Наполеон соғыстарының үшінші коалициясы (1805-1806)
War of the Third Coalition
Наполеон соғыстарының алғашқы кезеңі: 1805-1806 жж. Үшінші коалиция соғысы, Франция, Ұлыбритания, Австрия, Ресей арасындағы қақтығыс. Тарих, соғыс, Наполеон.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1805–1806 жылдардағы Наполеон соғыстары кезіндегі қақтығыс
1805–1806 conflict during the Napoleonic Wars
Үшінші коалиция соғысы – 1805 жылдан 1806 жылға дейін жалғасқан еуропалық қақтығыс және Наполеон соғыстарының алғашқы қақтығысы. Соғыс барысында Франция және Наполеон I-нің қарауындағы мемлекеттері Біріккен Корольдік, Австрия империясы, Ресей империясы, Неаполь, Сицилия және Швециядан құралған Үшінші коалицияға қарсы шықты. Пруссия соғыс кезінде бейтараптық сақтады. Ұлыбритания Амен бейбіт келісімінің бұзылуынан кейін Франциямен соғыста болды және Пресбург шартынан кейін Франциямен соғысқан жалғыз ел ретінде қалды. 1803 жылдан 1805 жылға дейін Ұлыбритания тұрақты түрде француз басқыншылығының қаупіне тап болды. Алайда, Корольдік теңіз флоты теңіз үстемдігін қамтамасыз етіп, 1805 жылғы қазан айында Трафальгар шайқасында француз-испан флотын түгелдей жойды. Үшінші коалиция 1804–05 жылдары толыққанды құрылды, себебі Наполеонның Италия мен Германиядағы әрекеттері (әсіресе, Дюк д’Энгиеннің тұтқындалуы мен өлім жазасы) Австрия мен Ресейді Францияға қарсы Ұлыбританиямен бірігуге итермеледі. Соғыс континентте шешілетін болды, ал француздың жеңісін қамтамасыз еткен маңызды құрлықтағы операциялар 1805 жылғы тамыздың соңынан қазанның ортасына дейін жалғасқан Гранде Армеясының кең ауқымды маневрі болды, оның нәтижесінде бүкіл австриялық армия тұтқынға алынды, сондай-ақ желтоқсан айының басында Аустерлиц шайқасында Ресейдің Александр I басшылығындағы біріккен австрия-ресейлік күштеріне қарсы шешуші француз жеңісі тіркелді. Аустерлиц Үшінші коалицияның аяқталуын белгіледі, бірақ кейін Неапольге қарсы шағын науқан болды, ол Кампо-Тенезе шайқасында француздың тағы бір шешуші жеңісімен аяқталды. 1805 жылғы 26 желтоқсанда Австрия мен Франция Пресбург шартына қол қойды, ол Австрияны соғыстан және коалициядан шығарды, сонымен қатар екі ел арасындағы Кампо-Формио және Люневиль келісімдерін нығайтты. Шарты Австрияның Италиядағы жерлерін Францияға, ал Германиядағы жерлерін Наполеонның неміс одақтастарына беруін растады, жеңілген Габсбургтерге 40 миллион франк көлемінде өтемақы төледі және жеңілген орыс әскерлеріне қару-жарақтарымен бірге жау территориясы арқылы өздерінің туған жерлеріне еркін өтуге рұқсат берді. Аустерлицтегі жеңіс Наполеонды Рейн конфедерациясын құруға итермеледі, ол 63 000 адамнан тұратын әскерді жинауға міндеттенген неміс клиенттік мемлекеттерінің жиынтығы еді. Осы оқиғалардың тікелей салдары ретінде 1806 жылы Франциск II императорлық тақтан бас тартып, Австрия императоры Франциск I атанды. Алайда, бұл жетістіктер континентте тұрақты бейбітшілік орнатуға жеткіліксіз болды. Аустерлиц Ресей мен Ұлыбританияны да соғысты тоқтатуға мәжбүр етпеді, өйткені олардың флоты Сицилияны француз басқыншылығынан қорғады. Сонымен қатар, Пруссияның Орталық Еуропадағы француздық ықпалдың күшеюіне қатысты алаңдаушылығы 1806 жылы Төртінші коалиция соғысын тудырды.
The War of the Third Coalition was a European conflict lasting from 1805 to 1806 and was the first conflict of the Napoleonic Wars. During the war, France and its client states under Napoleon I opposed an alliance, the Third Coalition, which was made up of the United Kingdom, the Austrian Empire, the Russian Empire, Naples, Sicily, and Sweden. Prussia remained neutral during the war. Britain had already been at war with France following the breakdown of the Peace of Amiens and remained the only country still at war with France after the Treaty of Pressburg. From 1803 to 1805, Britain stood under constant threat of a French invasion. The Royal Navy, however, secured mastery of the seas and decisively destroyed a Franco Spanish fleet at the Battle of Trafalgar in October 1805. The Third Coalition itself came to full fruition in 1804–05 as Napoleon's actions in Italy and Germany (notably the arrest and execution of the Duc d'Enghien) spurred Austria and Russia into joining Britain against France. The war would be determined on the continent, and the major land operations that sealed the swift French victory involved the Ulm Campaign, a large wheeling manoeuvre by the Grande Armée lasting from late August to mid October 1805 that captured an entire Austrian army, and the decisive French victory over a combined Austro Russian force under Alexander I of Russia at the Battle of Austerlitz in early December. Austerlitz effectively brought the Third Coalition to an end, although later there was a small side campaign against Naples, which also resulted in a decisive French victory at the Battle of Campo Tenese. On 26 December 1805, Austria and France signed the Treaty of Pressburg, which took Austria out of both the war and the Coalition, while it reinforced the earlier treaties of Campo Formio and of Lunéville between the two powers. The treaty confirmed the Austrian cession of lands in Italy to France and in Germany to Napoleon's German allies, imposed an indemnity of 40 million francs on the defeated Habsburgs, and allowed the defeated Russian troops free passage, with their arms and equipment, through hostile territories and back to their home soil. Victory at Austerlitz also prompted Napoleon to create the Confederation of the Rhine, a collection of German client states that pledged themselves to raise an army of 63,000 men. As a direct consequence of those events, the Holy Roman Empire ceased to exist when, in 1806, Francis II abdicated the Imperial throne, becoming Francis I, Emperor of Austria. Those achievements, however, did not establish a lasting peace on the continent. Austerlitz had driven neither Russia nor Britain, whose fleet protected Sicily from a French invasion, to cease fighting. Meanwhile, Prussian worries about the growing French influence in Central Europe sparked the War of the Fourth Coalition in 1806.
Кезеңдеу
Тарихшылар үшінші коалиция соғысының қашан басталғаны және қашан аяқталғаны туралы пікірде келіспейді. Британдықтар үшін соғыс 1803 жылдың 18 мамырында Ұлыбританияның Францияға соғыс жариялауымен басталды, бірақ ол әлі өз күшімен болды. Швеция 1804 жылдың желтоқсанында Ұлыбританиямен одақ құрғанға дейін, Ресей 1805 жылдың 11 сәуірінде одаққа қосылғанға дейін, Ұлыбритания мен Ресей 16 шілдеде одақ шартын ратификациялағанға дейін және содан кейін ғана Австрия (9 тамыз) мен Неаполь-Сицилия (11 қыркүйек) толыққанды коалицияны құрды. Ал Бавария 25 тамызда Франция жағына өтті, Вюртемберг 5 қыркүйекте Наполеонға қосылды. Ұлыбританиядан басқа Франция мен коалицияның басқа мүшелері арасында ірі қақтығыстар 1805 жылдың 25 қыркүйегі мен 20 қазаны аралығында болған жоқ (Трафальгар науқаны 1805 жылдың наурыз-қараша айларында өтті). Бұл Наполеонның Ұлыбританияға жоспарланған шабуылы 1805 жылдың 27 тамызына дейін тоқтатылмауының себебі болды, ол Австрияға қарсы Булоньде орналасқан әскерін пайдалануға шешім қабылдады. Бұл баяндамада Неапольге жасалған француз шабуылы (1806 жылдың ақпан-шілдесі) қалдырылған, одан ағылшын-орыс әскерлері асығыс түрде эвакуацияланып, қалған неаполитандық күштер салыстырмалы түрде жылдам жеңілді. Басқа ғалымдар Оңтүстік Италиядағы науқанды екінші коалиция соғысына қосу қажет деп санайды және тек Орталық Еуропадағы құрлықтағы шайқастарға және Трафальгар науқанына назар аударғандықтан, Жерорта теңізі майданына көңіл бөлмегендігіне сын айтады.
Historians differ on when the War of the Third Coalition began and when it ended. From the British perspective, the war started when Britain declared war on France on 18 May 1803, but it was still on its own. It was not until December 1804 when Sweden entered into an alliance with the United Kingdom, not until 11 April 1805 when Russia joined the alliance, not until 16 July when Britain and Russia ratified their treaty of alliance, and only thereafter Austria (9 August) and Naples–Sicily (11 September) completed the fully fledged coalition. Meanwhile, Bavaria sided with France on 25 August, and Württemberg joined Napoleon on 5 September. No major hostilities between France and any member of the coalition other than Britain (Trafalgar campaign March–November 1805) occurred until the Ulm Campaign (25 September – 20 October 1805). This was in part because Napoleon's planned invasion of the United Kingdom was not called off until 27 August 1805, when he decided to use his invasion force camped at Boulogne against Austria instead. This narrative leaves out the subsequent French invasion of Naples (February–July 1806), which the occupying Anglo Russian troops hastily evacuated and the remaining Neapolitan forces relatively quickly surrendered. Other scholars argue the southern Italian campaign should be included into the War of the Second Coalition, and criticise ignoring the Mediterranean front by only focusing on land battles in Central Europe and the Trafalgar campaign.
Кіріспе
Еуропа 1792 жылдан бері Француз революциялық соғыстарына тартылған болатын. Бес жылдық соғыстан кейін, 1797 жылы Франция Республикасы Бірінші коалиция әскерлерін жеңді. 1798 жылы Екінші коалиция құрылды, бірақ ол да 1801 жылға дейін жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Ұлыбритания жаңа француз консулдығының жалғыз қарсыласы болып қалды.
Europe had been embroiled in the French Revolutionary Wars since 1792. After five years of war, the French Republic subdued the armies of the First Coalition in 1797. A Second Coalition was formed in 1798, but this too was defeated by 1801, leaving Britain the only opponent of the new French Consulate.
Аменден үшінші коалицияға дейін
1802 жылдың наурыз айында Франция мен Ұлыбритания Амен келісімі бойынша жаулықты тоқтатуға келісті. Он жылдан кейін Еуропаның барлығы бірінші рет бейбітшілікке ие болды. Дегенмен, екі тарап арасындағы көптеген мәселелер келісімді іске асыруды күрделендіре берді. Наполеон британ әскерлері Мальта аралын тастап кетпегеніне ашуланды. Наполеон Гаитиді қайта бағындыру үшін экспедициялық әскер жіберген кезде жағдай одан әрі шиеленісті. Бұл мәселелердегі келіспеушілік Ұлыбританияның 1803 жылғы 18 мамырда Францияға соғыс жариялауына әкелді. Наполеонның экспедициялық әскері Гаитиде аурудан құрып, Бірінші консулды Францияның Жаңа әлемдегі империясын қайта құру жоспарларынан бас тартуға мәжбүр етті. Кариб теңізіндегі қант плантацияларынан жеткілікті кіріс болмағандықтан, Солтүстік Америкадағы Луизиананың кең аумағы оған аса құнды болған жоқ. Испания Сан-Ильдефонсоның үшінші шарты бойынша Луизиананы Францияға беруді толық аяқтамаса да, Франция мен Ұлыбритания арасындағы соғыс сөзсіз болды. Испанияға деген ашуы мен Францияға тиесілі емес, пайдасыз нәрсені сату мүмкіндігін пайдаланып, Наполеон бүкіл аумақты АҚШ-қа 68 миллион франкқа (15 миллион доллар) сатуға шешім қабылдады. Луизиананы сатып алу шарты 1803 жылғы 30 сәуірде қол қойылды. Бонапарт 60 миллионнан астам франкты Францияда бес жаңа канал салуға жұмсауға бұйрық бергенімен, ол барлық қаражатты Англияға басып кіруді жоспарлауға жұмсады. 1804 жылғы желтоқсанда пайда болған Үшінші коалиция, төлемді алғаннан кейін, ағылшын-швед келісіміне қол қойылды, бұл британдықтарға Францияға қарсы әскери база ретінде швед Помераниясын пайдалануға рұқсат берді (әсіресе, жақын орналасқан француздық Ганновер электораты, британ монархының туған жері). Швеция үкіметі 1804 жылдың басында Франциямен дипломатиялық қарым-қатынасты үзіп, Францияның тұңғыш консулы Бонапартқа қарсы қастандыққа қатысы бар деп күдіктелген, корольдік эмигрант Луи Антуан, Энгьен герцогінің тұтқынға алынып, атылуына байланысты бұл қадамға барды. Энгьеннің өлімі Еуропа аристократиясын қатты таң қалдырды, олар Революцияның қанды оқиғаларын есінде сақтап, Наполеонға деген кез келген шартты құрметтің жоғалып кеткенін көрді. Д’Энгиеннің өлімінен туған наразылықты және француз билігінің күшеюіне байланысты үрейді қоздырған британ премьер-министрі Уильям Питт 1804 және 1805 жылдары Францияға қарсы жаңа коалиция құруға бағытталған қарбалас дипломатиялық шаралармен айналысты. Питт өркендеп келе жатқан қарсыласын одақтас ретінде тарту арқылы маңызды жетістікке қол жеткізді. Балтық теңізі Ресейдің билігінде болды, бұл Ұлыбритания үшін ыңғайсыз жағдай еді, өйткені бұл аймақ оның Корольдік теңіз флотына қажетті ағаш, қарақұмық және қамыс сияқты құнды тауарларды қамтамасыз етті. Сонымен қатар, Ұлыбритания Осман империясына Ресейдің Жерорта теңізіне жасаған шабуылдарына қарсы тұруға қолдау көрсетті. Француздардың бірнеше саяси қателіктерінің нәтижесінде британдықтар мен ресейліктер арасындағы өзара күдік азайды және 1805 жылғы 11 сәуірде екеуі Санкт-Петербургте одақтас шартына қол қойды. Ағылшын-орыс одағының мақсаты Францияны 1792 жылғы шекарасына дейін шектеу болды. Австрия, Швеция және Неаполь ақырында осы одаққа қосылды, ал Пруссия тағы да бейтарап қалды. Бұл арада 1801 жылдан 1804 жылға дейінгі әскери науқандарға қатысудың тоқтатылуы Наполеонға Франциядағы саяси билігін нығайтуға мүмкіндік берді. 1802 жылы ол өмір бойына консул атанды, бұл Ұлыбританиямен болған, бірақ қысқа мерзімді бейбітшілік үшін, сондай-ақ Құрмет легионы сияқты лайықты орденді құрғандығы үшін марапатталды. Содан кейін, 1804 жылғы мамыр айында Наполеон француз императоры жарияланды және 1804 жылғы 2 желтоқсанда Нотр-Дам соборында таж кигізілді. Ол өзінің ең талантты генералдарынан империяның он сегіз маршалын тағайындап, армияның адалдығын қамтамасыз етті. Наполеон 1805 жылғы мамыр айында өзінің мантиясына (Солтүстік) Италияның тәжін қосты, осылайша дәстүрлі Австрияның ықпал ету аймағын өзінің билігіне бағындырды (әуелгіде күйеу баласы Эжен де Богарне арқылы). Кек алуға құштар және Франциядан жақында екі рет жеңілген Австрия бірнеше айдан кейін Үшінші коалицияға қосылды.
In March 1802, France and Britain agreed to cease hostilities under the Treaty of Amiens. For the first time in ten years, all of Europe was at peace. However, many problems persisted between the two sides making the implementation of the treaty increasingly difficult. Napoleon was angry that British troops had not evacuated the island of Malta. The tension only worsened when Napoleon sent an expeditionary force to attempt to re establish control over Haiti. Prolonged intransigence on these issues led Britain to declare war on France on 18 May 1803. Napoleon's expeditionary army was destroyed by disease in Haiti and subsequently swayed the First Consul to abandon his plans to rebuild France's New World empire. Without sufficient revenues from sugar colonies in the Caribbean, the vast territory of Louisiana in North America had little value to him. Though Spain had not yet completed the transfer of Louisiana to France per the Third Treaty of San Ildefonso, a war between France and Britain was imminent. Out of anger against Spain and having the unique opportunity to sell something that was useless and not truly his yet, Napoleon decided to sell the entire territory to the United States for a sum total of 68 million francs ($15 million). The Louisiana Purchase Treaty was signed on 30 April 1803. Despite issuing orders that the over 60 million francs were to be spent on the construction of five new canals in France, Bonaparte spent the whole amount on his planned invasion of England. The nascent Third Coalition came into being in December 1804 when, in exchange for payment, an Anglo Swedish agreement was signed allowing the British to use Swedish Pomerania as a military base against France (explicitly, the nearby French occupied Electorate of Hanover, the homeland of the British monarch). The Swedish government had broken diplomatic ties with France in early 1804 after the arrest and execution of Louis Antoine, Duke of Enghien, a royalist émigré who had been implicated (on dubious evidence) in an assassination plot against First Consul Bonaparte. The execution of Enghien shocked the aristocrats of Europe, who still remembered the bloodletting of the Revolution and thus lost whatever conditional respect they may have entertained for Napoleon. Fanning the flames of the outcry resulting from d'Enghien's death and the growing fear over increasing French power, British Prime Minister William Pitt spent 1804 and 1805 in a flurry of diplomatic activity geared towards forming a new coalition against France. Pitt scored a significant coup by securing a burgeoning rival as an ally. The Baltic was dominated by Russia, something Britain had been uncomfortable with since the area provided valuable commodities like timber, tar, and hemp, crucial supplies to its Royal Navy. Additionally, Britain had supported the Ottoman Empire in resisting Russian incursions towards the Mediterranean. Mutual suspicion between the British and the Russians eased in the face of several French political mistakes, and on 11 April 1805 the two signed a treaty of alliance in Saint Petersburg. The stated goal of the Anglo Russian alliance was to reduce France to its 1792 borders. Austria, Sweden, and Naples would eventually join this alliance, whilst Prussia again remained neutral. Meantime, the lull in participating in active military campaigning from 1801 to 1804 permitted Napoleon to consolidate his political power base in France. 1802 saw him proclaimed Consul for Life, his reward for having made peace with Britain, albeit briefly, as well as the establishment of a meritorious order, the Legion of Honour. Then, in May 1804, Napoleon was proclaimed Napoleon, Emperor of the French, and crowned at Notre Dame on 2 December 1804. He created eighteen Marshals of the Empire from among his top generals, securing the allegiance of the army. Napoleon added the crown of (Northern) Italy to his mantle in May 1805, thereby placing a traditional Austrian sphere of influence under his rule (eventually through a viceroy, his stepson Eugène de Beauharnais). Keen on revenge and having been defeated twice in recent memory by France, Austria joined the Third Coalition a few months later.
Булонь қаласында
Үшінші коалиция құрылғанға дейін Наполеон Солтүстік Францияның Булоньедегі шамамен алты лагерьде Англияға шабуыл жасауға арналған армияны жинады. Наполеон әскерлері Ұлыбритания жеріне ешқашан бас тікпегенімен, кез келген әскери операцияға қажетті мұқият және құнды дайындық алды. Әскерлер арасында кейде жалықу пайда болатын, бірақ Наполеон сарбаздардың рухын көтеру үшін көптеген сапарлар жасап, әсем шерулер өткізді. Булоньдегі әскерлер Наполеон кейіннен "La Grande Armée" ("Ұлы армия") деп атаған армияның ядросын құрады. Бастапқыда бұл француз армиясы шамамен 200 000 адамнан тұрды және жеті корпусқа бөлінді, олардың әрқайсысы дербес немесе басқа корпуспен бірлесіп әрекет ете алатын. Корпус – бұл әдетте 2–4 жаяу әскер дивизиясы, бір атқыштар дивизиясы және 36-40 зеңбіректерден тұратын ірі біріктірілген қарулы далалық бөлімшелер. Осы күштерге қоса, Наполеон 22 000 адамнан тұратын атқыштар резервін құрды, ол екі кирасир дивизиясы, төрт атты драгун дивизиясы және екі жаяу драгун және жеңіл атқыштар дивизиясынан тұрды, олардың барлығы 24 артиллериялық құралмен қамтамасыз етілді. Армия жақсы жабдықталған, жеткілікті дайындықтан өткен және білікті офицерлік құрамына ие болды.
Prior to the formation of the Third Coalition, Napoleon had assembled the Army of England, an invasion force meant to strike at England, from around six camps at Boulogne in Northern France. Although they never set foot on British soil, Napoleon's troops received careful and invaluable training for any possible military operation. Boredom among the troops occasionally set in, but Napoleon paid many visits and conducted lavish parades in order to boost the morale of the soldiers. The men at Boulogne formed the core for what Napoleon would later call La Grande Armée ("The Great Army"). At the start, this French army had about 200,000 men organized into seven corps, each capable of independent action or in concert with other corps. Corps were large combined arms field units typically containing 2–4 infantry divisions, a cavalry division, and about 36 to 40 cannon. On top of these forces, Napoleon created a cavalry reserve of 22,000 organized into two cuirassier divisions, four mounted dragoon divisions, and two divisions of dismounted dragoons and light cavalry, all supported by 24 artillery pieces. was well equipped, adequately trained, and possessed a skilled officer class.
Ресей және Австрия әскерлері
1805 жылғы Ресей империясының әскері ежелгі режимдік әскери ұйымның көптеген ерекшеліктерін сақтап, полк деңгейінен жоғары тұрақты құрылымдар болмады. Жоғары шенді офицерлер көбінесе аристократиялық топтардан (соның ішінде шетелдіктерден) тағайындалды, ал орыс сарбазы 18 ғасырдың дәстүріне сәйкес, тәртіпті нығайту үшін үнемі жазаланып, ұрылып-соғылып келді. Бұған қоса, төменгі шендегі көптеген офицерлер жеткіліксіз дайындықтан өткендіктен, шайқаста қажет болатын кейде күрделі маневрлерді орындауға әскерлерін көндіруде қиындықтарға тап болды. Дегенмен, орыстардың артиллериясы өте жақсы деңгейде болды, оның сарбаздары өз қаруларын жаудың қолына тимеу үшін үздіксіз күресті. Австрия императорының інісі, эрцгерцог Карл 1801 жылдан бастап Австрия армиясын реформалауға кірісті, билікті Австрия қарулы күштеріндегі шешімдерді қабылдауға жауапты әскери-саяси кеңес – Хофкригсраттан алып қойды. Карл Австрияның ең шебер майдан қолбасшысы болғанмен, императорлық сарайда оның беделі төмен болды және Австрия оның кеңесіне қарамастан Франциямен соғысқа түсуге шешім қабылдағанда көп ықпалын жоғалтты. Карл Мак Австрия армиясындағы жаңа бас қолбасшы болып тағайындалды және соғысқа дейін жаяу әскерде реформалар жасады, онда полктер бұрынғы алты компаниялық үш батальоннан гөрі төрт компаниялық төрт батальоннан құрылуы керек болды. Мұндай күрт өзгерістерге офицерлерді тиісті деңгейде даярлау сүйемелдемеді, нәтижесінде жаңа бөлімшелер тиісті деңгейде басқарылмады. Австрия кавалериясы Еуропадағы ең жақсы деп есептелді, бірақ көптеген кавалерия бөлімдерін жаяу әскер құрамаларына бөлу олардың француз әріптестерінің күшін азайтып жіберді. Алайда, бұл оқиға Австрия армиясының генерал-майорының замандас баяндамасында назарда ұсталмайды, ол Аустерлиц шайқасынан бес күн бұрын орыс және австриялық күштердің бірлескен шабуылына (оның өзі қатысқан) куә болған, және бұл мәселе Гоэцтің шайқасқа арналған жақында жарық көрген зерттемесінде нақты жоққа шығарылған.
The Imperial Russian Army in 1805 had many characteristics of ancien régime military organization: there was no permanent formation above the regimental level, senior officers were largely recruited from aristocratic circles (including foreigners), and the Russian soldier, in line with 18th century practice, was regularly beaten and punished to instill discipline. Furthermore, many lower level officers were poorly trained and had difficulty getting their men to perform the sometimes complex manoeuvres required in a battle. Nevertheless, the Russians did have a fine artillery arm manned by soldiers who regularly fought hard to prevent their pieces from falling into enemy hands. Archduke Charles, brother of the Austrian Emperor, had started to reform the Austrian army in 1801 by taking away power from the Hofkriegsrat, the military political council responsible for decision making in the Austrian armed forces. Charles was Austria's best field commander, but he was unpopular with the imperial court and lost much influence when, against his advice, Austria decided to go to war with France. Karl Mack became the new main commander in Austria's army, instituting reforms on the infantry on the eve of war that called for a regiment to be composed of four battalions of four companies rather than the older three battalions of six companies. The sudden change came with no corresponding officer training, and as a result, these new units were not led as well as they could have been. Austrian cavalry forces were regarded as the best in Europe, but the detachment of many cavalry units to various infantry formations precluded the hitting power of their massed French counterparts. However, this tale is not supported in a contemporary account from a major general of the Austrian army, who tells of a joint advance of the Russian and Austrian forces (in which he himself took part) five days before the Battle of Austerlitz,
and it is explicitly rejected in Goetz's recent book length study of the battle.
Ульм науқаны
1805 жылдың тамызында, өткен жылдың мамыр айынан бері Франция императоры болған Наполеон, жаңа австриялық және орыс қауіптеріне қарсы тұру мақсатымен әскерін Ағылшын арнасынан Рейнге бұрды. Үшінші коалиция соғысы Ульм науқанымен басталды, ол генерал Мак басқаратын австрия армиясын оқшаулауға бағытталған француз және бавариялық әскери маневрлер мен шайқастардың сериясы еді.
In August 1805, Napoleon, Emperor of the French since May of the previous year, turned his army's sights from the English Channel to the Rhine in order to deal with the new Austrian and Russian threats. The War of the Third Coalition began with the Ulm Campaign, a series of French and Bavarian military manoeuvres and battles designed to outflank an Austrian army under General Mack.
Австрияның жоспарлары мен дайындықтары
Генерал Мак Австрияның қауіпсіздігі Франция революциялық соғыстарының науқандары кезінде көп шайқасқа куә болған Оңтүстік Германиядағы таулы Қара Орман аймағындағы кемшіліктерді жабуға негізделген деп ойлады. Мак Орталық Германияда ешқандай әрекет болмайды деп сенді. Мак Ульм қаласын өзінің қорғаныс стратегиясының негізгі бөлігіне айналдыруға шешім қабылдады, ол француздарды Михаил Кутузов басқаратын ресейліктер келгенше және Наполеонға қарсы күштер арасайысын өзгерте алғанша ұстап тұруды көздеді. Ульмді Микельсберг төбелері қорғады, бұл Макқа қаланың сыртқы шабуылға дерлік қауіпсіз деген ойды ұқтырды. Ауылы кеңесі Солтүстік Италияны Австрия армиясының негізгі операциялар театрына айналдыру туралы шешім қабылдады. Архиегер Карлға 95 000 әскер берілді және Адидже өзенін кесіп өтіп, бастапқы мақсаттар ретінде Мантуя, Пескьера және Милан қалаларын басып алуға бағытталды. Архиегер Иоаннға 23 000 әскер берілді және оның ағасы Карл мен туысы, эрцгерцог Фердинанд арасындағы байланыс қызметін атқарып, Тирольді қамтамасыз етуге бұйрық берілді; соңғысының 72 000 сарбаздан тұратын әскері Баварияға шабуыл жасап, Ульмдегі қорғаныс шебін ұстауға тиіс болды, оған Мак тиімді басшылық етті. Осы уақытта маршал Мурат Қара Орман арқылы кавалерияны жылжытып, австриялықтарды француздар батыстан шығысқа қарай жылжып бара жатыр деп алдады. Германиядағы негізгі шабуыл француздардың басқа театрлардағы шабуылдарымен қолдау көрсетілетін болады: маршал Массена Италияда 50 000 әскермен Архиегер Карлға қарсы шығады, маршал Сент-Сир 20 000 әскермен Неапольге жорық жасайды, ал маршал Бруне Болоньде 30 000 әскермен британдықтардың болуы мүмкін шабуылдарына қарсы күзеттеуді күшейтеді. Маршал Жоахим Мурат және генерал Бертран Тироль мен Майн шекарасы арасында барлау жүргізді, ал жоспарлау штабының бастығы генерал Савари Рейн мен Дунай арасындағы аймақтардың егжей-тегжейлі жол карталарын жасады. Наполеон Мактың ниеттері мен маневрлері туралы жеткілікті нақты ақпаратқа ие болған жоқ. Ол Кинмайер корпусы француз позицияларының шығысында Ингольштадтқа жіберілгенін білді, бірақ оның агенттері оның көлемін шамадан тыс үлкейтіп көрсетті. 5 қазанда Наполеон маршал Нейге маршал Ланнес, Соулт және Муратқа қосылып, Дунайды кесіп, Донаувертке жиналуға бұйрық берді. Француз қоршауы Кинмайердің қашуына тосқауыл қоюға жеткіліксіз болды: француз корпустарының барлығы бір уақытта келмеді, олар батыстан шығысқа қарай созылған бағытта орналасты, ал Соулт пен Давудың Донауэртке ерте келгені Кинмайерді сақтық танытуға және қашуға итермеледі.
General Mack thought that Austrian security relied on sealing off the gaps through the mountainous Black Forest area in Southern Germany that had witnessed much fighting during the campaigns of the French Revolutionary Wars. Mack believed that there would be no action in Central Germany. Mack decided to make the city of Ulm the centrepiece of his defensive strategy, which called for containment of the French until the Russians under Mikhail Kutuzov could arrive and alter the odds against Napoleon. Ulm was protected by the heavily fortified Michelsberg heights, giving Mack the impression that the city was virtually impregnable from outside attack. Fatally, the Aulic Council decided to make Northern Italy the main theatre of operations for the Austrian army. Archduke Charles was assigned 95,000 troops and directed to cross the Adige river with Mantua, Peschiera, and Milan as the initial objectives. Archduke John was given 23,000 troops and commanded to secure Tyrol while serving as a link between his brother, Charles, and his cousin, Archduke Ferdinand; the latter's force of 72,000, which was to invade Bavaria and hold the defensive line at Ulm, was effectively controlled by Mack. Meanwhile, Marshal Murat would conduct cavalry screens across the Black Forest to fool the Austrians into thinking that the French were advancing on a direct west–east axis. The main attack in Germany would be supported by French assaults in other theatres: Marshal Masséna would confront Archduke Charles in Italy with 50,000 men, Marshal St. Cyr would march to Naples with 20,000 men, and Marshal Brune would patrol Boulogne with 30,000 troops against a possible British invasion. Marshal Joachim Murat and General Bertrand conducted reconnaissance between the area bordering the Tyrol and the Main as General Savary, chief of the planning staff, drew up detailed road surveys of the areas between the Rhine and the Danube. Napoleon had little accurate information about Mack's intentions or manoeuvres. He knew that Kienmayer's Corps was sent to Ingolstadt east of the French positions, but his agents greatly exaggerated its size. On 5 October, Napoleon ordered Marshal Ney to join Marshals Lannes, Soult, and Murat in concentrating and crossing the Danube at Donauwörth. The French encirclement was not deep enough to prevent Kienmayer's escape: the French corps did not all arrive at the same place – they instead deployed on a long west–east axis – and the early arrival of Soult and Davout at Donauwörth incited Kienmayer to exercise caution and evasion.
Вертенген шайқасы
Маук өзінің қауіпті жағдайын түсінген соң, шабуылға көшуге шешім қабылдады. 8 қазанда ол армияға Гюнцбург маңына жиналуға бұйрық берді және Наполеонның байланыс жолдарына соққы беруді жоспарлады. Мак Кинмайерге Наполеонды шығысқа қарай, Мюнхен мен Аугсбургке қарай ықпалдауды тапсырды. Наполеон Мактың Дунайды кесіп, өзінің негізгі базасынан алшақтауы мүмкін емес деп ойлады, бірақ Гюнцбургтегі көпірлерді басып алудың үлкен стратегиялық артықшылықтар беретінін түсінді. Осы мақсатқа жету үшін Наполеон Ней корпусын Гюнцбургке жіберді, бірақ Австрия армиясының басым бөлігі сол бағытқа бара жатқанын білмеді. Бірақ 8 қазанда науқандағы алғашқы ірі шайқас Вертингенде Ауфенбург әскерлері мен Мурат және Ланн әскерлері арасында болды. Себептері толыққанды түсініксіз, Мак 7 қазанда Ауфенбургке 5 мың жаяу әскер мен 400 атты әскерден тұратын дивизиясын Гюнцбургтен Вертингенге көшіруге бұйрық берді. Не істерін білмей, күш-қуаты аз болған Ауфенбург қауіпті жағдайда болды. Француз әскерлерінің бірінші күштері Мюраттың атты әскер дивизияларынан – Клейннің 1-ші драгун полкі, Бомонттың 3-ші драгун полкі және Нансутидің кирасиерлерінен құралды. Олар австриялықтардың бекіністеріне шабуыл жасады, жақын арада Оудиноның гранадерлері қосылды, олар солтүстік және батыстан австриялықтарды айналып өтуді үміттенеді. Ауфенбург оңтүстік-батысқа қарай шегінуге тырысты, бірақ ол жеткілікті жылдам болмады: австриялықтар талқандалды, күштерінің көп бөлігін жоғалтты, 1000-нан 2000-ға дейін әскерлері тұтқынға алынды. Вертинген шайқасы француздардың жеңісімен аяқталды. Вертингендегі оқиғалар Макты Дунайдың оң жағалауында тікелей шығысқа қарай шегінудің орнына, сол жағалауында әрекет етуге көндірді. Бұл үшін Австрия армиясы Гюнцбургке өтуі керек еді. 8 қазанда Ней маршал Бертье берген нұсқаулармен жұмыс істеді, ол келесі күні Ульмге тікелей шабуыл жасауды талап етті. Ней Мальхердің 3-дивизиясын Дунайдағы Гюнцбург көпірлерін басып алуға жіберді. Бұл дивизияның бір бөлігі Тирольдік жагерлерге кездесіп, олардың 200-ін, соның ішінде қолбасшысы генерал д'Аспрені және екі зеңбірекпен бірге тұтқынға алды. Австриялықтар бұл оқиғаны байқап, Гюнцбург маңындағы бекіністерін үш жаяу әскер батальонымен және 20 зеңбірекпен нығайтты. Қатаң шайқас болды, соңында француздар Дунайдың оң жағалауында бекініп алды. Гюнцбург шайқасы жүріп жатқанда Ней генерал Лоисонның 2-дивизиясын Эльчингендегі Дунай көпірлерін басып алуға жіберді, олар австриялықтар тарапынан әлсіз қорғалған еді. Дунайдағы көптеген көпірлерді жоғалтқаннан кейін Мак армиясын Ульмге қайтарды. 10 қазанға қарай Ней корпусы елеулі табысқа жетті: Мальхер дивизиясы оң жағалауға өтті, Лоисон дивизиясы Эльчингенді ұстады, ал Дюпон дивизиясы Ульмге қарай жол тартты.
Realizing the danger of his position, Mack decided to go on the offensive. On 8 October, he commanded the army to concentrate around Günzburg and hoped to strike at Napoleon's lines of communication. Mack instructed Kienmayer to draw Napoleon further east towards Munich and Augsburg. Napoleon did not seriously consider the possibility that Mack would cross the Danube and move away from his central base, but he did realize that seizing the bridges at Günzburg would yield a large strategic advantage. To accomplish this objective, Napoleon sent Ney's Corps to Günzburg, completely unaware that the bulk of the Austrian army was heading to the same destination. On 8 October, however, the campaign witnessed its first serious battle at Wertingen between Auffenburg's troops and those of Murat and Lannes. For reasons not entirely clear, Mack ordered Auffenburg on 7 October to take his division of 5,000 infantry and 400 cavalry from Günzburg to Wertingen in preparation for the main Austrian advance out of Ulm. Uncertain of what to do and having little hope for reinforcements, Auffenburg was in a dangerous position. The first French forces to arrive were Murat's cavalry divisions – Klein's 1st Dragoons, Beaumont 3rd Dragoons, and Nansouty's cuirassiers. They began to assault the Austrian positions and were soon joined by Oudinot's grenadiers, who were hoping to outflank the Austrians from the north and west. Auffenburg attempted a retreat to the southwest, but he was not quick enough: the Austrians were decimated, losing nearly their entire force, 1,000 to 2,000 of which were prisoners. The Battle of Wertingen had been an easy French victory. The actions at Wertingen convinced Mack to operate on the left bank of the Danube instead of making a direct eastwards retreat on the right bank. This would require the Austrian army to cross at Günzburg. On 8 October, Ney was operating under Marshal Berthier's directions that called for a direct attack on Ulm the following day. Ney sent in Malher's 3rd Division to capture the Günzburg bridges over the Danube. A column of this division ran into some Tyrolean jägers and captured 200 of them, including their commander General d'Aspré, along with two cannons. The Austrians noticed these developments and reinforced their positions around Günzburg with three infantry battalions and 20 cannons. Fierce fighting ensued and the French finally managed to establish a foothold on the right bank of the Danube. While the Battle of Günzburg was being fought, Ney sent General Loison's 2nd Division to capture the Danube bridges at Elchingen, which were lightly defended by the Austrians. Having lost most of the Danube bridges, Mack marched his army back to Ulm. By 10 October, Ney's corps had made significant progress: Malher's division had crossed to the right bank, Loison's division held Elchingen, and Dupont's division was heading towards Ulm.
Хаслах-Юнгинген және Эльчинген
Деморалдаған австриялық әскер 10 қазанның таңертеңгісін Ульмге келді. Мак әрекет ету жолын ойластырып жатты, ал австриялық армия 11-іне дейін Ульмде әрекетсіз қалды. Осы арада Наполеон қате болжамдарға сүйенді: ол австриялықтар шығысқа немесе оңтүстік-шығысқа қарай жылжып жатыр деп ойлады және Ульм нашар қорғалған деп санады. Ней бұл жаңылысты сезініп, Бертьеге Ульмнің француздар есептегеннен гөрі мықты қорғалғанын хабарлады. Осы уақыт аралығында шығыстағы ресейлік қауіп Наполеонды алаңдатып, Муратқа Ней мен Ланн корпустарынан құралған армияның оң жақ қанатын басқаруды тапсырды. Француз әскері осы кезде екі үлкен топқа бөлінді: батыстағы Ней, Ланн және Мурат күштері Макты қоршады, ал шығыстағы Соулт, Даву, Бернадот және Мармонт күштеріне кез келген ресейлік және австриялық шабуылдарға қарсы тұру міндеті жүктелді. 11 қазанда Ней Ульмге қайта шабуыл жасады; 2-ші және 3-ші дивизиялар Дунайдың оң жағалауымен қалаға қарай жорыққа шықты, ал Дюпон дивизиясы бір драгун дивизиясының қолдауымен тікелей Ульмге басып кіруі және қаланы толығымен басып алуы керек еді. Бұл бұйрықтардың мәні болмады, себебі Ней әлі де бүкіл австриялық армия Ульмде орналасқанын білмеді. Дюпон дивизиясының 32-ші жаяу әскер полкі Хаслахтан Ульмге қарай жылжып, Болфингенді ұстап тұрған төрт австриялық полкке кездесті. 32-ші полк бірнеше қаһарлы шабуылдар жасады, бірақ австриялықтар қарсы тұрып, барлығын тойтарды. Австриялықтар Юнгингенге қосымша атты және жаяу әскер полктерін шайқасқа жіберіп, Дюпон күштерін қоршап, Ней корпусына қарсы күшті соққы беруді көздеді. Дюпон болып жатқанды сезініп, австриялықтарға күтпеген шабуыл жасап, Юнгингенді басып алып, кем дегенде 1000 тұтқынға алды. Австриялықтардың қайта шабуылдары осы күштерді Хаслахқа кері шегіндірді, бірақ француздар оны ұстап тұрды. Дюпон ақырында Альбекке қайта шегінуге мәжбүр болды, онда ол д'Иллиер әскерімен қосылды. Хаслах-Юнгинген шайқасының Наполеон жоспарларына қандай әсер еткені толыққанды белгілі емес, бірақ император австриялық армияның көп бөлігі Ульмде шоғырланғанын түсінген болуы мүмкін. Сәйкесінше, Наполеон Соулт пен Мармонт корпустарын Илерге қарай жіберді, яғни ол енді төрт жаяу әскер және бір атты әскер корпусына ие болды. Бұл әрекеттер 14-і күні Ней күштері Альбекке жорық жасағанда Эльчингенде қақтығысқа әкелді. Осы кезде австриялық қолбасшылық штабы толыққанды шатастыққа түсті. Фердинанд Мактың басшылық стилі мен шешімдеріне ашық қарсы шығып, оның күндерін австриялық армияны алға-артқа жылжытатын қарама-қайшы бұйрықтар жазуға жұмсағанын айыптады. 13 қазанда Мак Ульмнен солтүстікке қарай үзіліске дайындалу үшін екі колонна жіберді: бірі генерал Иоганн Зигмунд Риш басқаруымен Эльчингендегі көпірді қамтамасыз ету үшін, ал екіншісі Франц фон Вернек басқаруымен ауыр артиллерияның көп бөлігімен солтүстікке қарай жорық жасады. Ней өзінің корпусын Дюпонмен байланысқа түсіру үшін алға жылжытты. Ней әскерін Дунайдың оң жағалауындағы Эльчингеннің оңтүстігіне жеткізіп, шабуылға кірісті. Алдыңғы жақтағы дала жартылай орманды, ал сол жақтағы таудың үстінде орналасқан Эльчинген қалашығына қарай көтерілді, онда кең көрініс ашылды. Француздар австриялық бекеттерін тазартып, бір полк батыл шабуыл жасап, төбедегі аббатхананы найзамен басып алды. Австриялық атты әскер де жеңіліске ұшырады, ал Риештің жаяу әскері қашқанға ұшты; Ней өзінің керемет жеңісі үшін «Эльчинген герцогы» атағын алды.
The demoralized Austrian army arrived at Ulm in the early hours of 10 October. Mack was deliberating about a course of action to pursue and the Austrian army remained inactive at Ulm until the 11th. Meanwhile, Napoleon was operating under flawed assumptions: he believed the Austrians were moving to the east or southeast and that Ulm was lightly guarded. Ney sensed this misapprehension and wrote to Berthier that Ulm was, in fact, more heavily defended than the French originally thought. During this time, the Russian threat to the east began to preoccupy Napoleon so much that Murat was given command of the right wing of the army, consisting of Ney's and Lannes's corps. The French were separated in two massive rings at this point: the forces of Ney, Lannes and Murat to the west were containing Mack, while those of Soult, Davout, Bernadotte and Marmont to the east were charged with guarding against any possible Russian and Austrian incursions. On 11 October, Ney made a renewed push on Ulm; the 2nd and 3rd divisions were to march to the city along the right bank of the Danube while Dupont's division, supported by one dragoons division, was to march directly for Ulm and seize the entire city. The orders were hopeless because Ney still did not know that the entire Austrian army was stationed at Ulm. The 32nd Infantry Regiment in Dupont's division marched from Haslach towards Ulm and ran into four Austrian regiments holding Bolfingen. The 32nd carried out several ferocious attacks, but the Austrians held firm and repulsed every single one of them. The Austrians flooded the battle with more cavalry and infantry regiments to Jungingen hoping to score a knockout blow against Ney's corps by enveloping Dupont's force. Dupont sensed what was happening and preempted the Austrians by launching a surprise attack on Jungingen that captured at least 1,000 prisoners. Renewed Austrian attacks drove these forces back to Haslach, which the French managed to hold. Dupont was eventually forced to fall back on Albeck, where he joined d'Hilliers's troops. The effects of the Battle of Haslach Jungingen on Napoleon's plans are not fully clear, but the Emperor may have finally ascertained that the majority of the Austrian army was concentrated at Ulm. Accordingly, Napoleon sent the corps of Soult and Marmont towards the Iller, meaning he now had four infantry and one cavalry corps to deal with Mack; Davout, Bernadotte, and the Bavarians were still guarding the region around Munich. These dispositions and actions would lead to a confrontation at Elchingen on the 14th as Ney's forces advanced on Albeck. At this point in the campaign, the Austrian command staff was in full confusion. Ferdinand began to openly oppose Mack's command style and decisions, charging that the latter spent his days writing contradictory orders that left the Austrian army marching back and forth. On 13 October, Mack sent two columns out of Ulm in preparation for a breakout to the north: one under General Johann Sigismund Riesch headed towards Elchingen to secure the bridge there and the other under Franz von Werneck went north with most of the heavy artillery. Ney hurried his corps forward to reestablish contact with Dupont. Ney led his troops to the south of Elchingen on the right bank of the Danube and began the attack. The field to the side was a partially wooded flood plain, rising steeply to the hill town of Elchingen, which had a wide field of view. The French cleared the Austrian pickets and a regiment boldly attacked and captured the abbey at the top of the hill at bayonet point. The Austrian cavalry was also defeated and Riesch's infantry fled; Ney was given the title "Duke of Elchingen" for his impressive victory.
Ульм шайқасы
14-ші күні тағы да басқа да оқиғалар болды. Мураттың әскерлері Альбекте Дупонға қосылып, Вернек тарапынан жасалған австриялық шабуылды уақтылы тоқтатуға көмектесті; Мурат пен Дупон австриялықтарды солтүстікке қарай, Хайденхайм бағытында жеңді. 14-ші күні түнінде екі француз корпусы Ульм қаласының жанындағы Михельсбергте орналасқан австриялық лагерьлердің маңында орналасты. Мак қазір қауіпті жағдайда болды: солтүстік жағалаудан қашуға ешқандай үміт қалмады, Мармонт пен Император гвардиясы өзеннің оңтүстігіндегі Ульмнің шетінде тұрды, ал Соулт австриялықтардың оңтүстікке, Тирольге қашуына кедергі келтіру үшін Меммингеннен жылжыды. Дегенмен, Мураттың қуғындауы соншалықты тиімді болды, тек он бір эскадрилья ғана Вернекпен бірге Хайденхаймда қосылды. Келесі күні маршал Мортье генерал Газанға Стайн ауылында ресейлік тыл әскеріне шабуыл жасауды бұйырды. Бұл Кутузовтың қастамасы болды, Мортиенің өзінен бұрын Венаға шегінгенін, бірақ ішінде Дунайды күшпен өтіп, ауылдың үстіндегі төбелердің артында жасырынып алғанын сендіру үшін жасалған тұзақ еді. Дюренштейн шайқасында үш ресейлік колонна Мортье корпусының бірінші дивизиясын айналып өтіп, Газанға алдыңғы және артқы жақтан шабуыл жасады. Дупон дивизиясы түнге дейін келген соң ғана Газан өз әскерін Дунайдың екінші жағына көшіруге мүмкіндік алды. Газан дивизиясының шамамен 40 пайызы жойылды. Сонымен қатар, 47 офицер мен 895 сарбаз тұтқындалды, ол бес зеңбірек, сондай-ақ 4-ші жаяу әскер полкінің туы, 4-ші драгун полкінің туы мен штандарды жоғалтты. Ресейліктер де шамамен 4000 әскерін, яғни күштерінің 16 пайызын, екі полк туын жоғалтты. Австриялық фельдмаршал Иоганн Генрих фон Шмитт шайқас аяқталғанда, шатасқан шайқаста ресейлік мушкеттердің атынан қаза тапты деген болжам бар. Шонграберн шайқасы (Оллабрунн шайқасы деп те аталады) Дюренштейн шайқасынан бір апта өткен соң өтті. 1805 жылдың 16 қарашасында, Төменгі Австриядағы Холлабрунн маңында. Ресей армиясының Кутузов Дунайдың солтүстігінде Наполеонның француз армиясынан шегініп отырды. 1805 жылдың 13 қарашасында француздың алдыңғы қатарлы әскерлеріне басшылық еткен маршалдар Мурат пен Ланнес Венадағы Дунай өзеніндегі көпірді, бейбіт келісімге қол қойылғанын жалған мәлімдеп басып алды, күзетшілер алаңдаған кезде олар көпірге шабуыл жасады. Кутузов Брюнн маңында Букшоуден бастап келген күшейткіш күштермен байланыс орнату үшін уақытты ұзарту қажеттігін сезінді. Ол генерал-майор Петр Багратионның басқаруындағы тыл әскеріне француздардың жолын кешіктіруді бұйырды. Ол Брюнннің шығысындағы жазықтарда жиналды. Наполеон алдағы шайқасқа 75 000 әскер мен 157 зеңбірек жинады, бірақ Давудың 7000-ге жуық әскері әлі де Вена бағытында оңтүстікке қарай жылжып жатты. Одақтас әскерлерде шамамен 73 000 сарбаз болды, олардың 70 пайызы ресейліктерден тұрды, және 318 зеңбірек болды.
Other actions took place on the 14th. Murat's forces joined Dupont at Albeck just in time to drive off an Austrian attack from Werneck; together Murat and Dupont beat the Austrians to the north in the direction of Heidenheim. By night on the 14th, two French corps were stationed in the vicinity of the Austrian encampments at Michelsberg, right outside of Ulm. Mack was now in a dangerous situation: there was no longer any hope of escaping along the north bank, Marmont and the Imperial Guard were hovering at the outskirts of Ulm to the south of the river, and Soult was moving from Memmingen to prevent the Austrians escaping south to the Tyrol. Murat's pursuit was so effective, however, that only eleven squadrons joined Werneck at Heidenheim. The following day, Marshal Mortier ordered General Gazan to attack what they believed to be a Russian rear guard, at the village of Stein. This was a trap on the part of Kutuzov, laid for the sole purpose of convincing Mortier that he had retreated further toward Vienna, when he had actually crossed the Danube in force, and lay concealed behind the ridges above the village. In the ensuing Battle of Dürenstein, three Russian columns circled around the First Division of the Corps Mortier, and attacked Gazan from both the front and the rear. Not until Dupont's division arrived, after dark, was Gazan able to start to evacuate his soldiers to the other side of the Danube. Gazan lost close to 40 percent of his division. In addition, 47 officers and 895 men were captured, and he lost five guns, as well as the eagles of the 4th Infantry Regiment, and the eagle and guidon of the 4th Dragoons. The Russians also lost around 4,000, about 16 percent of their force, and two regimental colors. The Austrian Lt. Field Marshal Johann Heinrich von Schmitt was killed as the battle concluded, probably by Russian musketry in the confused melee. At the Battle of Schöngrabern (also known as the Battle of Hollabrunn) occurred a week after the battle at Dürenstein. On 16 November 1805. near Hollabrunn in Lower Austria. The Russian army of Kutuzov was retiring north of the Danube before the French army of Napoleon. On 13 November 1805 Marshals Murat and Lannes, commanding the French advance guard, had captured a bridge over the Danube at Vienna by falsely claiming that an armistice had been signed, and then rushing the bridge while the guards were distracted. Kutuzov needed to gain time in order to make contact near Brünn with reinforcements led by Buxhowden. He ordered his rearguard under Major General Prince Pyotr Bagration to delay the French. After Hollabrun, the armies gathered on the plains to the east of Brünn. Napoleon could muster some 75,000 men and 157 guns for the impending battle, but about 7,000 troops under Davout were still far to the south in the direction of Vienna. The Allies had about 73,000 soldiers, seventy percent of them Russian, and 318 guns.
Достасқандардың жоспарлары мен әрекеттері
1 желтоқсанда одақтас кеңесі шайқасқа қатысты ұсыныстарды талқылау үшін жиналды. Одақтас стратегиялық сарапшыларының көпшілігі екі маңызды міндетті ойда ұстады: жаумен байланыс орнату және Венаға қарайтын оңтүстік жақ флангты қамтамасыз ету. Царь және оның жақын төңірегіндегілер шайқас үшін қатты ұсынып тұрғанмен, Австрия императоры Франциск көбірек сақтық танытты, ал оған басты орыс қолбасшысы Кутузов қолдау көрсетті. Дегенмен, орыс ақсүйектері мен австриялық қолбасшылардың шайқасқа қатысты қысымы күшті болды, сондықтан одақтастар австриялық штаб бастығы Франц фон Вайротердің жоспарын қабылдады. Шындығында, ол олардың шабуылға шығуына үміттенеді және оларды осы міндетке итермелеу үшін оң жақ флангын қасақана әлсіретті. 28 қарашада Наполеон өзінің маршалдарымен Император штабында кездесті, олар алдағы шайқасқа қатысты алаңдаушылықтары мен қорқыныштары туралы хабарлады, тіпті кері шегінуді ұсынды, бірақ ол олардың наразылықтарын елемеді және жұмысты бастады. Наполеонның жоспары одақтастардың оның оң жақ флангын қоршауға тым көп әскер жұмсап, осылайша олардың орталық бөлігін әлсірететінін көздеді. Содан кейін ол 16 000 сарбаздық Соулттың IV корпусының орталыққа күшті шабуыл жасап, одақтастар әскерін жоюға тырысатынын есептеді. Осы уақытта Наполеон өзінің әлсіз оң жақ флангын қолдау үшін Давудың III корпусына Венадан генерал Легранның әскеріне қосылуға бұйрық берді. Давудың әскерлеріне 48 сағат берілді. Олардың келгені француз жоспарының табысы немесе сәтсіздігін анықтауда шешуші рөл атқаратын еді. Император гвардиясы мен Бернадоттың I корпусы резервте қалды, ал Ланнның V корпусы шайқастың солтүстік секторын қорғады.
An Allied council met on 1 December to discuss proposals for the battle. Most of the Allied strategists had two fundamental ideas in mind: making contact with the enemy and securing the southern flank that led to Vienna. Although the Tsar and his immediate entourage pushed hard for a battle, Emperor Francis of Austria was in a more cautious mood, and he was seconded by Kutuzov, the main Russian commander. The pressure to fight from the Russian nobles and the Austrian commanders, however, was too strong, and the Allies adopted Austrian Chief of Staff Franz von Weyrother's plan. In reality, he was hoping that they would attack, and to encourage them on this mission he deliberately weakened his right flank. On 28 November, Napoleon met with his marshals at Imperial Headquarters and they informed him of their qualms and fears about the upcoming battle, even suggesting a retreat, but he shrugged off their complaints and went to work. Napoleon's plan envisioned that the Allies would throw so many troops to envelop his right flank that their centre would be severely weakened. He then counted on a massive French thrust, to be conducted by 16,000 troops of Soult's IV Corps, through the centre to cripple the Allied army. Meanwhile, to support his weak right flank, Napoleon ordered Davout's III Corps to force march all the way from Vienna and join General Legrand's men, who held the extreme southern flank that would bear the heavy part of the Allied attack. Davout's soldiers had 48 hours to March Their arrival would be extremely crucial in determining the success or failure of the French plan. The Imperial Guard and Bernadotte's I Corps were held in reserve while the V Corps under Lannes guarded the northern sector of the battle.
Жарыс басталды
Соғыс таңғы сағат 8-де басталды, одақтас әскерлердің бірінші колоннасы 3-ші желілік полк қорғаған Телниц ауылына шабуыл жасады. Бұл майданның осы секторында бірден қызу шайқас болды, бірнеше қаһарлы одақтас шабуылдары француздарды қаладан ығыстырып, Голдбахтың арғы жағына қарай кері шегіндірді. Осы кезде Даву корпусының алғашқы бөлімдері келді және одақтастарды Телництен қуды, бірақ олар да гусарлардың шабуылына ұшырап, қайтадан қаланы тастап кетті. Телництен жасалған одақтастардың қосымша шабуылдарын француз артиллериясы тойтарды. Одақтас колонналары француздың оң жағына шабуылдауға көшті, бірақ қажетті жылдамдықпен емес, сондықтан француздар шабуылдарды тоқтатуға көбінесе үлкерді. Шындығында, одақтастардың орналасуы дұрыс емес және уақыты келмеген еді: Лихтенштейннің сол фланкіндегі кавалериялық бөлімдер оң фланкіге орналасуы керек болды, нәтижесінде олар француздың оң жағына бағытталған екінші жаяу әскер колоннасының бір бөлігімен соқтығысып, оның жылдамдығын баяулатты.
The battle began around 8 a. m. with the first allied column attacking the village of Telnitz, which was defended by the 3rd Line Regiment. This sector of the battlefield witnessed heavy action in the following moments as several ferocious Allied charges evicted the French from the town and forced them on the other side of the Goldbach. The first men of Davout's corps arrived at this time and threw the Allies out of Telnitz before they too were attacked by hussars and re abandoned the town. Additional Allied attacks out of Telnitz were checked by French artillery. Allied columns started pouring against the French right, but not at the desired speed, so the French were mostly successful in curbing the attacks. In reality, the Allied deployments were mistaken and poorly timed: cavalry detachments under Liechtenstein on the Allied left flank had to be placed in the right flank and in the process they ran into and slowed down part of the second column of infantry that was advancing towards the French right.
"Бір рет соққы берсең, соғыс бітеді"
Таңғы сағат 8:45-те, жау орталығының әлсіздігіне көз жеткізген Наполеон Соулттен оның әскерінің Пратцен биіктігіне жетуіне қанша уақыт кететінін сұрады. Маршал оған: «Елбасы, жиырма минуттан да аз», – деп жауап берді. Шамамен 15 минуттан кейін Наполеон шабуылға бұйрық беріп, «Бір шешуші соққы, соғыс аяқталады» деп қосты. Тығыз тұман Сент-Илаир дивизиясының жылжуын қиындатты, бірақ олар төбеге көтерілгенде, аңызға айналған «Аустерлиц Күні» тұманды жарып, оларды алға жылжуға жігерлендірді. Одақтас қолбасшылар осы қаһарлы шайқасқа төртінші колоннаның кейбір кешіккен бөлімдерін қосуға үлкерді. Бір сағаттан астам жалғасқан қанды шайқаста осы бөлімнің көп бөлігі танылмас күйге жетті. Екінші колоннаның қалғандары, көбінесе тәжірибесіз австриялықтар, да күреске қатысып, француз армиясының ең жақсы күштерінің біріне қарсы сандар артықшылығын пайдаланып, оларды төмен қарай шегінуге мәжбүр етті. Бірақ, үмітсіздікке ұшыраған Сент-Илаирдің әскері тағы да күшпен шабуылдап, одақтастарды биіктіктен шығарып тастады. Солтүстікке қарай генерал Вандаммның дивизиясы Старе Винограды деген жерге шабуыл жасап, шеберлікпен жүргізген шайқастар мен қатал атыстар арқылы бірнеше одақтас батальонды талқандады. Соғыс Францияның пайдасына бұрылды, бірақ алда тағы да көп шайқастар күтіп тұрды. Наполеон Бернадоттың I корпусына Вандаммның сол жағын қолдауға бұйрық берді және өзінің штаб-пәтерін Зуран төбесінен Пратцен биіктігіндегі Сент-Антони шіркеуіне көшірді. Одақтастардың қиын жағдайы Ресей императорлық гвардиясын жіберу туралы шешіммен расталды. Александр патшаның інісі, Ұлы князь Константин гвардияға қолбасшылық етіп, Вандаммның бөлігіне қарсы шабуыл жасады, бұл қанды шайқасқа және шайқастағы француз әскерінің жалғыз туын жоғалтуға әкелді (4-ші желілік полктің батальоны осы оқиғаға кінәлі болды). Қауіпті сезген Наполеон өзінің ауыр гвардиялық атты әскерін алға жылжытты. Олар орыс әскерін талқандады, бірақ екі жақтан да көптеген атты әскерлер келгендіктен, жеңімпаз әлі анық болмады. Орыстар сандар артықшылығына ие болды, бірақ көп ұзамай жағдай өзгерді, өйткені Бернадоттың I корпусының 2-ші дивизиясы, Ф.Дерлон дивизиясы, шайқасқа қанатын тіреп, француз атты әскеріне өздерінің қатарында қорғануға мүмкіндік берді. Гвардияның атты артиллериясы да орыс атты әскері мен фузилерлеріне қатты нұқсан келтірді. Орыстар жеңіліп, француз атты әскерінің шамамен 400 метрдей қууынан кейін көптегені қаза тапты.
Around 8:45 a. m., finally satisfied at the weakness in the enemy centre, Napoleon asked Soult how long it would take for his men to reach the Pratzen Heights, to which the Marshal replied, "Less than twenty minutes, sire." About 15 minutes later, Napoleon ordered the attack, adding, "One sharp blow and the war is over." A dense fog helped to cloud the advance of St. Hilaire's division, but as they went up the slope the legendary 'Sun of Austerlitz' ripped the mist apart and encouraged them forward. Allied commanders were now able to feed some of the delayed detachments of the fourth column into this bitter struggle. Over an hour of horrendous fighting left much of this unit decimated beyond recognition. The other men from the second column, mostly inexperienced Austrians, also participated in the struggle and swung the numbers game against one of the best fighting forces in the French army, finally forcing them to withdraw down the slopes. However, gripped by desperation, St. Hilaire's men struck hard once more and bayoneted the Allies out of the heights. To the north, General Vandamme's division attacked an area called Staré Vinohrady and through talented skirmishing and deadly volleys broke several Allied battalions. The battle had firmly turned to France's favor, but there was still much fighting ahead. Napoleon ordered Bernadotte's I Corps to support Vandamme's left and moved his own command centre from Zuran Hill to St. Anthony's Chapel on the Pratzen Heights. The difficult position of the Allies was confirmed by the decision to send in the Russian Imperial Guard; Grand Duke Constantine, Tsar Alexander's brother, commanded the Guard and counterattacked in Vandamme's section of the field, forcing a bloody effort and the loss of the only French standard in the battle (the unfortunate victim was a battalion of the 4th Line Regiment). Sensing trouble, Napoleon ordered his own heavy Guard cavalry forward. These men pulverized their Russian counterparts, but with both sides pouring in large masses of cavalry no victor was clear yet. The Russians had a numerical advantage here but fairly soon the tide swung as d'Erlon's Division, the 2nd of Bernadotte's I Corps, deployed on the flank of the action and allowed French cavalry to seek refuge behind their lines. The horse artillery of the Guard also unlimbered a deadly toll on the Russian cavalry and fusiliers. The Russians broke and many died as they were pursued by the reinvigorated French cavalry for about a quarter of a mile.
Ойынның соңы
Сол уақытта майданның солтүстік бөлігінде де қызу шайқас жүріп жатты. Принц Лихтенштейннің ауыр атты әскері, даладағы дұрыс позицияға келгеннен кейін, Келлерманның жеңіл атты әскеріне шабуыл жасады. Алғашқыда шайқас француздар үшін жақсы жүрді, бірақ Келлерманның күштері орыс әскерінің саны артық екенін түсінген соң, генерал Каффареллидің жаяу әскер дивизиясының артына шегінді. Каффареллидің әскері орыс шабуылдарын тоқтатты, ал Муратқа екі кирасиерлік дивизияны соғысқа жіберіп, орыс атты әскерін толықтай жеңуге мүмкіндік берді. Содан кейін болған қақтығыс аяқ-қолтыққа ұласып, ұзаққа созылды, бірақ француздар жеңіске жетті. Ланнес өзінің V корпусын Багратионның әскеріне қарсы шабуылға көтеріп, ауыр шайқастан кейін тәжірибелі орыс қолбасшысын майданнан ығыстырып шығарды. Ол оны қуғысы келді, бірақ осы секторды майданда басқаратын Мурат бұған қарсы болды. Наполеонның назары майданның оңтүстік жағына ауысты, онда француздар мен одақтастар әлі де Сокольниц және Тельниц үшін шайқасып жатты. Тиімді екі жақты шабуылда Сент-Илаир дивизиясы мен Давудың III корпусының бір бөлігі Сокольництегі жауды жеңіп, алғашқы екі колоннаның қолбасшылары, генералдар Кинмайер мен Лангеронды мүмкіндігінше жылдам қашуға мәжбүр етті. Одақтас әскерінің сол жағын басқарған және шабуылға жетекшілік еткен Бұкшоуден мүлдем мас болғандықтан қашып кетті. Кинмайер өзінің шегінуін О’Райлидің жеңіл атты әскерімен қамтамасыз етті, олар батылдықпен алты француз атты әскері полкінің бесеуін жеңіп алды, бірақ соңында олар да шегінуге мәжбүр болды. Алайда, 1806 жылдың көктемінде тек бірнеше дене табылды, сондықтан бұл оқиға аңызға айналуы мүмкін.
Meanwhile, the northernmost part of the battlefield was also witnessing heavy fighting. Prince Liechtenstein's heavy cavalry began to assault Kellerman's lighter cavalry forces after finally arriving at the correct position in the field. The fighting originally went well for the French, but Kellerman's forces took cover behind General Caffarelli's infantry division once it became clear Russian numbers were too great. Caffarelli's men halted the Russian assaults and permitted Murat to send two cuirassier divisions into the fray to finish off the Russian cavalry for good. The ensuing melee was bitter and long, but the French ultimately prevailed. Lannes then led his V Corps against Bagration's men and after hard fighting managed to drive the skilled Russian commander off the field. He wanted to pursue, but Murat, who was in control of this sector in the battlefield, was against the idea. Napoleon's focus now shifted towards the southern end of the battlefield where the French and the Allies were still fighting over Sokolnitz and Telnitz. In an effective double pronged assault, St. Hilaire's division and part of Davout's III Corps smashed through the enemy at Sokolnitz and persuaded the commanders of the first two columns, generals Kienmayer and Langeron, to flee as fast as they could. Buxhowden, the commander of the Allied left and the man responsible for leading the attack, was completely drunk and fled as well. Kienmayer covered his withdrawal with the O'Reilly light cavalry, who gallantly managed to defeat five of six French cavalry regiments before they too had to retreat. However, only a few bodies are reported to have been found in the spring of 1806, and it is most likely the incident is a myth.
Венеция майданы немесе 1805 жылғы итальяндық науқаны
Осы уақытта Италияда Карл бас герцогының басқаруындағы Австрияның Италия армиясы маршал Массенаның басқаруындағы француздық Италия армиясына қарсы күресті. Француздар 18 қазанда Верона қаласының жанындағы Адидже өзенінен көпір басын жаулап алды, ал 29-31 қазан аралығында сандар жағынан кем француз әскері Кальдиеро шайқасында басым австриялық армияны жеңді. Қараша айында австриялықтар шегініп, д’Эспаньнің француздық авангардымен бірнеше артқы күзет шайқастарына қатысты. Венеция қаласын француз және итальян әскерлері Сент-Кирдің басшылығымен қоршап алды. Чарльз әскері 14 қарашада Изонзо өзенінен өтіп, француздардың одан өтуіне кедергі келтірді. Алда қалған 4400 сарбаздан тұратын Габсбург армиясы Жан Рейнье мен Сент-Сирдің басшылығымен 1805 жылғы 24 қарашада Кастельфранко-Венето шайқасында толық жеңіліске ұшырап, тұтқынға алынды.
Meanwhile, in Italy, the Austrian Armee von Italien under Archduke Charles fought against the French Armée d'italie under Marshal Masséna. The French managed to gain a bridgehead over the Adige river at Verona on 18 October, and finally, between 29 and 31 October, the outnumbered French defeated the superior Austrian army in the Battle of Caldiero. In November the Austrians retreated, engaging the French vanguard of d'Espagne in several rear guard actions. Venice was blockaded by French and Italian troops under St. Cyr. Charles' army finally crossed the Isonzo on 14 November, preventing the French from crossing it. One 4,400 strong Habsburg army that lingered behind, was roundly defeated and captured by Jean Reynier and St. Cyr at the Battle of Castelfranco Veneto on 24 November 1805.
Неапольді ағылшын-орыс басып алды
Содан кейін Сент-Сир басқаратын француз әскері Неаполь Корольдігінің шекарасында маневр жасады. Француздарды Корольдікті қорғауға тапсырылған ағылшын-орыс күштері мұқият бақылап отырды. Аустерлиц шайқасынан кейін орыстар Италиядан шығып, ал ағылшындар Неапольді өздері ғана қорғауға келмейтіндіктен, құрлықтан толығымен эвакуацияланып, Сицилияға қайта шегінді. Осы уақытта Болоньяда орналасқан француз әскері Неаполь армиясы ретінде қайта ұйымдастырылды және Наполеонның інісі Жозеф Бонапарттың номиналды басшылығына берілді. Алайда, іс жүзіндегі қолбасшы – I корпусқа басшылық еткен және шабуылды Жозефке тапсырған Андре Массена болды.
The French force under St. Cyr then manoeuvred on the frontier of the Kingdom of Naples. The French were being carefully watched by an Anglo Russian force entrusted with defence of the kingdom. After the Battle of Austerlitz, the Russians withdrew from Italy and the British, unwilling to defend Naples alone, evacuated the mainland altogether and retreated back to Sicily. Meanwhile, the French force, now stationed in Bologna, was reorganised into the Army of Naples and placed under the nominal command of Napoleon's brother Joseph Bonaparte. However, the de facto commander was André Masséna, who commanded the I Corps and was entrusted with the invasion by Joseph.
Неаполге француздар шабуыл жасады
1806 жылы 9 ақпанда Массена Неаполь патшалығына шабуыл жасады, ал екі күннен кейін Неапольдің Бурбон королі Фердинанд IV британдық флотпен қорғалған Сицилияға қашып кетті. Көп ұзамай Неаполь француздардың қолына түсті, ақпан айының соңында патшалықтағы екі ғана орын тұруға қалады. Олардың бірі – Неапольдің солтүстігіндегі Гаета бекінісі, екіншісі – Италияның оңтүстігіндегі Калабрия, онда Неаполь королдік армиясының қалған бөлігі орналасқан еді. Фердинанд 1799 жылғы оқиғалардың қайталануын күтті, онда Калабриядағы халық көтерілісі Партенопея Республикасының құлауына әкелді, бұл Екінші коалиция соғысында неаполитандықтар алғаш жеңілгеннен кейін француз клиенттік мемлекеті болып құрылған еді. Алайда, бастапқыда мұндай көтеріліс болған жоқ, және 3 наурызда Неаполь армиясының 10 000 сарбазы бар II корпусына қолбасшылық еткен генерал Жан Рейнье Калабрияға шабуыл жасады. Француз әскеріне қарсы тек аз ғана калабриялықтар қарсылық көрсетті, ал Корольдік неаполитандық армия 1806 жылғы 10 наурызда Кампо-Тенезе шайқасында мүшелеп жеңілді. Фердинанд енді Неаполь тағын француздарға беруден басқа амалы қалмады. Кампо-Тенезеден кейін бір күн өткен соң Жозеф Неапольдің жаңа патшасы болып жарияланды. Осы кезде неаполитандық армияның соңғы тұрақты әскерлері Сицилияға қашып кетті, ал француздар 26 ақпаннан бері қоршауда болған Гаета бекінісінен басқа бүкіл Италияны бақылады. 18 шілдеде Гаета капитуляциялады, бұл шабуылды шешуші француз жеңісімен аяқтады.
On 9 February 1806, Masséna invaded the Kingdom of Naples and two days later, the Bourbon King of Naples, Ferdinand IV also fled to Sicily, protected by the British fleet. Naples soon fell into French hands and by the end of February, only two places in the kingdom still held out. One was the fortress city of Gaeta, north of Naples, and the other was Calabria in the very south of Italy, which was where the remainder of the Royal Neapolitan Army was stationed. Ferdinand had hoped for a repeat of the events of 1799, when a popular uprising in Calabria eventually caused the downfall of the Parthenopaean Republic, a French client state created after the Neapolitans were defeated the first time during the War of the Second Coalition. However, no such rebellion initially occurred and on 3 March, General Jean Reynier, who commanded the 10,000 strong II Corps of the Army of Naples invaded Calabria. Only a few Calabrians resisted the invading French force and the Royal Neapolitan Army was soundly defeated at the Battle of Campo Tenese on 10 March 1806. Ferdinand now had no choice but to concede the Neapolitan throne to the French. A day after Campo Tenese, Joseph was installed as the new King of Naples. By now, the last regular troops of the Neapolitan army had fled to Sicily and the French controlled the entire Italian mainland except for the fortress of Gaeta, which had been under siege since 26 February. Gaeta surrendered on 18 July, concluding the invasion with a decisive French victory.
Калабрия көтерілісі
Дегенмен, француздардың жоспары бұзылды. Жабдықтау мәселелері Рейньердің Калабриядағы II корпусын жерден көруге мәжбүр етті. Бір айдан астам уақыт бойы аймақ шаруалары неаполитан әскерін асырап, ашаршылыққа ұшырады. Жозеф бұл қиындықтар мен көтеріліс қаупін сезбегендей көрінді. Осының салдарынан Италияның оңтүстігіне қосымша азық-түлік жіберілмеді. Рейньер бастама көтеріп, жергілікті халықтан жабдықтарды тартып алды, нәтижесінде наурыз айының соңында көтеріліс басталды. Бастапқыда шағын партизандық топтардан басталып, көтеріліс француздарға қарсы бүкіл ауылдарды қамтыды. Гаета бекінісі әлі де тұрғандықтан, Жозеф Калабрияға қосымша әскер жібере алмады, Рейньерді үлкен қалалар мен кенттерден шақырылған жергілікті әскерлермен әскерін нығайтуға мәжбүр етті. Қарсылық көрсеткеннен кейін, Массенаға Жозеф Рейньердің II корпусына британдықтар мен Калабрия көтерілісіне қарсы қолдау көрсету үшін оңтүстікке баруды бұйырды. Италиядағы британдықтардың саны азайып, олар Сицилияға қайта шегінді. Алайда, көтеріліс 1807 жылға дейін тоқтатылмады, сол кезде Массена қолбасшылықтан бас тартуға рұқсат сұрады. Наполеон соғыстарында алғаш рет француздар көтерілісші халық жүргізген қатыгез партизан соғысын бастан кешті. Француздар мұндай көтеріліске қарсы күрестің жалғыз тиімді жолы – Рейньер қолданған террор тактикасын қолдану екенін түсінді. Бұл француздардың, әсіресе Жозеф Бонапарттың, Пиреней соғысы кезінде Испанияда кездесетін проблемаларды болжады.
However, all was not going to plan for the French. Supply problems meant that Reynier's II Corps in Calabria was forced to live off the land. For over a month, the peasants of the region had supported the Neapolitan army and were close to starvation. Joseph seemed unaware of the problems and the potential dangers of revolt. Consequently, no extra provisions were sent to the south of Italy. Reynier took the initiative and seized supplies from the local populace, leading predictably to a revolt by the end of March. What started as small bands of partisans eventually expanded into entire villages rising up against the French. With the fortress of Gaeta still holding out, Joseph was unable to send more troops to Calabria, forcing Reynier to reinforce his army with native troops recruited from the larger towns and cities. Following the surrender, Masséna was ordered south by Joseph to support Reynier's II Corps against the British and the Calabrian insurrection. Now severely outnumbered in mainland Italy, the British retreated back to Sicily. However, the revolt was not suppressed until 1807, by which time Masséna had already requested permission to relinquish command. For the first time in the Napoleonic Wars, the French experienced a brutal guerrilla war carried on by a rebellious population. The French gleaned that the only effective way to deal with such an uprising was to implement terror tactics employed by Reynier. This foreshadowed the same problems the French, and in particular Joseph Bonaparte, would face in Spain during the Peninsular War.
Нәтижелер
Аустерлиц және оған дейінгі науқан еуропалық саясаттың мәнін түбегейлі өзгертті. Үш айдың ішінде француздар Венаны басып алып, екі армияны талқандап, Австрия империясын мойынсұндырды. Бұл оқиғалар 18 ғасырдың қатаң билік құрылымдарымен күрт қайшы келеді, онда еуропалық ең ірі астаналардың бірі де жау әскерімен басылып алынбаған. Аустерлиц Еуропа құрлығында француз үстемдігінің он жылға жуық уақытқа созылуына жағдай жасады, бірақ оның бірден-бір салдары 1806 жылы Пруссияны соғысқа итермелеу болды. Франция мен Австрия 4 желтоқсанда бітімге келді, ал 22 күннен кейін Пресбург шарты Австрияны соғыстан шығарды. Австрия Кампо-Формио (1797) және Луневиль (1801) шартымен басып алынған француз территорияларын мойындауға, Бавария, Вюртемберг және Баденге жер беруге келісті, олар Наполеонның неміс одақтастары болды, сондай-ақ 40 миллион франк соғыс өтемақысы төледі. Венеция Италия Корольдігіне де берілді. Бұл Австрия үшін ауыр соққы болды, бірақ мүлдем апатты бейбітшілік емес. Ресей армиясына өз территориясына қайтуға рұқсат берілді, ал француз әскері Оңтүстік Германияда орналасты. 1806 жылдың шілдесінде Наполеон Рейн конфедерациясын құрды – Франциямен одақтас болған неміс клиенттік мемлекеттерінің тізбегі, олар 63 мыңдық армияны құруға міндеттенді. Наполеон олардың "қорғаушысы" ретінде конфедерациялық мемлекеттерді Киелі Рим империясынан шығуға мәжбүр етті, ол жақын арада таратылды. Пруссия мұны және басқа да әрекеттерді Орталық Еуропаның басты күші ретіндегі өзінің мәртебесіне жасалған нұқсан ретінде қарастырып, 1806 жылы Франциямен соғысқа шықты. Италияда саяси жағдай 1815 жылға дейін өзгеріссіз қалды: британдық және сицилиялық әскерлер Сицилиядағы Бурбон королі Фердинандты қорғады, ал Наполеонның Неаполь королі материкті бақылады. 1808 жылы Жоахим Мурат, Жозеф Бонапарт Испания королі болғаннан кейін, Неаполь королі атанды. Мурат Мессина бұғазын кесіп өтуге бірнеше рет әрекеттенді, бірақ барлығы сәтсіз аяқталды, дегенмен бір рет Сицилияда бекініске ие болды.
Austerlitz and the preceding campaign profoundly altered the nature of European politics. In three months, the French had occupied Vienna, decimated two armies, and humbled the Austrian Empire. These events sharply contrast with the rigid power structures of the 18th century, when no major European capital was ever held by an enemy army. Austerlitz set the stage for a near decade of French domination on the European continent, but one of its more immediate impacts was to goad Prussia into war in 1806. France and Austria signed a truce on 4 December and the Treaty of Pressburg 22 days later took the latter out of the war. Austria agreed to recognize French territory captured by the treaties of Campo Formio (1797) and Lunéville (1801), cede land to Bavaria, Württemberg, and Baden, which were Napoleon's German allies, and pay 40 million francs in war indemnities. Venetia was also given to the Kingdom of Italy. It was a harsh end for Austria, but certainly not a catastrophic peace. The Russian army was allowed to withdraw to home territory and the French encamped themselves in Southern Germany. In July 1806, Napoleon created the Confederation of the Rhine, a string of German client states which on becoming allies of France pledged themselves to raise an army of 63,000 men. With Napoleon as their "Protector", the confederate states were compelled to leave the Holy Roman Empire, which was dissolved shortly afterward. Prussia saw these and other moves as an affront to its status as the main power of Central Europe and it went to war with France in 1806. In Italy, the political situation would remain unchanged until 1815, with the British and Sicilian troops guarding the Bourbon King Ferdinand in Sicily and the Napoleonic King of Naples controlling the mainland. In 1808, Joachim Murat became the King of Naples, after Joseph Bonaparte became King of Spain. Murat made various attempts to cross the Strait of Messina, which all ended in failure, despite once managing to secure a foothold in Sicily.
Қаза тапқандар мен шығын
Француздар 1805 жылы 12 000 адамнан қаза тапты, 22 200 адам жараланды және 5 000 адам тұтқынға алынды, оның ішінде Габсбургтер мен орыстарға қарсы Австрия кампаниясында 5 300 адам қаза тауып, 22 200 адам жараланды, Италия кампаниясында 2 100 адам қаза тауып, 5 300 адам жараланды, теңіз соғысында 4 300 адам қаза тауып, 3 700 адам жараланды, колонияларда 200 адам қаза тауып, 400 адам жараланды, ал жағалауды қорғау міндеттерінде 100 адам қаза тауып, 400 адам жараланды. 1806 жылғы Неаполь кампаниясы француздарға 1 500 қаза және 5 000 жаралы әкелді. Испания теңіз соғысында 1 200 адам қаза тауып, 1 600 адам жараланды, Бавария Австрия кампаниясында 300 адам қаза тауып, 1 200 адам жараланды, ал Италия корольдігі Италия кампаниясында 100 адам қаза тауып, 400 адам жараланды, Неаполь кампаниясында 250 адам қаза тауып, 1 500 адам жараланды. Австрия 20 000 адам қаза тауып, жараланды және 70 000 адам тұтқынға түсті. Орыстардың жоғалғандары 25 000 қаза және жаралы, 25 000 тұтқын болды. 1806 жылы француз армиясы 22 000 адамнан тұратын Неаполитан армиясын талқандады, тек 2 000 адам ғана Сицилияға эвакуацияланды.
The French lost 12,000 killed, 22,200 wounded and 5,000 captured in 1805, including 5,300 killed and 22,200 wounded in the Austrian Campaign against the Habsburgs and Russians, 2,100 killed and 5,300 wounded in the Italian Campaign, 4,300 killed and 3,700 wounded in the naval war, 200 killed and 400 wounded in the colonies and 100 killed and 400 wounded in coastal defense duties. The 1806 Naples Campaign cost the French 1,500 killed and 5,000 wounded. The Spanish suffered 1,200 killed and 1,600 wounded in the naval war, Bavaria sustained 300 killed and 1,200 wounded in the Austrian Campaign and the Kingdom of Italy lost 100 killed and 400 wounded in the Italian Campaign and 250 killed and 1,500 wounded in the Naples Campaign. The Austrians lost 20,000 killed and wounded and 70,000 as prisoners. Russian casualties were 25,000 killed and wounded and 25,000 captured. The Neapolitan army of 22,000 was wiped out by the French in 1806, with only 2,000 evacuated to Sicily.