10 year period. In January 2012, the number of citizens in Sortland reached 10,000 for the first time.
Жалпы ақпарат
Сортланд муниципалитеті 1841 жылы ірі Хадсель муниципалитетінен бөлініп құрылды. 2000 жылдың 1 қаңтарында Годфьорденді қоршаған аумақ Квэфьорд муниципалитетінен (және Тромс округінен) Сортландқа (және Нордланд округіне) берілді.
Атауы
Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Сортленд шаруашылығының атымен аталыпты, себебі алғашқы Сортленд шіркеуі сол жерде салынған. Атының бірінші бөлігі – Svort, ол жергілікті Svorta өзенінің атауының иелік жайы. Өзеннің аты svartr сөзінен туындаған, ол «қара» немесе «қоңыр» деген мағынаны білдіреді. Соңғы бөлігі – land, яғни «жер» немесе «шаруашылық». 2017 жылдың 2 мамырында ұлттық үкімет муниципалитетке тең дәрежелі, ресми саам тіліндегі атауды қосу туралы қаулыны бекітті: Suortá. Саам тіліндегі атаудың жазылуы қолданылуына қарай өзгереді. Ол жеке жазылғанда Suortá деп аталады, ал «Сортленд муниципалитеті» деген саам тіліндегі баламасы қолданылғанда – Suorttá suohkan деп аталады.
Елтаңба
Герб 1985 жылдың 15 наурызында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті өрісте, тік бұрыштарсыз үш мұнарасы бар алтын қамал" (I blått en gull borg med tre tårn uten krenelering). Бұл қарудың көк фонға және қақпасы мен үш мұнарасы жоқ қамалдан тұратын белгісін білдіреді. Қамалдың түсі алтын, яғни ол көбінесе сары түспен боялады, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Фондағы көк түс теңіздің маңыздылығын көрсетеді, ал қамал – Сортленд қаласының ескі гербінің жаңартылған нұсқасы. Қамал қақпасы Сортлендтің Вестерлен аймағына қақпа ретінде және аймақтың сауда орталығы екенін символдайды. Гербті Курт Мюрланд жасаған. Ескі герб 1950 жылдардан бастап 1985 жылға дейін қолданыста болды, содан кейін жаңа герб бекітілді. Ескі гербте қазіргі гербтегіге ұқсас қамал стильделген ландшафтта бейнеленген, оның ішінде толқындар мен күн сәулелері болған. Гербтің шеті алтын түсті болған және ақ қамалдың екі жағынан шығатын үш қара-ақ-қара жолақтан тұрған. Сонымен қатар, қамалдың артынан төрт қызыл күн сәулесі шығып тұрған (бас және бүйірлерден шығатын төрт жолақ ортада біріккен), ал төменгі бөлігінде қызыл, қара және ақ толқындар бейнеленген. Ақ бөлігінде "Sortland" деген сөз жазылған. Гербтің үстінде төрт тік бұрышты мұнара орналасқан.
География
Сортланд муниципалитеті Вестерэлен архипелагындағы Лангойя және Хиннойя аралдарында орналасқан. Муниципалитет Эйдсфьорденнің ішкі бөлігін және Сортландссундт бұғазын қоршап жатыр. Муниципалитетте Djupfjordstraumen көпірі, Kvalsaukan көпірі және Sortland көпірі сияқты бірнеше көпір бар. Sortland көпірі Сортланд қаласының солтүстігінде орналасқан. Муниципалитет арқылы өтетін басты жолдардың бірі – Норвегияның 82-ауданы жолы. Мёйсален тауы және Мёйсален ұлттық паркінің бір бөлігі Оңтүстік Сортландта орналасқан.
Түн ортасындағы күн мен Aurora Borealis
Түн ортасындағы күн 23 мамырдан 23 шілдеге дейін байқалады. Түн ортасындағы күнді тамашалауға тамаша орындар – Весмарка тұрғын алабындағы Сортланд көпірі, Рамнфлаугет, Годфьорден, Холм және Скиттерхауген. Сортландтың географиялық ені жоғары болғандықтан, сәуірдің соңынан тамыздың ортасына дейін толық қараңғылық болмайды. Полярлық түн Сортландта 30 қарашадан 12 қаңтарға дейін созылады, осы кезеңде күн көкжиектің астында қалып, мүлдем көрінбейді. Күннің қайта оралуы Солтүстік Норвегияда "Солдаген" (күн күні) деп аталады, бұл күні балалар мектептен демалыс алады. Полярлық түн мүлдем қараңғы болады деген сөз емес, әдетте күндізгі жарық түскі уақытта бірнеше сағатқа көрінеді. Сортланд және Вестерлен аймағы – таңғажайып Aurora Borealis (солтүстік жарығы) құбылысын бақылауға өте қолайлы жерлер. Солтүстік жарығы аспанда түрлі түсті жоласын жаяды, ал айдың шуағы осы көріністі таң қалдырады. Осы жерде түсірілген суреттер National Geographic журналында жарияланған.
Үкімет
Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер участақтарын жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттік жолдар мен коммуналдық қызметтерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитеттік кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалитеттік кеңес мүшелерінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Midtre Hålogaland аудандық сотының және Hålogaland апелляциялық сотының қарауында болады.
Муниципалды кеңес
Сортланд муниципалитетінің кеңесі (Kommunestyre) 27 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Төмендегі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.
Музыка және мәдениет
Сортленд Норвегиядағы ең жақсы музыкалық орталықтардың бірі деп есептеледі, ал жергілікті Madrugada тобы елдегі ең үздік топтардың бірі болды. Сортленд джаз фестивалі – Сортленд джаз және музыка клубы ұйымдастыратын, әр жылғы күзде өтетін шара. Әлемнің жетекші джаз музыканттары оған қатысып келеді.
Сауда-саттық
Сортланд – Вестерлаендегі ең ірі сауда орталығы, бірнеше жабық сауда орталығымен және көптеген шағын кәсіпорындармен. Сортландтағы жан басына шаққан бөлшек сауда айналымы Солтүстік Норвегияның басқа кез келген қаласынан артық. Сортланд – 1970 жылдан бері жыл сайын өсіп келе жатқан Солтүстік Норвегиядағы сирек қалалардың бірі.