Кіріспе

Жердің бір фунт массаға тарту күші

Фунт-күш немесе фунт күші (символ: lbf, кейде lbf) – ағылшын инженерлік бірліктері мен фут-фунт-секунд жүйесі сияқты кейбір өлшем жүйелерінде қолданылатын күш бірлігі. Фунт-күшті фунт массасымен (lb) шатастыруға болмайды, ол көбінесе жай ғана "фунт" деп аталады және массаның бірлігі болып табылады; сондай-ақ, оларды энергия бірлігі – фут-фунт (ft⋅lbf) немесе айналу моментінің бірлігі – фунт-фут (lbf⋅ft)пен шатастыруға болмайды.

Анықтамалар

Фунт күші – Жер бетінде бір фунт салмақты массаға түсетін гравитациялық күшке тең. 18 ғасырдан бері бұл бірлік төмен дәлдіктегі өлшемдерде қолданылып келді, онда Жердің гравитациясының шағын өзгерістерін (экватордан полюске дейін жарты пайызға дейін ауытқи алады) ескермеуге болады. Бірақ 20 ғасырда гравитациялық үдеуге стандартталған мән қажет ететін, дәлірек анықтамаға қанагаттанушылық туды.

Бірліктердің аяқ-фунт-секунд (FPS) жүйелері

Кейбір жағдайларда "фунт" термині көбінесе күш бірлігін білдіру үшін ғана қолданылады, масса бірлігі үшін емес. Мұндай жағдайларда массаның басым бірлігі – шлак, яғни lbf⋅s²/ft. Басқа жағдайларда "фунт" бірлігі массаны білдіреді. Масса бірлігі ретінде фунттың халықаралық стандартты белгісі lb болып табылады. "Инженерлік" жүйелерде (орта бағанда) Жер бетіндегі масса бірлігінің (фунт масса) салмағы күш бірлігіне (фунт күшіне) шамамен тең келеді. Бұл ыңғайлы, себебі бір фунт масса гравитация күшінің әсерінен бір фунт күшті тудырады. Дегенмен, басқа жүйелерден өзгеше, күш бірлігі масса бірлігіне үдеу бірлігін көбейту арқылы алынбайды. Ньютонның екінші заңын, 1 = F = m ⋅ a, қолдану үшін тағы бір фактор, gc қажет, ол әдетте 32,174049 (lb⋅ft) / (lbf⋅s²) тең болады. "Абсолюттік" жүйелер – өлшемдердің үйлесімді жүйелері. Шлакты масса бірлігі ретінде пайдалану арқылы "гравитациялық" FPS жүйесі (сол баған) мұндай тұрақтыны пайдалану қажеттілігінен қашады. SI – килограмм мен метрді негізгі бірліктер ретінде қолданатын "абсолюттік" метрикалық жүйе.

Тіреу күші

Термин "фунт итермелеу күші" – белгілі бір жағдайларда "фунт күшінің" балама атауы. Ол көбінесе АҚШ дереккөздерінде, реактивтік қозғалтқыштар және ракеталар туралы мәліметтерде кездеседі, олардың кейбіреулері FPS нотациясын қолдануды жалғастырады. Мысалы, Space Shuttle-дің екі қатты отынды ракеталық күштеуіштерінің әрқайсысы бірге шығарған итермелеу күші болды.

Жалпы көздер

Оберт, Эдвард Ф. (1948). Термодинамика. Нью-Йорк: D. J. Leggett Book Company. І тарау "Мөлшерлер мен бірліктерге шолу", 1-24 беттер.