Кіріспе

Мартиника аралының тарихы
Бұл Мартиника аралының тарихына арналған бет.

1001450

Бұрын аралды арауак және кариб тайпалары мекендеген. Шамамен 130 жылы Оңтүстік Америкадан алғашқы арауактар келген деп саналады. 295 жылы Пеле тауының жарылуы арал халқының қырылуына себеп болды. 400 жылға таяу арауактар қайта оралып, аралды қайтадан қоныстандырды. 600 жыл шамасында карибтер келді. Олар арауактарды құртып, келесі бірнеше ғасыр бойы аралға қоныстанды.

14501600 жыл

1493 жылы Христофор Колумб аралды картаға түсіріп, осы аймақты еуропалықтарға мәлім етті, бірақ ол 1502 жылғы 15 маусымда төртінші саяхатында ғана аралға қонды, онда бірнеше шошқа мен ешкілерді қалдырды. Дегенмен, испандықтар бұл аралға қызығушылық танытпады, себебі Жаңа дүниенің басқа бөліктері олар үшін маңыздырақ болды.

17 ғасыр

1635 жылы кардинал Ришелье Америка аралдары компаниясын (Compagnie des Îles de l'Amérique, Сен-Кристоф компаниясының мұрагері) құрды. Компания Л'Оливе және Дюплесси мырзаларымен келісімшарт жасасып, Кариб аралдарын француз коронасына тиесілі жерлерде басып алып, басқару құқығын берді. Осының нәтижесінде 1635 жылдың 1 қыркүйегінде Пьер Белен д’Эснамбук Мартиникаға Сен-Кристофтан келген 80-100 француз қоныс аударушысымен бірге қонды. Олар француз коронасына тиесілі жерлерде қарсылыққа тап болды, бірақ олардың қару-жарақтары мен бронялары артық болғандықтан, оны тез жеңіп алды. Олар Рокселен өзенінің сағасында, кейіннен Сен-Пьер деп аталған солтүстік-батыс аймағына қоныстанды, онда Сен-Пьер фортын салды. Бірінші губернатор Жан Дюпон болды. Келесі жылы д’Эснамбук ауырып, қоныстың басқаруын өзінің немере інісі Жак Диел дю Паркеге тапсырды. Осы кезде колонияның халқы шамамен 700 адамды құрады. Қоныс аударушылар егін өсіру үшін Сен-Пьердің маңындағы жерлерді тазартты. Олар маңыздай мен картоп өсіріп, күн көрісіне пайдаланды, ал экспорт үшін рокоу, индиго, темекі, кейіннен какао мен мақта өсірді. Француз және шетелдік саудагерлер осы экзотикалық өнімдерді сатып алу үшін аралға жиі келіп, Мартиниканы өркендеген отаршылдыққа айналдырды. 1638 жылы отарлаушылар тағы бір форт – Сен-Луи фортын салды. Бұл форт, Сен-Пьер форты сияқты, ағаштан жасалған қоршаудан аспады. 1640 жылы форттың құрылысына бекініс, биік тас қабырғалар және 26 зеңбірек қосылды. Келесі ширек ғасыр ішінде француздар аралды толық бақылауға алды. Олар қарсылық көрсеткен карибтерді жүйелі түрде өлтірді, аман қалғандарын Кабестредегі (аралының шығыс жағы) Каравелла түбегіне қайтаруға мәжбүр етті. Шахыр өсіру көп еңбек талап ететін болса да, ол табысты өнім болды, сондықтан Мартиникада егіншілік көп ұзамай тек шахыр өсіру мен саудаға ғана бағытталды. 1685 жылы король Людовик XIV «Le Code Noir» (Қара кодекс) жариялады, оның мақсаты африкалықтарды өз отанынан алып кетуге және оларды француз қант плантацияларында құл ретінде жұмыс істеуге тасымалдау үшін құқықтық базаны қамтамасыз ету болды. Содан бері Мартиника мәдениетінің маңызды тақырыбы – француз отарлаушылары мен олардың әкелген африкалықтар арасындағы қарым-қатынас, яғни креолдану. Екі жүз жылдан астам уақыт бойы құлдық пен құлдардың көтерілісі аралдың экономикасы мен саясатына үлкен әсер етті. Француз отарлаушылары байлық пен күн астында өмір сүруді уәде еткен үгіт-насихатқа қызығушылық танытқан шаруалар болды. «Еріктілер» – үш жылға қожайындарына жұмыс істеуге міндетті келісімшарт бойынша келген адамдар еді, содан кейін оларға өздеріне жер беріледі деп уәде етілді. Алайда, ауыр жұмыс пен ыстық климат жұмысшылардың көпшілігінің үш жылдан асып өмір сүруіне кедері келтірді, нәтижесінде жұмыс күшін сақтау үшін тұрақты иммиграция қажет болды. Дегенмен, дю Парке басшылығымен Мартиника экономикасы дамыды, өйткені ол өнімдерді Францияға және көршілес ағылшын және голланд колонияларына экспорттады. 1645 жылы егемендік кеңесі құрылды, оған аралдардағы отбасыларға дворяндық атақтарды беру құқығы сияқты бірнеше өкілеттіктер берілді. 1648 жылы Америка аралдары компаниясы өз ісін аяқтауға кірісті және 1650 жылы дю Парке аралды сатып алды. 1650 жылы Жак дю Тетр қант зауыттарының қалдықтарын мелассаға айналдыратын дистилляциялық қондырғы салды, ол экспортқа шығарылатын маңызды өнеркәсіпке айналды. 1654 жылы дю Парке Португалия Бразилиядағы аумағын қайтарып алғаннан кейін Бразилиядан қашып келген 250 голланд яһудилеріне Мартиникаға қоныстануға рұқсат берді, олар қант саудасымен айналысты. Бұл өнім Еуропадағы ең сұранысқа ие өнім болды және көп ұзамай Мартиниканың ең ірі экспорттық өніміне айналды. Дю Парке қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі 1658 жылға дейін оның балаларының атынан билік жүргізді, содан кейін Людовик XIV аралдың егемендігін қайтадан қалпына келтірді, дю Парке балаларына 120 000 фунт стерлинг өтемақы төледі. Осы кезде Мартиника халқының саны шамамен 5000 қоныс аударушы және бірнеше аман қалған кариб үндістерін құрады. 1660 жылы карибтер жойылды немесе жер аударылды. 1658 жылы Доминикан әулеттері Fonds Saint Jacques-те үй салды. 1693 жылдан 1705 жылға дейін бұл жерде француз доминикандық пасторы Пьер Лаба тұрды. Ол түрлі-түсті тұлға, сонымен қатар зерттеуші, сәулетші, инженер және тарихшы болды, сондай-ақ ағылшындарға қарсы сарбаз ретінде шайқасты. 1664 жылы Людовик аралды, бұл жолы жаңадан құрылған Батыс Индия компаниясына берді. Келесі жылы, Екінші ағылшын-голландия соғысы кезінде, адмирал Михил де Рюйтер басқаратын голланд флоты Барбадос жанындағы ағылшын күштерімен болған белгісіз шайқастан кейін жөндеу үшін Мартиникаға келді. Екі жылдан кейін дауыл Мартиника мен Гваделупаны қиратты, шамамен 2000 адам қаза тапты. Бұл Мартиника халқын келесі ғасырларда қиратар болатын бірнеше табиғи апаттардың біріншісі болды. 1666 және 1667 жылдары ағылшындар сәтті шабуыл жасамады. Бреда шарты (1667) Екінші ағылшын-голландия соғысын және осыған байланысты жауынгерлік әрекеттерді аяқтады. 1672 жылы Людовик XIV Мартиниканы қорғау үшін Форт Роял шығанағында цитадель, Сен-Луи фортын салуға бұйрық берді. Келесі жылы Батыс Индия компаниясы Форт Роял қаласын құруға шешім қабылдады, тіпті бұл орын тұмаулық батпақ екеніне қарамастан. Батыс Индия компаниясы 1674 жылы құлап, колония француз коронасының тікелей басқаруына қайта оралды. Мартиника басқаруы кеңестің қолында болды. Король екі мүшені тағайындады: генерал-лейтенант және әкімші. Олар кеңестің басқа мүшелерін (губернатор, бас прокурор және қазы) таңдады. Бұл ұйым 1685 жылға дейін сақталды. Үшінші ағылшын-голландия соғысы кезінде де Рюйтер 1674 жылы Мартиникаға қайта келді, бұл жолы Форт Роялды басып алу мақсатымен. Желдің тыныш болуы және француз бекіністері оның 30 соғыс кемесінен, 9 жабдықтау кемесінен және 15 көліктік кемесінен тұратын флотын портына кіргізбеді. Француздар оның 3400 әскерін қондыруға жасаған әрекетін тойтарды, оның салдарынан 143 адамы қаза тапты, ал француз тарапынан 15 адам қаза болды. 1675 жылы Батыс Индияның бірінші генерал-губернаторы Жан Шарль де Баас Кастельмор Мартиникаға келді және 1677 жылға дейін қызмет етті. Оның ізбасары Шарль де Ла Рош Курбон, Бленак графы болды, ол 1677 жылдан 1683 жылға дейін бірінші рет қызмет етті. Ол Форт Роял қаласының жоспарын жасады және Сен-Луи фортын жақсартуға көмектесті. де Бленак форт тұрған түбекке айнала 487 метрлік, биіктігі төрт метрлік және қалыңдығы екі метрлік қабырға салу және қаладан бөліп тұратын бекініс жасауға бағытталған 10 жылдық жұмыстарға жауапты болды. де Бленак 1684 жылдың маусымынан 1691 жылдың ақпанына дейін және 1691 жылдың 24 қарашасынан өліміне дейін тағы да генерал-губернатор болып қызмет етті. Қаланың өсуі батпақты жерлерді тазалауға және кептіруге әкелді. 1681 жылға қарай Форт Роял Мартиниканың әкімшілік, әскери және саяси астанасы болды. Дегенмен, Сен-Пьер, жақсы портымен, коммерциялық астана болып қала берді. 1685 жылы Францияда король Людовик XIV «Le Code Noir» (Қара кодекс) жариялады, оның мақсаты колониялардағы құлдықты реттеуге арналған 60 баптан тұратын заңдық жинақ болды және оған Жан Батист Кольбер шабыттандырды. Кодекс кейбір қатыгездіктерге тыйым салды, бірақ басқаларын институционалдық түрде бекітті және құлдықтың өзін заңдастырды, құлдардың мәртебесін жылжымайтын мүлікке дейін төмендетті. Ол сонымен қатар француз аралдарынан яһудилерді қууды бұйырды. Олар кейін Голландияның Кюрасао аралына көшіп, онда өркендеді. 1692 жылы Шарль де Ла Рош Курбон, Бленак графы, Францияның Америкадағы колонияларының губернаторы және генерал-лейтенанты Форт Роял қаласын Мартиниканың астанасы деп атады. 1693 жылы ағылшындар тағы да сәтті шабуыл жасамады.

17001788 жыл

1720 жылы француз әскери-теңіз офицері Габриэль де Клю Париждегі Корольдік ботаникалық бақтан кофе өсімдігінің көшегін алып, Мартиникаға жеткізді. Ол оны Пеле тауының етегіне отырғызып, 1726 жылы немесе одан кейін алғашқы өнімді жинады. 1736 жылы Мартиникадағы құлдардың саны 60 000-ға жетті. 1750 жылы Сен-Пьерде шамамен 15 000, ал Форт-Роялда шамамен 4 000 тұрғын болды. Жеті жылдық соғыс кезінде Уильям Руфан басқаратын британдық 76-шы жаяу полкі 1762 жылдың басында Мартиниканы басып алды. Соғыста Ұлыбританияның жеңіске жеткеннен кейін аралдың оларға қосылу мүмкіндігі жоғары болды. Дегенмен, қант саудасы аралды француз королі үшін соншалықты құнды еткендіктен, 1763 жылғы Париж келісімінде (Жеті жылдық соғысты аяқтаған) олар Мартиника мен көршілес Гваделупаны қайтару үшін Канаданы қайтарудан бас тартты. Британдықтардың билігі кезінде Мари Жозеф Роза Ташер де ла Пажери, болашақ императрица Жозефина, Форт-Рояль шығанағының ар жағындағы Лес-Троис-Илетте тұратын ақсүйек отбасында дүниеге келді. Сондай-ақ, 1762 жылы сары қызылша эпидемиясы болды, ал 1763 жылы француздар Мартиника мен Гваделупа үшін жеке үкіметтер құрды. 1766 жылдың 2 тамызында Сен-Пьер де Луи Дельгрес дүниеге келді, ол француз армиясында қызмет етіп, 1794 жылы британдықтармен соғысты, кейін Наполеон құлдықты қайта орнату үшін жіберген генерал Ришепанге қарсы Гваделупадағы сәтсіз қарсылыққа жетекшілік етті. 13 тамызда (1766 немесе 1767 жылы) аралды жер сілкінісімен бірге дауыл соқты, нәтижесінде 600-1600 адам қаза тапты. Болашақ императрицаның әкесі, де Пажери мырза, жақып қалды. Сол кезде Мартиникада 450-ге жуық қант фабрикасы жұмыс істеді, ал мелас маңызды экспорттық тауар болды. Төрт жылдан кейін аралды тағы да жер сілкінісі шайқады. 1774 жылы ақсүйектер үшін мерзімі белгілі еңбек шарты тоқтатылғанда, аралда 18-19 миллионға жуық кофе ағашы өсті. 1779 жылы болашақ Жозефина де Боарне, француз императорының әйелі, алғаш рет күйеуімен кездесу үшін Францияға аттанды. Келесі жылы, 1780 жылғы Ұлы дауыл, Батыс тарихындағы ең қиратушы дауылдардың бірі, аралды қамшылап, 9000 адамның өмірін қиды. 1782 жылы адмирал де Грас Ямайкаға шабуыл жасау үшін испандық күштермен кездесу үшін Мартиникадан жолға шықты. Соңынан болған Сентс шайқасы француз флотының Корольдік теңіз күштерінен ауыр жеңіліске ұшырауына әкелді.

Француз төңкерісі

Француз революциясы (1789) Тринидадқа да әсер етті, Мартиника плантаторлары мен олардың құлдары көшіп келіп, қант пен какао өсіре бастады. Мартиниканың Ұлттық құрылтай жиналысының депутаты Медерик Луи Эли Моро де Сент-Мери, бостандыққа шыққан түсті адамдардың өкілдігіне қарсы болды. 1792 жылғы 4 сәуірде француз заң шығару жиналысы барлық түсті ер адамдарға азаматтық құқық берді. Донатьен Мари Жозеф де Вимюр, Рошамбо виконты, осы заңды қолдану үшін Мартиникаға жіберілді. Мартиниканың құрылтай жиналысы осы заңды қабылдауға келісті. Бірақ Рошамбоның әскерімен бірге жағаға шығуына рұқсат бермеді. 1793 жылы Сен-Пьерде шағын, сәтсіз құл көтерілісі болды. Француздар көтеріліс жетекшілерінің алтауын атты. 1793 жылғы 4 ақпанда Луи Франсуа Дюбук Лондонның Уайтхолл қаласында келісімге қол қойды, Франция монархиясы қайта орнатылғанша Мартиниканы британдық билікке бағындырды. Осылайша ол француз революциясының Мартиникаға таралуы мен Франциядағы республикалық үкіметтің құрылуын болдырмады. Айта кетерлігі, келісім Мартиникадағы барлық француз отаршылдарына құлдарды иелену құқығын сақтап қалды. 1794 жылы француз конвенты құлдықты жою туралы жарлық шығарды. Бірақ жарлық Мартиникаға жетіп, іске асырылмас бұрын, британдықтар аралға шапқындап, басып алды. Адмирал сэр Джон Джервис және генерал-лейтенант сэр Чарльз Грей басқаратын британдық әскер 22 наурызда Форт-Рояль мен Форт-Сент-Луисті, екі күннен кейін Форт-Бурбонды басып алды. Осыдан кейін французтардың қарсыласуы тоқтады. 1794 жылғы 30 наурызда британдық оккупация бұрынғы тәртіпті қалпына келтірді, соның ішінде француз монархиясының Жоғарғы кеңесі мен Тринита, Ле-Марин және Сен-Пьердің сенаторлық соттары. Француз роялистері өздерінің меншіктері мен лауазымдарына, соның ішінде құлдарына қайта ие болды, ал роялистік билік құлдардың бостандыққа шығуына тыйым салды, сондай-ақ қаралардың кез келген жиналыстарын немесе құлдардың бас қосуын тыйымдайтын жарлық шығарды, тіпті карнавалға да рұқсат берілмеді. 1981 жылы 22 мамыр азаттық күнін мерекелеу үшін ұлттық мереке деп жарияланды. 1851 жылы банкноттар шығаруға құқығы бар екі отарлық банк құруға рұқсат беретін заң қабылданды. Бұл Сен-Пьердегі Мартиника банкі мен Гваделупа банкінің құрылуына әкелді. (Бұл банктер 1967 жылы бірігіп, қазіргі Француз Антильдері банкін құрды). 1853 жылы Үндістаннан келісімшарт бойынша жұмыс істеушілер Мартиникаға келе бастады. Плантация иелері құлдардың орнына үндістерді жалдады, олар бостандыққа шыққаннан кейін плантациялардан қашып кеткен. Бұл Мартиникада шағын, бірақ үздіксіз үнді қауымының құрылуына әкелді. Бұл иммиграция 1833 жылы Британ империясында құлдық жойылғаннан кейін Британ Гвианасы және Тринидад және Тобаго сияқты британдық колонияларға үндістерді кішірек көлемде импорттауды қайталады. Ғсырдың соңына қарай Кубаға бұрынғыдай 1000-ге жуық қытайлық келді. 1857-58 жылдары қалалық әкімдік Форт-де-Франсты қоршап тұрған су тасқыны арнасын тазартып, толтырды. Бұл арна ашық кәрізге айналып, денсаулыққа қауіп төндірді. Толтырылған арна, Ла-Леви, қаланың солтүстік шекарасын белгіледі. Мартиника 1863 жылы Сен-Пьерде Crédit Foncier Colonial есігін ашқанда екінші тұрақты қаржы институтын алды. Оның мақсаты қант зауыттарын салуға немесе жаңғыртуға ұзақ мерзімді несие беру болды. Ол 1860 жылы құрылған, бірақ іс жүзінде іске қосылмаған Crédit Colonial-ті алмастырды. 1868 жылы Форт-де-Франстағы Радуб бассейні портының құрылыс жұмыстары аяқталды. Портты жақсарту Форт-де-Франсқа Сен-Пьермен саудада және коммерцияда жақсы бәсекелесуге мүмкіндік берді. 1870 жылы Франко-прусс соғысы кезінде нәсілдік шиеленістердің күшеюі Мартиниканың оңтүстігінде қысқа мерзімді көтеріліске және Форт-де-Франста Мартиника Республикасының жариялануына әкелді. Көтеріліс жергілікті бике (ақ) пен қара саудагердің арасындағы жанжалдан басталды. Көптеген адамдар бикелерді линчтеп өлтірді, ал көтеріліс кезінде көптеген қант зауыттары өртелді. Билік 500-ге жуық бүлікшілерді Мартиниканың бекіністерінде уақытша тұтқындап, тәртіпті қалпына келтірді. Олардың жетпіс төртеуі сотталып, кінәлі деп танылды, ал он екі басты көшбасшысы атып өлтірілді. Қалғандарын француздық Гвианаға немесе Жаңа Каледонияға жерлендірді. Бұл кезде Мартиниканың егістік жерлерінің 57%-ын қант шалабының егістігі алып тұрды. Өкінішке орай, қант бағасының төмендеуі көптеген шағын қант зауыттарын біріктіруге мәжбүр етті. Өндірушілер өздерінің жағдайы...

20 ғасыр

Құлдықтан құтылу расалық шиеленісті еңбек дауларын тоқтатпады. 1900 жылы француздың меншігіндегі қант фабрикасындағы ереуіл салдарынан полиция 10 шаруа жұмысшысын атқылап өлтірді.

Пеле тауының атылуы

1902 жылдың 8 мамырында Мон-Пеле вулканының жарылысы Сен-Пьер қаласын қиратып, 29 000 тұрғынының көбін жоқ қылды. Тек бір аяқкиімші және жалғыз терезесі бар түрмедегі тұтқын ғана аман қалды. Сен-Пьер аралдың саудалық астанасы болғандықтан, қалада төрт банк орналасқан: Мартиника банкі, Трансатлантика банкі, Лондон колониалды банкінің филиалы және Колониалды жер-кредит банкі. Барлығы қирады. Қала толығымен қайта жаңартылуы керек болды және саудалық астана мәртебесін жоғалтты, бұл атақ Форт-де-Франсқа көшті. Жарылыс салдарынан Мартиникадан келген босқындар қайықпен Доминиканың оңтүстік ауылдарына жетті, ал кейбіреулері аралда тұрақты түрде қалды.

Қалыпты жағдайға оралу

1903 жылы болған дауылдан 31 адам қаза тауып, қант өніміне нұқсан келді, ал 1906 жылы Сент-Люсия аралынан болған күшті жер сілкінісі Мартиникада одан әрі қиратушылыққа алып келді, бірақ, шүкір, ешкім қаза болған жоқ. Панама каналын салу жұмысы басталғанда, 5000-нан астам мартиникалық азамат жобаға жұмыс істеуге кетті. Сен-Пьер қаласын қайта қоныстандыру 1908 жылы басталды. Дегенмен, екі жыл өткен соң Сен-Пьер қаласы Франция картасынан мүлдем жойылды, ал қираған жерлерге қатысты құқық Ле Карбетке берілді. Басқа жақтарда, 1908 жылы Форт-де-Франс қаласының мэрі Антуан Сегер саяси қарсыластары тарапынан өлтірілді. Германиямен соғыс жақындап келе жатқанда, 1913 жылы Франция колонияда міндетті әскери қызметті енгізіп, Мартиникадан әр жылы 1100 ер адамды Францияға оқуға шақырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 18000 мартиникалық оған қатысып, олардың 1306-сы қаза тапты. Соғыс жылдары француз үкіметі Мартиникада өндірілген ромды француз армиясының қажеттілігі үшін тартып алды. Қант зауыттары дистилляциялық заводтарға айналғандықтан өндіріс екі есеге өсті, бұл жергілікті экономиканың қалпына келуіне көмектесті.

Дүниежүзілік соғыстар аралығы

1923 жылы Сен-Пьер муниципалитет ретінде қайта құрылды. Екі жыл өткен соң Форт-де-Франстағы қалалық кеңес Террес-Сенвильдің кемтар ауданын «жұмыскерлер қаласы» ретінде қайта жаңарту туралы қала әкімінің ұсынысын бекітті. Кеңес жаңа тұрғын үйлерді тұрғындарға 40 жарты жылдық пайызсыз төлеммен сатуды жоспарлады. 1921–1922 жылдары әлемдік қант нарығының құлдырауынан кейін, өндірушілер жаңа егін іздеді. 1928 жылы олар банандарды енгізді. Мон-Пеле тауы 1929 жылы белсенділікке шығып, Сен-Пьерді уақытша эвакуациялауға мәжбүр етті. Вулканологиялық обсерватория онда үш жылдан кейін ғана алғашқы сейсмометрін алды. 1931 жылы мартиникалық Аимэ Сезер Парижге Луи-ле-Гранд лицейіне, Жоғары нормалды мектепке және соңында Сорбоннаға оқуға кетті. Парижде Сезер Леопольд Сенгормен танысты, ол сол кезде ақын болған, кейін Сенегалдың бірінші президенті атанды. Сезер, Сенгор және Леон Дамас, олармен Сезер Мартиникадағы Шёльшер лицейінде бірге оқыған, «негритюд» тұжырымын қалыптастырды, оны қара терілі болу мақтанышы ретінде анықтады және оны қозғалыс ретінде насихаттады. 1933 жылы коммунистік газеттің редакторы Андре Аликер Ларенти компаниясының бай, ақ нәсілді иесі М. Обердің, апелляциялық сот судьяларына пара беріп, салықтан жалтарғандық айыбынан құтылғанын жариялады. Сол жылы Феликс Эбуэ аралдың әкімшісінің міндетін атқарушы болды, ал америкалық Фрэнк Перре Сен-Пьерде «Le Musée Volcanologique» вулканологиялық мұражайын ашты. 1934 жылы белгісіз біреулер Андре Аликерді ұрлап, өлтірді; оның денесі қолы артына байланған күйі жағаға шықты. Аимэ Сезер, Сенгор, Дамас және басқалар «L'Etudiant» атты қара студенттер журналын құрды. 1939 жылы француз крейсері «Жанна д’Арк» жыл соңында Антиль аралдары мен Гвиана Республикасының Жоғарғы комиссары адмирал Жорж Робертпен бірге келді. Аимэ Сезер Мартиникаға оралды. Ол Форт-де-Франстағы Шёльшер лицейінде мұғалім болып жұмыс істеді, оның оқушыларының арасында Франц Фанон мен Эдуард Глиссан болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1943 жылдың ортасына дейін Мартиника Виши үкіметін жақтады, ал АҚШ пен Ұлыбритания осы ұстанымның соғысқа тигізер әсерін шектеуге тырысты. АҚШ аралды басып алу үшін экспедициялық күштерді жіберу жоспарын жасады және әр түрлі уақытта АҚШ пен Ұлыбритания блокадалар орнатты. Мысалы, 1940 жылдың шілдесінен қарашасына дейін британдық крейсерлер француздық «Béarn» ұшақ тасымалдағышы мен Мартиникадағы басқа француз әскери кемелерінің Еуропаға қашпауы үшін күзеуде болды. 1940 жылдың маусым айында француз крейсері «Émile Bertin» Франция банкінен 286 тонна алтынмен Мартиникаға келді. Алтын қоры бастапқыда Канадаға сақтауға жіберу жоспарланған, ал алғашқы партия сонда жеткізілді. Франция Германиямен келісімге келгеннен кейін жоспар өзгерді және екінші партия Мартиникаға бағытталды. Мартиникаға жеткен соң адмирал Роберт алтынды Форт-Десэкске сақтауға бұйырды. Арал Корольдік теңіз күштерімен блокадаланды, ал британдықтар алтынды АҚШ-тан «Ленд-Лизинг» бағдарламасы бойынша қаржы алу үшін кепіл ретінде пайдаланды, қажет болған жағдайда оны кез келген уақытта алуға болатынын ескерді. 1941 жылдың соңында адмирал Роберт француз әскери кемелерін, соның ішінде «Émile Bertin» кемесін қозғалмайтын күйде ұстауға келісті, бұл одақтастардың француз Антиль аралдарын бомбалауы мен басып алуына жол бермеді. 1943 жылдың ортасында адмирал Роберт Пуэрто-Рико және Лиссабон арқылы Францияға оралды, ал еркін француздықтар Форт-Десэкстегі алтын мен француз флотын бақылауға алды. 1944 жылы американдық кинорежиссер Говард Хоукс Хамфри Богарт, Лорен Баколл, Хоаги Кармайкл және Уолтер Бреннанды «Бие алатын да, жоқ алатын да» («To Have and Have Not») фильмінде түсірді. Хоукс фильмді 1937 жылы Эрнест Хемингуэй жазған романға негіздеді. Сюжеттің мәні – 1940 жылы Виши үкіметі бақылауындағы Форт-де-Франс қаласында жұмыс істейтін американдық балық аулау кемесінің капитанының бейтараптықтан еркін француз жағына өтуі. 1945 жылы Аймэ Сезар Коммунистік партия мүшесі ретінде Форт-де-Франс қаласының мэрі және Мартиникадан Франция Ұлттық Ассамблеясына депутат болып сайланды. Сезар 56 жыл бойы қала әкімі қызметін атқарды. Алайда, 1956 жылғы Венгрия төңкерісін коммунистердің басып тастауы оны көңілсіздікке түсірді, нәтижесінде ол Коммунистік партиядан шықты. Ассамблея мүшесі ретінде ол 1946 жылғы бұрынғы колонияларды департаменттерге бөлу туралы заңның негізгі авторларының бірі болды, бұл рөлі үшін тәуелсіздік жақтастары оны жиі сынады. 1947 жылы Версальдегі Әділеттік Жоғарғы соты адмирал Робертті ынтымақтастық жасағаны үшін соттады. Ол өмір бойына ұлттық абыройын жоғалтып, 10 жылға қатаң еңбекке кесілді. Алты айдан кейін сот оны қатаң еңбектерден босатып, 1957 жылы ол кешірім алды.

Департамент дәуірі

1946 жылы Франция Ұлттық Ассамблеясы Мартиниканы Францияның колониясынан француз тілінде Département d'outre mer немесе DOM деп аталатын департаментке айналдыру туралы бірауыздан шешім қабылдады. Гваделупа, Реюньон және Француз Гвианасы сияқты өзге ДОМ-дармен бірге Мартиниканың метрополиядағы кез келген департаментпен заңдық тұрғыдан бірдей болуы жоспарланған. Бірақ шындығында, әлеуметтік қамсыздандыру төлемдері және жұмыссыздық жәрдемақысы сияқты бірнеше маңызды айырмашылықтар сақталды. Кейбір сарапшылар Францияның ДОМ-дарға бөлген қаржысы құл саудасы мен қант өсірудің монокультурасы салдарынан туған әлеуметтік және экономикалық қиындықтарды толыққанды жоюға көмектескенін айтады. Францияның Мартиникаға қаржылық көмегі арқасында арал Кариб бассейніндегі ең жоғары тұрмыс деңгейіне ие болды. Дегенмен, ол француз көмегіне тәуелді болып қалды, себебі Мартиника өндірген өнімнің көлеміне қарағанда, ол аймақтағы ең кедей аралдардың біріне жатты. Мартиниканың кедей аралдардың бірі болуының себебі – барлық тауарлардың бағасы Франциямен салыстырғанда орташа есеппен 12,3%-ға жоғары, ал жалақылар орташа есеппен төмендеу. Сонымен қатар, көптеген теңсіздіктер мен саяси мәселелер де осы жағдайға ықпал етеді.