Кіріспе
Ұлттық ту
Англия туы – Ұлыбритания құрамындағы Англияның ұлттық туы. Ол Георгий кресінен (геральдикалық сипаттамасы: Argent, a cross gules) шыққан. Қызыл крестті Англияның символы ретінде пайдалану орта ғасырдың соңына дейін барып жетеді, ол біртіндеп патшалық байрақпен бірге қолданыла бастады. Англия реформациясының бір бөлігі ретінде ол жұртшылық алдында қолданылуға рұқсат етілген жалғыз әулие туы болды, сонымен қатар сол кезде ақ ту деп аталатын теңіз туының ең бастысы саналды. 1606 жылы ол Юнион Джек дизайнының құрамына енді. 1990-шы жылдардан бері, әсіресе ұлттық спорттық жарыстарда, соның ішінде Англияның ұлттық футбол командаларының ойындарында кеңінен қолданылып келеді.
Шығу тегі
1188 жылы Англияның Генрих II мен Францияның Филипп II крест жорығына шығуға келісті, Генрих ақ крест, ал Филипп қызыл крест қолданады. Он үшінші ғасырдың білгіштері бұл интуитивті өзгеріске бірауыздан келіседі. Содан кейін Ричард Арыстанжүректің өзі крест жорығы барысында Генуя Республикасынан толық қызыл крест туын және қамқоршы қасиеттісін қабылдады деген тарихнамалық дәстүр пайда болды. Бұл идеяның тамыры Виктория дәуіріне дейін жетеді, Перрин (1922) оны «жалпыға белгілі сенім» деп атайды және оның дұрыс еместігіне қарамастан, бүгінге дейін жиі қайталанады. Кент герцогы Эдуард ханзадасы осы пікірді екі тілдегі кіріспеде өзгертті, ол 1992 жылы Генуя ЭКСПО-да Британ павильоны үшін дайындалған. Онда былай делінген: «Ақ түс фондағы қызыл крест» – «Сан-Джордж» туы 1190 жылы Англия мен Лондон қаласының Жерорта теңізіне кіретін кемелеріне Генуя флотының қорғанысын алу үшін қабылданған. Ағылшын монархы осы құқық үшін Генуя дожына жыл сайын салық төлеген. Қызыл кресттер Эдуард I (1270-ші жылдар) тұсында, немесе мүмкін одан сәл ертерек, 1265 жылғы Эвешем шайқасында ағылшын сарбаздарының ерекше белгісі ретінде қолданылған. Бір жыл бұрынғы Льюс шайқасында көтерілісшіл барондар қолданған ақ кресттерден өзгешелену үшін сарбаздар киімдеріне қызыл крест тігілген. Перрин 1277 жылғы шоттар тізімінде патшаның тігіншісіне мата сатып алудың, көптеген пеннонцельдер (арқанға ілінетін тулар) және брейсерлер (жаугершілердің сол жақ білегіне киетін қорғаныш) жасауға бағытталғанын атап көрсетеді, олар «Қасиетті Георгийдің қаруларымен» белгіленген және патшаның жаяу әскеріне (pro peditibus regis) арналған. Перрин осыдан Санкт-Джордж кресінің «ұлттық нышан» ретінде алғаш рет Эдуард I тұсында пайда болғанын қорытындылайды. 1300 жылға қарай «Ұлы Георгий туы» да пайда болды, бірақ ол әлі кеңінен қолданылмады. Патша оны әсіресе корольдің әулиелері – Әулие Эдуард және Әулие Эдмунд туларымен қатар, патшалық тумен бірге қолданды. Георгий крест жорықтары кезінде «жауынгер қасиетті» ретінде танымал болды, бірақ Англиямен ең тығыз байланысты қасиетті – Эдуард Исповедник болды. Бұл Эдуард III-ге дейін созылды, ол 1348 жылы Креси шайқасындағы жеңісі үшін Киелі Георгийге арнап, оған Арбаға байлам орденінің қамқоршысы ретінде ерекше мәртебе берді. Сол кезден бастап оның туы Патшалық тумен бірге жиі қолданылып, Патшалық Тудың көтерілісінде тұрақты элементке айналды. Дегенмен, 1367 жылғы «Барлық патшалықтар кітабында» Англияның туы толық қызыл түсті (ал Киелі Георгий кресі Ницца үшін және бес крестті нұсқасы Тбилиси үшін көрсетілген). 1390-шы жылдардың соңындағы Уилтон диптихінде (Wilton Diptych) – (сол кезде билік құрған) Ричард II патшасының (Эдуард Исповедник пен Эдмунд шейітпен бірге) және Ричардтың жеке геральдикалық белгілерін киген періштелердің арасындағы Құдай ана мен баланың суретінде, періште ұстаған құйрықты Сент-Джордж крестінің жалаушасы бейнеленген. 1415 жылдан бастап Георгий күні «қос үлкен мереке» деп есептелді, бірақ Георгий әлі де «бәсекелестері» – Әулие Эдуард пен Әулие Эдмундтан кем түсетін. Генри VII-нің тапсырмасымен «біздің туларымыз бен байрақтарымызбен» жүзіп барған Джон Кэбот 1497 жылы Ньюфаундлендке Сент-Джордж туын алып келген болуы мүмкін. Киелі Георгий Англияның бас қамқоршысы екендігі ағылшын протестанттық реформасының маңызды өзгерістерінің бірі болды, оны жас патша және оның протестанттық кеңесшілері барлық шіркеулер мен дін қызметкерлеріне таратып, жаңа мазмұн берді. Бұл ережелер 1552 жылғы қайта қарастырылған дұғалар кітабында жазылған. Мариандық қуғын-сүргін (оның табиғи өлімінен кейін төрт жылдық қарсы революция) сияқты, дінінен бас тартқан дін қызметкерлері қызметінен айырылуы мүмкін, ал егер олардың сенімдері еретик деп табылса, тірідей өртелуі мүмкін. Кітапта барлық діни тулар, соның ішінде әулиелердің тулары, әулие Георгийден басқалары жойылды. Бұл крестің 1545 жылы патшалық тулармен қатар теңіз туы ретінде қолданылуы жалғасты. Осылайша, қасиеттіге арналған құлшылық немесе мерекелер, немесе Гартер орденіне назар аудару оларды шамамен тең деп бейнелеудің орнына, оны басқа екі ұлттық қасиеттілерден едәуір жоғары қойды. Бұл цитата Лондонның барлық әлеуметтік топтарында жылдам танымал болды, сондықтан бейнелер Киелі Георгийді «тарихи» негізгі қасиетті деп бекітті. 1606 жылы, 1603 жылы Тақтар одағынан кейін, ол Шотландияның Әулие Андрей кресімен біріктіріліп, Ұлыбритания туы (Union Jack) құрылды, оны Джеймс VI мен I Англия мен Шотландияның кемелеріндегі бастиондардан көтеруге бұйрық берді. «Қызыл крест» Джеймстің «Оңтүстік Британия» (яғни, Англия) халқынан әлі де кемелердің алдыңғы бастиондарынан көтеріліп тұрды, бұл Англия кемелерінде жаңа одақтық тумен қатар Сент-Джордж кресі қолданылғанын көрсетеді. 19 ғасырда Еуропаның (кейіннен бүкіл әлемнің) барлық елдері үшін ұлттық туды анықтау қажеттігі туды. Сол кезде Ұлыбритания және Англия терминдері көбінесе бірін-бірі алмастырып қолданылды, ал Ұлыбритания туы де-факто ұлттық ту ретінде қолданылды, бірақ ресми түрде қабылданбады. 1933 жылы Г.К. Честертон атап өткендей, Ирландияның тәуелсіздік күресі аясында Санкт-Джордж кресінің «Англияның ұлттық туы» (Ұлыбритания туы бүкіл Ұлыбританияның туы болғандықтан) екендігі туралы пікір қалыптасты.
The St. George's flag, a red cross on a white field, was adopted by England and the City of London in 1190 for their ships entering the Mediterranean to benefit from the protection of the Genoese fleet. The English Monarch paid an annual tribute to the Doge of Genoa for this privilege
Red crosses seem to have been used as a distinguishing mark worn by English soldiers from the reign of Edward I (1270s), or perhaps slightly earlier, in the Battle of Evesham of 1265, using a red cross on their uniforms to distinguish themselves from the white crosses used by the rebel barons at the Battle of Lewes a year earlier. Perrin notes a roll of accounts from 1277 where the purchase of cloth for the king's tailor is identified as destined for the manufacture of a large number of pennoncels (pennons attached to lances) and bracers (worn by archers on their left forearms) "of the arms of Saint George" for the use by the king's foot soldiers (pro peditibus regis). Perrin concludes from this that the introduction of the Cross of St George as a "national emblem" is originally due to Edward I. By 1300, there was also a greater "banner of Saint George", but not yet in a prominent function; the king used it among especially banners of king saints Saint Edward the Confessor and Saint Edmund the Martyr alongside the royal banner. George had become popular as a "warrior saint" during the Crusades, but the saint most closely associated with England was Edward the Confessor. This was so until the time of Edward III, who in thanks for Saint George's supposed intervention in his favour at the Battle of Crécy gave him a special position as a patron saint of the inceptive Order of the Garter in 1348. From that time, his banner was used with increasing prominence alongside the Royal Banner and became a fixed element in the hoist of the Royal Standard. Yet the flag shown for England in the Book of All Kingdoms of 1367 is solid red (while Saint George's Cross is shown for Nice and, in a five cross version, for Tbilisi). The Wilton Diptych from the late 1390s shows a swallow tailed Saint George cross pennant held by an angel in between (the then reigning) King Richard II (accompanied by Edward the Confessor and Edmund the Martyr) and a scene of the Virgin and Child flanked by angels wearing Richard's own heraldic devices. Saint George's Day was considered a "double major feast" from 1415, but George was still eclipsed by his "rivals" Saints Edward and Edmund. John Cabot, commissioned by Henry VII to sail "under our banners, flags and ensigns", may have taken a Saint George's banner to Newfoundland in 1497. That Saint George is the primary patron saint of England is among several lasting changes of height of the English Protestant Reformation, via the content which the teenage king and his Protestant advisors issued to all churches and clerics. These rules were the revised prayer book of 1552. Just as with the Marian persecutions (four years of counter revolution after his natural death) all defecting clerics faced likely deprivation which was the loss of their office and if more broadly heretical, burning at the stake. The book made clear all religious flags, including saints' banners except for Saint George were abolished. Further use of this cross as a maritime flag alongside royal banners, is found in 1545.</blockquote>
thus promoting the notion that the cult or festivities specifically to the saint, or focus on the Order of the Garter put him significantly ahead of two other national saints – instead of depicting that they were approximately equal. The quote became rapidly well known in London, across social classes, and thus imagery entrenched that Saint George was "historically" the primary saint. In 1606, after the Union of the Crowns in 1603, it was combined with the Scottish St Andrew's Cross to form the Union Jack, which James VI & I ordered be flown from the main tops of ships from both England and Scotland. The "Red Crosse" continued to be flown from the fore top by James' subjects in "South Britaine"—i. e., the Saint George cross was used with the new union flag on English vessels. In the 19th century, it became desirable for all nations of Europe (and later worldwide) to identify a national flag. During that time, the terms Britain and England were used largely interchangeably, the Union Flag was used as national flag de facto, even though never officially adopted. The observation that the Cross of St George is the "national flag of England" (as opposed to the Union Flag being the flag of all of the United Kingdom) was made in the context of Irish irredentism, as noted by G. K. Chesterton in 1933:
As a very sensible Irishman said in a letter to a Dublin paper: "The Union Jack is not the national flag of England." The national flag of England is the Cross of St. George; and that, oddly enough, was splashed from one end of Dublin to the other; it was mostly displayed on shield shaped banners, and may have been regarded by many as merely religious. In 2018 the mayor of Genoa reminded that England should pay for the last 247 years for using the flag of Genoa.
«Ақылды ирландиялық адам Дублин газетіне жазған хатында: «Ұлыбритания туы Англияның ұлттық туы емес». Англияның ұлттық туы – Сент-Джордж кресі; және бұл кереметі, Дублиннің барлық жерінде жарық көріп, көбінесе діни нышан ретінде қарастырылды». 2018 жылы Генуя қаласының мэрі Англияның соңғы 247 жылдан бері Генуя туын қолдануы үшін өтемақы төлеуі керек екенін еске салды.
The St. George's flag, a red cross on a white field, was adopted by England and the City of London in 1190 for their ships entering the Mediterranean to benefit from the protection of the Genoese fleet. The English Monarch paid an annual tribute to the Doge of Genoa for this privilege
Red crosses seem to have been used as a distinguishing mark worn by English soldiers from the reign of Edward I (1270s), or perhaps slightly earlier, in the Battle of Evesham of 1265, using a red cross on their uniforms to distinguish themselves from the white crosses used by the rebel barons at the Battle of Lewes a year earlier. Perrin notes a roll of accounts from 1277 where the purchase of cloth for the king's tailor is identified as destined for the manufacture of a large number of pennoncels (pennons attached to lances) and bracers (worn by archers on their left forearms) "of the arms of Saint George" for the use by the king's foot soldiers (pro peditibus regis). Perrin concludes from this that the introduction of the Cross of St George as a "national emblem" is originally due to Edward I. By 1300, there was also a greater "banner of Saint George", but not yet in a prominent function; the king used it among especially banners of king saints Saint Edward the Confessor and Saint Edmund the Martyr alongside the royal banner. George had become popular as a "warrior saint" during the Crusades, but the saint most closely associated with England was Edward the Confessor. This was so until the time of Edward III, who in thanks for Saint George's supposed intervention in his favour at the Battle of Crécy gave him a special position as a patron saint of the inceptive Order of the Garter in 1348. From that time, his banner was used with increasing prominence alongside the Royal Banner and became a fixed element in the hoist of the Royal Standard. Yet the flag shown for England in the Book of All Kingdoms of 1367 is solid red (while Saint George's Cross is shown for Nice and, in a five cross version, for Tbilisi). The Wilton Diptych from the late 1390s shows a swallow tailed Saint George cross pennant held by an angel in between (the then reigning) King Richard II (accompanied by Edward the Confessor and Edmund the Martyr) and a scene of the Virgin and Child flanked by angels wearing Richard's own heraldic devices. Saint George's Day was considered a "double major feast" from 1415, but George was still eclipsed by his "rivals" Saints Edward and Edmund. John Cabot, commissioned by Henry VII to sail "under our banners, flags and ensigns", may have taken a Saint George's banner to Newfoundland in 1497. That Saint George is the primary patron saint of England is among several lasting changes of height of the English Protestant Reformation, via the content which the teenage king and his Protestant advisors issued to all churches and clerics. These rules were the revised prayer book of 1552. Just as with the Marian persecutions (four years of counter revolution after his natural death) all defecting clerics faced likely deprivation which was the loss of their office and if more broadly heretical, burning at the stake. The book made clear all religious flags, including saints' banners except for Saint George were abolished. Further use of this cross as a maritime flag alongside royal banners, is found in 1545.</blockquote>
thus promoting the notion that the cult or festivities specifically to the saint, or focus on the Order of the Garter put him significantly ahead of two other national saints – instead of depicting that they were approximately equal. The quote became rapidly well known in London, across social classes, and thus imagery entrenched that Saint George was "historically" the primary saint. In 1606, after the Union of the Crowns in 1603, it was combined with the Scottish St Andrew's Cross to form the Union Jack, which James VI & I ordered be flown from the main tops of ships from both England and Scotland. The "Red Crosse" continued to be flown from the fore top by James' subjects in "South Britaine"—i. e., the Saint George cross was used with the new union flag on English vessels. In the 19th century, it became desirable for all nations of Europe (and later worldwide) to identify a national flag. During that time, the terms Britain and England were used largely interchangeably, the Union Flag was used as national flag de facto, even though never officially adopted. The observation that the Cross of St George is the "national flag of England" (as opposed to the Union Flag being the flag of all of the United Kingdom) was made in the context of Irish irredentism, as noted by G. K. Chesterton in 1933:
As a very sensible Irishman said in a letter to a Dublin paper: "The Union Jack is not the national flag of England." The national flag of England is the Cross of St. George; and that, oddly enough, was splashed from one end of Dublin to the other; it was mostly displayed on shield shaped banners, and may have been regarded by many as merely religious. In 2018 the mayor of Genoa reminded that England should pay for the last 247 years for using the flag of Genoa.
Еуропалық Одақ туы
Англияның туы – Ұлыбритания туының маңызды құрамдас бөліктерінің бірі. 1606 жылы Шотландия мен Англия тулары алғаш рет Короналар одағының символы ретінде біріктірілгеннен бері Ұлыбритания туы әртүрлі нысандарда қолданылып келеді. (Короналар одағы 1603 жылы болған). Шотландияда, әсіресе теңіздегі шотланд кемелерінде, тарихи мәліметтерге сәйкес, Англияда қолданылғаннан өзгеше Ұлыбритания туының дизайны қолданылған. 1707 жылғы Одақ туралы заңдарда Шотландия Корольдігі мен Англия Корольдігін Ұлыбритания Корольдігіне біріктіре отырып, «Ағылшын және Шотландияның кресттері Ең Көкмаймақтың қалауынша біріктіріліп, теңізде де, құрлықта да барлық туларда, байрақтарда, штандарттарда және белгілерде қолданылсын» деп жарияланды. 1801 жылдан бастап Ұлыбритания Корольдігінің Ирландия Корольдігімен одақтасуын көрсететін жаңа дизайн Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігінің туы үшін қабылданды. 1921 жылы Ирландияның бөлінуі және Ирландия еркін мемлекеті мен Солтүстік Ирландияның құрылуынан кейін өзгеріссіз қалған Ұлыбритания туы, Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігінің туы ретінде қолданыла береді.
Лондон қаласы
Лондон қаласының туы ағылшын туының негізінде жасалған, ақ түстегі ортасында Святой Георгий кресі және жоғарғы көтеру кантонында (сол жақ жоғарғы ширек) қызыл семсер бейнеленген. Семсер қаланың әулиесі – Пауылдың басын шабу үшін қолданылған семсерді көрсетеді деп саналады.
Корольдік теңіз флоты
Британдық Корольдік Әскери-теңіз флоты қолданатын ту (Ақ байрақ) Англия туының негізінде жасалған, ол Санкт-Джордж кресінен және кантондағы Біріккен Тудан тұрады. Ұлыбританиядан басқа, Ұлттар Достастығының бірнеше елі де өздерінің ұлттық тулары кантонда орналасқан Ақ байрақтың өзгертілген нұсқаларын пайдаланады, ал кейде Георгий кресі теңіз күшінің белгісімен алмастырылады.
Англия шіркеуі
Англия шіркеуіне қарасты және бағанасы бар шіркеулер Георгийдің туын көтере бере алады. 1938 жылғы Маршал графының бұйрығына сәйкес, қалаулы нұсқа – шіркеудің сол жақ жоғарғы бұрышында епархияның гербы бар туды ілу.
Спорттық іс-шаралар
Англия қатысатын спорттық іс-шараларында, мысалы Англияның крикет матчтарында (Крикет әлем чемпионаты және The Ashes), регби одағы матчтарында және футболда Англия туы ең басым қолданылады. Ол сондай-ақ интернеттегі және теледидар экранындағы белгілерде Англия командалары мен ойыншыларын көрсету үшін пайдаланылады. 1996 жылға дейін кем дегенде бірнеше онжылдық бойы, жанкүйерлер желбіреткен тулардың көп бөлігі Ұлыбритания тулары болды. Спорттық жағдайда, жанкүйерлер көлденең жолағына "ENGLAND" деген жазуды қосып, осы туды жиі желбіретеді.
Ағылшын ұлтшылдығы
Англияның туы ретінде ол ағылшын ұлтшылдығында қолданылады. Бұл көбінесе Шотландия туының шотланд ұлтшылдығында қолданылуымен салыстырылады. Дегенмен, Шотландия мемлекет ішіндегі ұлт ретінде мойындалды. Шотландияның туы 2003 жылы Шотландия Парламентімен ресми түрде бекітілді және Шотландия билігінің барлық деңгейлерінде қолданылады. Англияда заң шығарушы орган жоқ; бүкіл британдық заң шығарушы орган Англияда орналасқан және ағылшын мәселелері бойынша дауыс беруге қатысты өте әлсіз келісімдерге ғана бағынады. Англияның туы заңнамада көрсетілмеген, ал оны ағылшын ұлтшылдарының қолдануы күрделі, себебі олардың арасында иммиграцияға қарсы күшті ұстанымдарды ұстанатын және жұмыс нарығы мен әлеуметтік қамтамасыздандыру жүйесіндегі тұрғындарды ажырататын, мысалы, 1982 жылы құрылған Британдық Ұлттық партиясы және 2009 жылы құрылған Англия Қорғаныс лигасы сынды ұйымдармен қатар, Шотландия немесе Уэльс сияқты децентрализация деңгейін қалайтындар да бар. Осы күрделілікті көрсететіндей, 2012 жылдың қаңтарында Либерал-демократтар партиясының жетекші орынбасары Саймон Хьюз ағылшын парламентін құру туралы ұсынысты қолдады, және «Англия Парламенті үшін кампания» сияқты ұйымдардың лоббилеуі арқасында бұл мәселе әлі де күн тәртібінде. 1990-шы жылдардың ортасынан бері спорттық іс-шараларда кеңінен қолданылып келе жатқандықтан, тудың оңшыл ұлтшылдықпен байланысы әлсіреп, қазір елдің барлық аймақтарында жеке тұлғалар мен жергілікті билік органдарымен жиі қолданылуда.
Англиядан тыс жерлерде
Британ империясының таралуына байланысты Англияның туы қазіргі уақытта да, бұрын да Британ империясының аумақтарындағы әртүрлі елдердің, штаттардың және провинциялардың туларында және елтаңбаларында қолданылып келген. Георгий кресі сондай-ақ Милан және Болонья сияқты Солтүстік Италияның кейбір қалаларында, сонымен қатар Грузия сияқты басқа елдердің қалалық туы ретінде де пайдаланылады.