Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тромс муниципалитеті, Норвегия. Хамаройдағы ауыл, Норвегия.
Municipality in Troms, Norway
the village in Hamarøy, Norway
Карлсёй – Норвегияның Тромс округіндегі аралдық муниципалитет. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Ханснес ауылы. Басқа ауылдарға Дёфьорд, Хессфьорд, Карлсёя, Торсваг, Ваннваг және Ваннарейд кіреді. Муниципалитет көптеген аралдардан тұрады, оның ішінде Рингвассоя, Рейнёя, Ваннёя, Карлсёя және Реббенесёя, сондай-ақ бірнеше адам тұрмайтын аралдар (олардың көпшілігі бұрын қоныстанған). Қазіргі уақытта адам тұрмайтын аралдардың кейбіреулеріне Хельгёя, Нордквалёя, Гротёя және Норд-Фуглоя кіреді. Муниципалитет Норвегиядағы 357 муниципалитет ішінде аудан бойынша 103-ші орында тұр. Карлсёй – Норвегиядағы 268-ші ең көп халқы бар муниципалитет, оның халқы 2237 адамды құрайды. Муниципалитеттің халқының тығыздығы және соңғы 10 жылда халқы 4,2%-ға азайған.
Karlsøy is an island municipality in Troms county, Norway. The administrative centre of the municipality is the village of Hansnes. Other villages include Dåfjord, Hessfjord, Karlsøya, Torsvåg, Vannvåg, and Vannareid. The municipality is made up of many islands including Ringvassøya, Reinøya, Vannøya, Karlsøya, and Rebbenesøya plus several uninhabited islands (many of which were formerly inhabited). Some of the currently uninhabited islands include Helgøya, Nordkvaløya, Grøtøya, and Nord Fugløya. The municipality is the 103rd largest by area out of the 357 municipalities in Norway. Karlsøy is the 268th most populous municipality in Norway with a population of 2,237. The municipality's population density is and its population has decreased by 4.2% over the previous 10 year period.
Жалпы ақпарат
Карлсёй көп жылдар бойы Норвегия шіркеуінің қауымы болды. 1801 жылғы халық санағынан көрініп тұрғандай, Карлсёйде көптеген көшпендер, негізінен Финляндиядан келгендер тұрды. Халық санағы деректерін талдау көрсетті, Адеруп, Бликс және Розенлунд сияқты осы адамдардың тегі шетелдік есімдерге ұқсас болған. 2024 жылдың 1 қаңтарында Тромс-ог Финнмарк округі бөлінді және муниципалитет қайтадан Тромс округінің құрамына кірді.
Karlsøy has been a Church of Norway parish for many years. Many immigrants, mostly from Finland, resided in Karlsøy as evidenced by the 1801 census. The analysis of the census data revealed that the family names of these people such as Aderup, Blix and Rosenlund were foreign sounding. On 1 January 2024, the Troms og Finnmark county was divided and the municipality once again became part of Troms county.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) Karlsøya кішкентай аралының атымен аталған, себебі алғашқы Karlsøy шіркеуі сол аралда салынған. Атының бірінші бөлігі – Карл есімінің иелік жалғауы. Соңғы бөлігі – øy, яғни "арал" деген мағынаны білдіреді. Тарихи жазбаларда муниципалитет атауы Karlsø деп жазылған. 1908 жылдың 6 қаңтарындағы корольдік қаулы муниципалитет атауын Карлсёй деп өзгертті. Сөздің соңына y әрпі қосылып, атауды "норвегиялықтандыруға" көмектесті (ø – дания тілінде "арал", ал øy – норвегия тіліндегі сөз).
The municipality (originally the parish) is named after the small Karlsøya island since the first Karlsøy Church was built there. The first element is the genitive case of the male name Karl. The last element is øy which means "island". Historically, the name of the municipality was spelled Karlsø. On 6 January 1908, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Karlsøy. The letter y was added to the end of the word to "Norwegianize" the name (ø is the Danish word for "island" and øy is the Norwegian word).
Елтаңба
Герб 1980 жылдың 12 желтоқсанында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті өрісте күміс түсті жыртылған бүркіт басы" (I blått et avrevet sølv ørnehode). Бұл гербтің көк фонға ие екенін және герб белгісі – ақ құйрықты бүркіттің басы екенін көрсетеді. Бүркіт басы күміс түсті, яғни әдетте ақ түспен боялады, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Фондағы көк түс, арал тұрғындары үшін теңіздің маңыздылығын символдайды. Бүркіт басы осы құстардың Еуропадағы ең ірі колонияларының бірі муниципалитеттегі Норд Фуглоя аралында табылғандықтан таңдалды. Сонымен қатар, бүркіт муниципалитет үшін балық аулаудың маңыздылығын білдіреді. Гербті Hallvard Sandvik жасаған.
The coat of arms was granted on 12 December 1980. The official blazon is "Azure, an eagle head erased argent" (I blått et avrevet sølv ørnehode). This means the arms have a blue field (background) and the charge is the head of a white tailed eagle. The eagle head has a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. The blue color in the field symbolizes the importance of the sea to the island community. The eagle head was chosen since one of Europe's largest colonies of these birds is found on the island of Nord Fugløya in the municipality. Furthermore, the eagle symbolizes the importance of fishing for the municipality. The arms were designed by Hallvard Sandvik.
Экономика
Карлсюй әлемдегі құрғатылған және тұздалған треска балығының ең маңызды экспорттаушыларының бірі, Португалия, Испания және Бразилия оның басты нарықтары. Арал тұрғындарының көп бөлігі балық аулауға толығымен тәуелді. Аралда ешкі шаруашылығымен айналысатындар да бар, сондай-ақ кейбір музыканттар да тұрады. Жазда өтетін фестиваль сияқты туризм де дамыған. Аралға 50 демалыс үйі салу жоспарлануда.
Karlsøy is among the world's most important exporters of dried and salted cod, with Portugal, Spain, and Brazil among the main markets. The population is almost totally dependent on fishing. There are also goat herding businesses and some musicians that live on the island. There is also some tourism, including a festival that runs in the Summer. There are plans for 50 holiday homes to be built on the isle.
География және табиғат
Муниципалитет тек аралдардан тұрады. Норвегияның алтыншы үлкен аралы – Рингвассоя, муниципалитеттегі ең үлкен арал. Нордквалёя, Хельгоя, Карлсёя, Ванна (Ванноя), Рейнёя және Реббенесёя – басқа да ірі аралдар. Муниципалитеттің ең биік нүктесі – Рингвассой аралындағы биік тау Солтиндан. Карлсёя, муниципалитет атымен аталған шағын аралда, 19 ғасырдағы Карлсёй шіркеуі орналасқан ауыл бар. Тұрғындарының арасында жергілікті тұрғындар, хиппилер және норвегиялық мұсылмандар бар. Карлсёй муниципалитетінің батыс бөлігінде орналасқан, бұрынғы Хельгой муниципалитетінің орталығы болған Хельгой аралы қазір ағаш үйлер мен ескі Хельгой шіркеуі бар, көбінесе тасталған ауыл. Аралға тек шіркеуде қызмет өткізілген кезде және паром рейстері ұйымдастырылғанда ғана жетуге болады. Рингвассойдың орталығында орналасқан Скогсфьордватен көлі – субарктикалық ормандармен қоршалған, балыққа толы көл. Бұл Норвегиядағы аралдағы ең үлкен көл. Ваннойя аралында Буройсунд және Торсвог сияқты бірнеше ауыл бар, соңғысы Торсвог маяғынан Атлантика мұхитының көрінісін ұсынады.
The municipality consists of islands only. Ringvassøya, Norway's sixth largest island, is the largest island in the municipality. Nordkvaløya, Helgøya, Karlsøya, Vanna (Vannøya), Reinøya, and Rebbenesøya are the other major islands. The highest point in the municipality is the tall mountain Soltindan on the island of Ringvassøy. Karlsøya, the little island after which the municipality is named, has a village with the 19th century Karlsøy Church. The inhabitants include the original inhabitants, hippies, and Norwegian Muslims. The island of Helgøya, the former seat of the old Helgøy Municipality, in the western part of Karlsøy Municipality, is today a more or less an abandoned village of wooden houses and the old Helgøy Church. The island can only be reached when services are celebrated in the church, and ferry rides are organized. Lake Skogsfjordvatn, in the centre of Ringvassøy, is a lake with some fishing, surrounded by sub Arctic forests. This is Norway's largest lake in an island. The island of Vannøya has several villages, including Burøysund and Torsvåg, the latter offering views of the Atlantic from the Torsvåg Lighthouse.
Климат
Карлсёйде көбінесе салқын мұхиттық климат (субполярлық мұхиттық климат) басым. Көктем мен жаз құрғақ маусым, ал күз бен қыс ылғалды болады. Тосвог маягы 1933 жылдан бері температураны тіркеп келеді және ол Ванна аралының солтүстік-батыс ұшында орналасқан. Аралдардың шығыс және ішкі бөліктерінде жаз айлары сәл жылырақ, ал қыстар сәл суық болады. Тосвогтағы ең төменгі температура 1979 жылғы қаңтарда тіркелді. Ең жоғары температура 1966 жылғы шілдеде тіркелді. Көктемдегі соңғы түнгі аяздың орташа күні (нөлден төмен температура) 6 мамыр, ал күздегі алғашқы аяздың орташа күні 25 қазан, осылайша аязсыз маусым 171 күнге созылады (1981-2010 жылдар аралығындағы Тосвогтың орташа көрсеткіші).
Karlsøy mostly has a cool oceanic climate (subpolar oceanic climate). Spring and summer is the driest season, while autumn and winter is much wetter. Torsvåg lighthouse has been recording temperature sine 1933, and is situated on the northwestern tip of Vanna island. The eastern and inland part of the islands will have slightly warmer summers and slightly colder winters. The record low at Torsvåg is recorded January 1979. The record high is from July 1966. The average date for the last overnight freeze (low below ) in spring is 6 May and average date for first freeze in autumn is 25 October giving a frost free season of 171 days (1981 2010 average for Torsvåg).
Үкімет
Karlsøy муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Норд-Тромс-ог-Сенья аудандық соты мен Хологваланд апелляциялық сотының қарауында.
Karlsøy Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Nord Troms og Senja District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Карлсёйдің муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Karlsøy is made up of 17 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Көлік
Қалалық орталығы Ханснес қаласында, оған Тромсёден теңіз асты туннелі арқылы жетуге болады, саяхат шамамен бір сағатқа созалады. Осы жерден Ванной, Рейнёй және Карлсёйге паромдар жүзеді. Лангсунд туннелі құрылыс кезеңінде, 2015 жылға дейін аяқталуы жоспарланған, бірақ қазіргі уақытта құрылысы тоқтап тұр. Ол Рейнёя және Рингвассей аралдарын байланыстыруы күтілуде. Реббенесой аралының сирек тұрғындарына Рингвассейдің батыс жағындағы Миккельвиктен паром қызмет көрсетеді.
The municipal centre is at Hansnes, which can be reached through an undersea tunnel from Tromsø, and the drive is about one hour. From here ferries depart to Vannøy, Reinøy, and Karlsøy. The Langsund Tunnel is under construction and was planned to be completed by 2015, but it is currently on hiatus. It is expected to connect the islands of Reinøya and Ringvassøy. The few inhabitants of Rebbenesøy are served by a ferry from Mikkelvik on the western side of Ringvassøy.