Municipality in Troms, Norway
the municipality in Troms, Norway
Балсфьорд ( ; ) – Норвегияның Тромс округіндегі муниципалитет. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Сторштейннес ауылы. Басқа да маңызды ауылдар: Местервик, Мортенхалс және Нордкьосботн. Норвегиядағы 357 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 58-ші орында. Балсфьорд – Норвегиядағы халық саны бойынша 173-ші муниципалитет, оның халқы 5 571 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы – және соңғы 10 жылда халқы 0,4%-ға азайған. Муниципалитет екі фьордты – Маланген және Балсфьорденді қоршап тұр, олардың төңірегінде Линген Альптерінің оңтүстік бөлігімен шектесетін, әсем таулардың арасындағы құнарлы жерлер орналасқан.
Balsfjord ( ; ) is a municipality in Troms county, Norway. The administrative centre of the municipality is the village of Storsteinnes. Other notable villages include Mestervik, Mortenhals, and Nordkjosbotn. The municipality is the 58th largest by area out of the 357 municipalities in Norway. Balsfjord is the 173rd most populous municipality in Norway with a population of 5,571. The municipality's population density is and its population has decreased by 0.4% over the previous 10 year period. The municipality surrounds two fjords: Malangen and Balsfjorden, surrounded by comparatively rich farmlands under majestic peaks including the southern end of the Lyngen Alps.
Жалпы ақпарат
Бастапқыда Балсфьорд үлкен Тромсёе landdistrikt муниципалитетінің бір бөлігі болды, бірақ ол 1860 жылы өз муниципалитеті үшін бөлінді. Балсфьордтың бастапқы халқы 3610 адамды құрады. 1871 жылдың 1 қаңтарында муниципалитеттің солтүстік-батыс бөлігі (халық саны: 1425 адам) жаңа Маланген муниципалитетін құру үшін одан бөлінді. Бұл Балсфьордты 2255 тұрғынымен қалдырды. 1875 жылдың 1 қаңтарында Линген муниципалитетінің бір бөлігі (халық саны: 7 адам) Балсфьордқа қосылды. 1905 жылдың 1 қаңтарында Балсфьордтың бір бөлігі (халық саны: 5 адам) Målselv муниципалитетіне берілді. 1960 жылдары Норвегияда Шей комитетінің жұмысы нәтижесінде көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында Балсфьорд муниципалитетінің көп бөлігі көршілес Маланген муниципалитетімен біріктіріліп, жаңа, үлкен Балсфьорд муниципалитеті құрылды (халық саны: 6993 адам). Сол күні Skogli ved Heia ауданы (халық саны: 2 адам) көршілес Målselv муниципалитетіне, ал Elvebakken шаруашылығы көршілес Storfjord муниципалитетіне берілді. 1966 жылдың 1 қаңтарында Балсфьордтың Сёрельвмо ауданы (халық саны: 131 адам) Målselv муниципалитетіне берілді. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет жаңадан құрылған Тромс-ог-Финнмарк округінің құрамына енді. Бұрын ол ескі Тромс округінің бөлігі болған. 2024 жылдың 1 қаңтарында Тромс-ог-Финнмарк округі бөлінді және муниципалитет қайтадан Тромс округінің құрамына енді.
Balsfjord was originally a part of the great Tromsøe landdistrikt municipality, but it was separated from this in 1860 to form its own municipality. Balsfjord had an initial population of 3,610. On 1 January 1871, the northwestern part of the municipality (population: 1,425) was separated from it to create the new Malangen Municipality. This left Balsfjord with 2,255 inhabitants. On 1 January 1875, a part of Lyngen Municipality (population: 7) was transferred to Balsfjord. On 1 January 1905, a part of Balsfjord (population: 5) was transferred to Målselv Municipality. During the 1960s, there were many municipal mergers across Norway due to the work of the Schei Committee. On 1 January 1964, most of Balsfjord Municipality was merged with most of neighboring Malangen Municipality to form a new, larger Balsfjord Municipality (population: 6,993). Also on that day, the Skogli ved Heia area (population: 2) was transferred to the neighboring Målselv Municipality and the uninhabited Elvebakken farm was transferred to the neighboring Storfjord Municipality. On 1 January 1966, the Sørelvmo area of Balsfjord (population: 131) was transferred to Målselv Municipality. On 1 January 2020, the municipality became part of the newly formed Troms og Finnmark county. Previously, it had been part of the old Troms county. On 1 January 2024, the Troms og Finnmark county was divided and the municipality once again became part of Troms county.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) жергілікті фьордтың атымен аталған: Балсфьорден. Бірінші элементтің мағынасы нақты белгісіз, бірақ ол скандинавиялық құдай Балдрмен немесе "кесе" немесе "дөңгелек нәрсе" деген мағынаны білдіретін "бальс" деген көне скандинав сөзімен байланысты болуы мүмкін. Соңғы элемент – фьорд, яғни "фьорд". Тарихи тұрғыдан алғанда, муниципалитеттің атауы Balsfjorden деп жазылған. 1908 жылдың 6 қаңтарындағы корольдік қаулы муниципалитет атауының жазылуын өзгертіп, Balsfjord деп бекітті, соның нәтижесінде анықталған түрінің соңғы буыны "ен" алынып тасталды.
The municipality (originally the parish) is named after the local fjord: Balsfjorden The meaning of the first element is uncertain, but is possibly associated with either the Norse god Baldr or the Old Norse word bals which means "lump". The last element is fjord which means "fjord". Historically, the name of the municipality was spelled Balsfjorden. On 6 January 1908, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Balsfjord, removing the definite form ending en.
Елтаңба
Герб 1986 жылдың 21 қарашасында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Қызыл фонға алтын соқа" (I rødt en gull plog). Бұл гербтің қызыл фонда (түсінде) және соқадан тұратындығын білдіреді. Соқа алтын түсті, яғни әдетте сары түспен боялады, бірақ егер металдан жасалған болса, алтын қолданылады. Бұл муниципалитеттің негізгі табыс көзі – ауыл шаруашылығы екенін көрсетеді. Соқа сонымен қатар бұл муниципалитет Норвегияда астық өсіруге және жыртуға болатын ең солтүстік шекарада орналасқандығын да символдайды. Гербті Арвид Стин жасаған.
The coat of arms was granted on 21 November 1986. The official blazon is "Gules, a plough Or" (I rødt en gull plog). This means the arms have a red field (background) and the charge is a plough. The plough has a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. This symbolizes the fact that the main source of income in the municipality is agriculture. The plough also symbolizes that the municipality is at the northernmost limits of where grain can be grown (and ploughs used) in Norway. The arms were designed by Arvid Steen.
Тарих
Жергілікті тұрғындар норвегиялықтардың, саамдардың және квендердің араласуынан туған ұрпақтар. Норвегия үкіметі жүргізген ассимиляция саясатының салдарынан, бүгінде саам және квен мәдениеттерінің іздері көбінесе жойылды. 18-шы ғасырдан 20-шы ғасырға дейін Балсфьордтан шыққан аңшылар Арктика аймағында, Гренландиядан Новая Земляға дейін аң ауысқан.
The local inhabitants are descendants of a mixture of Norwegian, Sami and Kven people. Due to the assimilation processes carried out by the Norwegian government, today very few traces of Sami and Kven culture survive. From the 18th century until the 20th century, trappers from Balsfjord were active in the Arctic, hunting in areas from Greenland to Novaya Zemlya.
Миндекеркен қозғалысы
Тромсё қаласының тарихы (Tromsø by Histori) кітабында жазылғандай, Нильс Андреас Итреберг (1896–1987) еңбегі (норвег тілінде жарық көрген), 19-ғасырдың ортасында Балсфьорд «mindekirken» немесе «еркін шіркеулер» тобының діни ортасы болды. Тромс аймағындағы mindekirken қозғалысын семинария студенті Йоханнес Андреас Йоханнессен Бомстад (1821 жылғы 23 тамызда Балсфьордта туған) басқарды. Ол 28 жасында Норвегиядағы алғашқы mindekirken қозғалысының жетекшісі, Ослодан келген пастор Ламмерс басшылығымен мемлекеттік шіркеуден бөлінді. 1856 жылы Бомстад және оның алғашқы ізбасарлары Балсфьордта «Еркін Апостолдық Христиан Шіркеуі» деп аталатын өз шіркеуін құрды. «Пастор Бомстад» және оның ізбасарлары Тромсё мемлекеттік шіркеуінің дін қызметкері мен Тромс епископының діни үкімдеріне қарсы күресіп, наразылық білдірді, нәтижесінде Тромсё қаласында тәртіпсіздік туды. Мемлекеттік шіркеу мүшелері Бомстадқа және оның қарсылас достарына «Каутокеиноға (Норвегияның солтүстік аймақтарындағы шағын ауылға) қайтуды» бұйырды. 1862 жылы Бомстад «mindekirken отарлаушылары» тобын Америкаға бастап барды, алдымен Бергенге сапар шегіп, 1862 жылғы мамырдың ортасында «Sleipner» кемесімен жүзіп, 1862 жылғы 2 тамызда Чикагоның ішкі портына жетті. Бұл сапар еуропалық Чикаго портына тікелей жүзіп өткен алғашқы трансатлантикалық сапар ретінде де ерекшеленді (бұрынғы трансокеандық кемелер алдымен Канаданың Квебек қаласында тоқтаған). Чикагоға келгеннен кейін mindekirken отарлаушылары құрлықпен Сент-Питер, Миннесота аймағына сапар шекті, онда олар «1862 жылғы Дакота соғысы» кезінде болды. Пастор Бомстад Сент-Питерден есекпен Кандиохи округіне (Миннесота штаты) сапар шекті, онда бұрын «Лилиан көлі» деп аталған көлдің шығыс жағалауына жақын жерде 1864 жылғы мамырда Лилиан көлі, Миннесота штатының негізін қалаушы болды (қаланың келесі қоныстанушысы, бұрын Нью-Йорктен келген О. Е. Харттан бір сағат бұрын). Алғашқы жерді иеленгеннен кейін, бір айдан соң, 1864 жылғы 3 маусымда пастор Бомстад Сент-Питерден қалған отарлаушыларды Лилиан көліне, жаңа қонысына бастап барды, онда олар сол бірінші жылы тұру үшін қақпақтан жасалған баспаналар салды (кейіннен Лилиан көлінің бірінші М. Е. Методист шіркеуі орналасқан жерде). Бірнеше айдан кейін ол отбасымен бірге үйді аяқтап, ағаш үйге көшті.
According to the book Tromsø City History (Tromsø by Histori) written by Nils Andreas Ytreberg (1896–1987) (published in Norwegian), during the mid 19th century, Balsfjord became the religious home of a group of "mindekirken" or "freechurch dissenters" who split from the state church parish in Tromsø. The mindekirken movement in the Troms region was led by the seminary student, Johannes Andreas Johannessen Bomstad (born at Balsfjord on 23 August 1821), who split from the state church at the age of 28, under the leadership of the first Norwegian mindekirken movement leader, Rev. Lammers from Oslo. In 1856, Bomstad and his original followers established their own church which they called the "Free Apostolic Christian Church" in Balsfjord. "Rev. Bomstad" and his followers were said to have struggled and protested against the Tromsø state church minister and the Troms Bishop's religious rulings, eventually leading to a riot in the town of Tromsø, when state church members yelled at Bomstad and his fellow dissenters to "go back to Kautokeino (A small village in the most northern districts of Norway)". In 1862, Bomstad led a group of "mindekirken colonists" to America, traveling first to Bergen, where they sailed in mid May 1862 aboard the Sleipner, arriving at the inland port of Chicago, Illinois on 2 August 1862. Their voyage was also noteworthy as the first transatlantic voyage sailing directly from Europe to the port of Chicago (other previous transoceanic ships disembarked first at Quebec City, Canada.) After arriving in Chicago, the mindekirken colonists traveled overland to the area of St. Peter, Minnesota, where they remained during the "Dakota War of 1862". Rev. Bomstad left St. Peter traveling by mule to Kandiyohi County, Minnesota, where near the east bank of a lake (previously called "Lake Lillian"), he became the founding father of Lake Lillian, Minnesota in May 1864 (one hour ahead of the town's next settler, Mr. O. E. Hart, previously of New York). After staking his original claim, a month later on 3 June 1864, Rev. Bomstad led the rest of the colonists from St. Peter to their new settlement at Lake Lillian, where they built dugout shelters to live in that first year (on the site later occupied by the First M. E. Methodist Church of Lake Lillian.) A few months later he and his family finished building and moved into their log cabin home.
Үкімет
Balsfjord муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Норд-Тромс-ог-Сенья аудандық соты мен Хологваланд апелляциялық сотының қарауында.
Balsfjord Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Nord Troms og Senja District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Balsfjord муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) 19 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Balsfjord is made up of 19 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
География
Муниципалитеттің ең биік нүктесі - Vassdalsfjellet тауы.
The highest point in the municipality is the tall mountain Vassdalsfjellet.
Экономика
Ауыл шаруашылығы ең маңызды өнеркәсіп болып табылады, бірақ өңдеу өнеркәсібі де дамыған. Сторштейндегі Tine сүт зауыты Норвегияның қоңыр ірімшігін (brunost) ең көп өндіретін ірі кәсіпорындардың бірі. Олар сонымен қатар ешкі сүтінен "Балсфьорд" деп аталатын өз брендінің ірімшігін де шығарады.
Farming is the single most important industry, although there is also some manufacturing. The Tine dairy factory at Storsteinnes is one of the largest producers of the Norwegian brown cheese (brunost). They also make their own brand of cheese, called Balsfjord, from goat's milk.
Көлік
Еуропалық E6 және Еуропалық E8 бағыттары Нордкьосботн ауылында қиылысады, осылайша бұл жер маңызды торап болып табылады.
European route E6 and European route E8 meet at the village of Nordkjosbotn, making it a major crossroad.
Көрікті жерлер
Ерекше табиғат көріністерінен басқа, Балсфьорд шіркеуіне жақын орналасқан Теннес жеріндегі 6000 жылдық тасқа қашалған суреттер, Нордбидің ежелгі сауда орталығы, жаз айларында ашық болатын Хеядағы саамдар лагері және Аурсфьордтағы 18 ғасырға жататын ағаш кесетін завод – бұл да қызығушылық тудыратын орындар. Аслиде де тасқа қашалған суреттердің кішкентай алабы бар. Маланген жарты аралында су жиегінде орналасқан Маланген Брайггер курорты ашылды және 2010 жылдың мамырында қонақ үй мен конференц орталығы ашылғанда одан әрі кеңейтіледі.
Apart from the impressive scenery, attractions include the 6000 year old rock carvings at Tennes (close to the Balsfjord Church), the old trading centre of Nordby, a Sami camp at Heia open over the summer months and the 18th century sawmill at Aursfjord. There is also a smaller field of rock carvings at Åsli. The Malangen Brygger resort on the water's edge has opened on the Malangen Peninsula and will expand further in May 2010 when a hotel and conference centre open.