Феликс Фор, Франция Президенті (1895-1899)

Кіріспе

1895-1899 жылдар аралығында Франция президенті

Феликс Франсуа Форе (feliks fʁɑ̃swa fɔʁ; 30 қаңтар 1841 – 16 ақпан 1899) – 1895 жылдан 1899 жылы қайтыс болғанға дейін Франция президенті болды. Париж қаласында туған ол жастық шағында былғары өңдеуші болып жұмыс істеген. Форе 1881 жылы Сена төменгі аймағының депутаттар палатасына мүше болып сайланды. Ол күтпеген жағдайда президенттікке тағайындалғанға дейін ұлттық саясатта белгілі бір деңгейге жетті, осы кезеңде Франция мен Ресей арасындағы қарым-қатынас жақсарды. Дэвид Беллдің сөзіне сүйенсек, Феликс Форе Париж қаласында дүниеге келді, кейін Ле-Хавр қаласына көшіп, сәтті кеме иесі атанды. Ол жергілікті саясатта өсіп, 1881 жылы депутаттар палатасына сайланды. Кіші министрліктен бастап, теңіз және колониялар министріне дейін жол жүрді. 1895 жылы Үшінші республиканың жетінші президенті болып сайланды және 1899 жылы қызмет барысында қайтыс болды. Ол көшбасшылық қабілетімен ерекшеленбесе де, президенттік міндетін орындауда табысқа жетті. Оның тактикасы – ресми шараларда президенттің беделін арттыру үшін өзінің сұлу сырт келбетін және жылы қарым-қатынасын пайдалану болды. Ол Дрейфус ісіне байланысты туған үлкен дауды басуға тырысты, абыройсыз офицердің пайдасына дәлелдер болғанына қарамастан, істі қайта қараудан бас тартты. Оның президенттігінің мәні – тек рәсімдерде болды, мазмұнында емес.

Өмірбаян

Феликс Франсуа Форе Парижде дүниеге келді, ол кішкентай жиһаз жасаушы Жан-Мари Форе (1809–1889) мен оның бірінші әйелі Роза Куиссардың (1819–1852) ұлы еді. Ле-Хаврда тері өңдеуші және саудагер болып жұмыс істеген Фаур көп байлыққа ие болды, 1881 жылғы 21 тамызда Ұлттық Ассамблеяға сайланды және солшылдардың қатарынан орын алды, көбінесе экономика, теміржол және теңіз күштеріне қатысты мәселелермен айналысты. 1882 жылғы қарашада ол Ферри үкіметінде колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болды және 1885 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды. 1888 жылы Тирар үкіметінде де сол қызметте болды, ал 1893 жылы палатаның вице-президенті болып сайланды. 1894 жылы Шарль Дюпуи басқарған үкіметте теңіз министрі болып тағайындалды. Келесі қаңтарда президент Казимир Периер отставкаға кеткен соң, ол күтпеген жерден Республика Президенті болып сайланды. Оның билікке келуінің басты себебі – орташа республикалық партияның түрлі топтарының Анри Бриссонды жобау ниеті болды, ол алғашқы дауыс беруде көп дауыс жинағанымен, абсолютті көпшілікке жете алмады. Осы мақсатқа жету үшін партияны біріктіру қажет болды, ал мұндай бірлік тек ешкімді ренжітпейтін адамды ұсыну арқылы ғана мүмкін болатын. Фаур осы сипаттамаға толыққанды сай келді. 1895 жылы ол анархистік қозғалыстарға кешірім жасады, соның арқасында Эмиль Пуже сияқты бірнеше белгілі анархистер Англиядан жер аударылудан қайтып келді. 1898 жылы (және келесі ғасырдың алғашқы жылдары) француз автомобиль өнеркәсібі әлемдегі ең ірісі болды. Президент Фаур бұл жайтқа қызығушылық танытпады. Ол өнеркәсіп басшыларын қабылдағанда, кейіннен Париж автосалонының біріншісі деп есептелетін шарада, көрермендеріне былай деді: "Сендердің машиналарың өте жаман көрінеді және олардан жағымсыз иіс келеді!" ("Vos voitures sont bien laides et sentent bien mauvais !"). Оның әдемі сыртқы келбеті мен салтанатты шаралардағы төзімділігі 1896 жылы Парижде патшаны қабылдағанда және 1897 жылы оның сапарына барып келгенде мемлекетке қызмет етті, содан кейін франко-ресейлік одақ туралы мәлімдеме қайтадан жарияланды. Фаурдың президенттік өкілеттігінің соңғы күндері Дрейфус ісімен айналысты, ол бұл істі аяқталған іс деп (res judicata, "кейбір шағымдарға қабылданбаған шешім") қарастырды. Бұл Эмиль Зола және Жорж Клемансо сияқты Дрейфусты қолдаған зиялылар мен саясаткерлердің сынына ұшырады.

Félix François Faure was born in Paris, the son of a maker of small furniture pieces Jean Marie Faure (1809–1889) and his first wife, Rose Cuissard (1819–1852). Having started as a tanner and merchant at Le Havre, Faure acquired considerable wealth, was elected to the National Assembly on 21 August 1881, and took his seat as a member of the Left, interesting himself chiefly in matters concerning economics, railways and the navy. In November 1882, he became under secretary for the colonies in Ferry's ministry, and retained that post till 1885. He held the same post in Tirard's ministry in 1888, and in 1893 was made vice president of the chamber. In 1894, he obtained cabinet rank as minister of marine in the administration of Charles Dupuy. In the following January, he was unexpectedly elected President of the Republic upon the resignation of President Casimir Perier. The principal cause of his elevation was the determination of the various sections of the moderate republican party to exclude Henri Brisson, who had had a plurality of votes on the first ballot, but had failed to obtain an absolute majority. To accomplish this end, it was necessary to unite the party, and such unity could be secured only by the nomination of someone who offended no one. Faure answered this description exactly. He granted amnesty to the anarchist movements in 1895, enabling the return from exile in England of several famous anarchists, such as Émile Pouget. In 1898 (and for the first few years of the following century), the French automobile industry was the largest in the world. President Faure was not impressed. Invited to address industry leaders at what, in retrospect, is recorded as the first Paris Motor Show, Faure told his audience, "Your cars are very ugly and they smell very bad" ("Vos voitures sont bien laides et sentent bien mauvais !"). His fine presence and his tact on ceremonial occasions rendered the state some service when he received the Tsar at Paris in 1896, and in 1897 returned his visit, after which meeting the Franco Russian Alliance was publicly announced again. The latter days of Faure's presidency were consumed by the Dreyfus affair, which he was determined to regard as chose jugée (res judicata, "adjudicated with no further appeal"). This drew against him the criticism of pro Dreyfus intellectuals and politicians, such as Émile Zola and Georges Clemenceau.

Фримасондық

Феликс Фоур 1865 жылдың 25 қазанында Ле-Хавр қаласында Францияның Grand Orient de France ұйымының "L'aménité" ложасында таңбаланды.

Өлім

Фур 1899 жылғы 16 ақпанда 58 жасында Елисей сарайында инсульттан кенеттен қайтыс болды. Сол кезде американдық газетте былай деп жазылған: "Сағат 6-да М. Фор өз кабинетінде болғанда, кабинетіне жақын орналасқан М. Легалльдың бөлмесінің есігіне барып: «Мен жақсы сезінбеймін. Маған кел!» – деді. М. Легалль дереу президентке көмекке барып, оны диванға жатқызды және генерал Бэйлуды шақырды. Президент үйінің бас хатшысы М. Блонделл, жеке хатшының орынбасары және доктор Хамберт, ол Елисей сарайында туысына қарап отырған еді. Президенттің жағдайы қауіпті емес сияқты көрінді: бірақ доктор Герберт оның тез нашарлап бара жатқанын байқағаннан кейін доктор Ланн Лонг пен доктор Чёрлеге телефон соқты, олар М. Дюпоймен бірге келді, кейінірек доктор Бергерой қосылды. М. Фор әлі есін сақтап тұрса да, дәрігерлер жағдайдың үмітсіз екенін мойындады, бірақ отбасыға шын мәнінде не болғанын сағат 8-ге дейін хабарламады. Олар президент асығыс дайындалған төсекте жатқан диванға келді. Ол санасын жоғалта бастағаннан кейін және барлық күш-жігерге қарамастан, сағат онда, отбасы мен М. Дюпюдің куәлігінде көз жұмды. Сол кездегі расталмаған ақпараттарға сәйкес, ол кеңсесінде президенттік үстелдің үстінде 30 жастағы Маргарита Штайнхейлмен жыныстық қатынаста болған. Бұл оралдық секс деп кеңінен таралған, бірақ оның нақты сипаты белгісіз және мұндай хабарламалар оның саяси қарсыластары кейіннен ойлап тапқан әртүрлі сөз тіркесімдерінен туындаған болуы мүмкін. Аңыз бойынша, Штайнхейл оған оралдық секс жасағанда, ол инсультқа ұшыраған, ал оның құлап қалған қолы әйелдің шашына ілінген. Бұл туралы ресми түрде хабарланбады, бірақ бірден әңгімелер тарады, бірақ бірнеше жыл бойы оның қайтыс болған кездегі серіктесі актриса Сесиль Сорель болды деп саналды. 1939 жылы туған медицина тарихшысы Пьер Дармонның айтуынша, Фаурдің өлімі туралы кең таралған әңгіме – аңыз: Феликс Фаур тахикардия белгілерін көрсеткен. Монако князімен (Дрейфусар, Германиядан жазықсыз капитан үшін кепілдік беруді талап еткен) болған қызу келісім президенттің жағдайын нашарлатқан болуы мүмкін. Содан кейін ол бірнеше минут бойы сүйіктісімен бірге болды, содан кейін есінен танып кеңсесіне оралды. Ол отбасы мен дәрігерінің қатысуымен қайтыс болған болуы мүмкін. Бірақ дәрігер және Халықаралық медицина тарихы қоғамының мүшесі Жермен Галеранттың пікірінше, Фур инсульттан қайтыс болды, оның алғашқы белгілері бірнеше сағат бұрын пайда болды, ал тарихшы өлімге әкелген оқиғалардың нұсқасын «Мис Штайнхейлдің мифоманиясы» деп бағалайды.

Faure died suddenly at the age of 58 from a stroke in the Élysée Palace on 16 February 1899. An American newspaper segment at the time read:About 6 o'clock M. Faure, who was then in his study went to the door of the room of M. LeGall, his private secretary, which is contiguous to the study, and said:

"I do not feel well. Come to me." M. LeGall immediately went to the President's aid, led him to a sofa and called General Bailloud. General Secretary of the President's household, M. Blondell, Under Private Secretary, and Dr. Humbert, who happened to be at the Elysee, attending a relative. The President's condition did not appear dangerous: but Dr. Herbert, on perceiving that he was rapidly getting worse, telephoned for Dr. Lann Longue and Dr. Cheurlet, who arrived with M. Dupoy and were joined later by Dr. Bergeroy. Though M. Faure still retained consciousness, the doctors recognized that the case was hopeless, but it was not until nearly 8 o'clock that the family were informed of the real state of affairs. They then came to the sofa where the President lay upon a hastily improvised bed. after he began to lose consciousness and despite all efforts expired at ten, in the presence of the family and M. Dupuy. Unconfirmed rumours at the time state he was engaged in sexual activities in his office on top of the presidential desk with the then 30 year old Marguerite Steinheil. It has been widely reported that those activities were oral sex, but their exact nature is in fact unknown and such reports may have stemmed from various jeux de mots (puns) made up afterward by his political opponents. According to the legend, Steinheil was performing oral sex on him when he suffered a fatal stroke, his convulsed hands tangled in her hair. This was not officially announced, but rumours started spreading immediately, although for several years it was believed that his partner at the time of his death was actress Cécile Sorel. According to Pierre Darmon, a historian of medicine born in 1939, the popular story of Faure's death is a legend: Félix Faure showed signs of tachycardia. A stormy meeting with the Prince of Monaco (a Dreyfusard, who demanded that Germany act as guarantor for the innocent captain) would have aggravated the president's condition. He then spent a few minutes with his mistress before fainting and returning to his office. He would have died surrounded by his family and his doctor. But according to Germain Galérant, doctor and member of the International Society for the History of Medicine, Faure died of a stroke, the first signs of which appeared several hours earlier, and the historian puts the version of the deadly antics on the account of “Mrs. Steinheil’s mythomania”.

Танымал мәдениетте

Француздық барка Président Felix Faure, президенттің құрметіне аталған, 1908 жылы Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі Антипод аралдарында кеме апатқа ұшырады, аман қалғандар құтқарылғанша алпыс күн бойы аралда қалып қойды. Фурдың Маргарита Штайнхейлмен болған қарым-қатынасы "Президенттің сүйіктісі" (2009) фильмінің сюжеті болды, бұл фильм Eurochannel арнасында Cristiana Reali-дің Штайнхейл рөлінде ойнауымен көрсетілді, сондай-ақ "Париж полициясы 1900" (2021) телесериалының бірінші эпизодында Évelyne Brochu-дың Штайнхейл рөлінде сомдауымен еске алынды.