Кіріспе
Тамақ дайындауды көрсетіп беретін телешоу жанры.
Аспаздық шоу, тағамдық шоу – оларды өндіру әдетте өте төмен құнмен шығады, сондықтан телеарна үшін жарты сағаттық (немесе кейде 60 минуттық) эфир уақытын толтырудың экономикалық тұрғыдан тиімді жолы болып табылады. Көптеген аспаздық шоулар ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келеді, әсіресе жергілікті телеарналар немесе мемлекеттік телеарналар оларға демеушілік жасағанда. Көптеген танымал аспаздық шоуларда өзіндік есімдерімен көзге түскен, әйгілі жүргізушілер болды.
Өндіріс
Уақыт және өндіріс шектеулеріне байланысты, көбінесе, тіпті барлық тамақ дайындау шоулары пісіру процесін жылдамдату және өндірістің тегіс әрі үздіксіз болуын қамтамасыз ету үшін бейнемонтаж, тағамдарды модельдеу және фотосуретке түсіру, сондай-ақ алдын ала дайындалған ингредиенттер сияқты түсірілімнің қысқа жолдарын пайдаланады.
Жанрлары
Кейбір тамақ дайындау шоулары, мысалы, Emeril Live, оқу материалдарына бағытталған, ал басқалары, мысалы, Тришаның оңтүстік асханасы, сонымен қатар жүргізушілердің жеке өмірін көрсетуге де назар аударады. Кейбіреулері, мысалы, Рейчел Рей шоуы, жанрды ток-шоу форматымен үйлестіреді. Бұл жанрдың ішінде Iron Chef, MasterChef және Top Chef сияқты реалити-шоулар да бар, онда қатысушыларға белгілі талаптар мен тағам дайындауға уақыт лимиті беріледі, ал дайындалған тағамдар танымал аспазшылар мен басқа да белгілі тұлғаларды қамтитын қазылар алқасымен бағаланады. Gordon Ramsay: Uncharted және Salt Fat Acid Heat сияқты саяхаттық тамақ шоулары әртүрлі елдердегі аспазшылардың тамақ тәжірибесін зерттейді. Chopped және Diners, Drive Ins and Dives – реалити тамақ шоуларының мысалдары, ал Chefs A' Field және Chef's Table – деректі тамақ шоуларының кейбірін көрсетеді.
Тарих
1940 жылдарға дейін көптеген аспаздық бағдарламалар радиода көрсетілді. Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы радио аспаздық бағдарламасы – The Betty Crocker Cooking School of the Air, 1924 жылы эфирге шықты және Агнес Уайт Тизардтың дауысымен сомдалған, ойдан туған Бетти Крокер кейіпкерін ұсынды.
Ұлыбритания
Теледидардағы алғашқы тамақ дайындау шоуларының бірі – Cook's Night Out, 1937 жылғы 21 қаңтарда BBC телеарнасында эфирге шықты. Француз тағамдары туралы кітаптарымен ағылшын тілді әлемде танымал болған Марсель Булестин 15 минуттық бағдарламаның бір бөлігі ретінде омлет дайындауды көрсетті. Шоудың тұңғыш эфирінде Харбен лобстерлі "воль-о-ван" дайындауды көрсетті. I Love to Eat – Джеймс Берд жүргізген, 1946-1947 жылдары NBC телеарнасында көрсетілген тікелей эфирдегі телесериал. 1963 жылы АҚШ-тағы алғашқы аспаздық шоулардың бірі – The French Chef іске қосылды, оны "Француз тағамдарын дайындау өнерін меңгеру" аспаздық кітабының авторларының бірі Джулия Чайлд жүргізді. 1973 жылы KTPS телеарнасында Frugal Gourmet аспаздық шоуы іске қосылды, оны Сиэтл қаласынан келген шеф-аспаз Джефф Смит жүргізді. 1993 жылы Food Network кабельдік телеарнасы іске қосылды, ол негізінен тамақ дайындау шоулары мен тамаққа қатысты басқа бағдарламаларға арналған.
Австралия
Австралиядағы алғашқы аспаздық шоулардың бірі – The Chef Presents 1957 жылдан 1959 жылға дейін көрсетілді және оны Вилли Коппен жүргізді. Жан Боуринг Шоу, әйелдерге арналған тамақ дайындау шоуы, 1957 жылдан 1960 жылға дейін эфирде болды. Хелена Сангирарди 1956 жылы Sirva se de bons pratos (ағылшын тілінде: "Өзіңе дәмді тағамдар дайындауға көмектес") және 1957 жылы A Alegria de Cozinhar (ағылшын тілінде: "Тамақ дайындаудың қуанышы") шоуларын жүргізді. Офелия Анунсиато жүргізген, 1968 жылдан 1998 жылға дейін көрсетілген A Alegria de Cozinhar Бразилиядағы ең ұзақ барган тамақ дайындау шоуы болды.
Франция
1953 жылы француз теледиректоры Жан д'Арси Батыс Германиядағы тамақ дайындау шоуынан шабыттанып, бұл идеяны Францияға әкелді, нәтижесінде Les Recettes de M. X (ағылшын тілінде: "Мырза Х рецепттері") шоуы эфирге түсті. Комедия актері Жорж Аде басқарып жүрген бұл шоу Франциядағы алғашқы тамақ дайындау бағдарламасы болды, ол 1953 жылы басталып, бір жылдан кейін аяқталды.
Германия
1953 жылғы 20 ақпанда «Clemens Wilmenrod bittet zu Tisch» («Клеменс Вильменрод сізді дастарқанға шақырады») – сол кездегі Батыс Германиядағы алғашқы аспаздық телешоу эфирге шықты, онда телеаспаз Клеменс Вильменрод Rumtopf және Toast Hawaii сияқты тағамдардың рецептерін көрсетті.
Жапония
1953 жылы Жапониядағы ең алғашқы тамақ дайындау бағдарламаларының бірі (味覚のしおり) эфирге шықты, оны Хатсуко Курода тауық салатымен ұсынды.
Жаңа Зеландия
Грэхам Керр 1960 жылы Жаңа Зеландияда теледидар енгізілген кезде, елдегі телекештерге алғашқы танымал аспазшылардың бірі ретінде пайда болды. Кейін Элисон Холст, Дес Бриттен және Хадсон мен Холлз оның ізімен келді.
Танымал мәдениет
Сью Энн Нивенс, «Мэри Тайлер Мур шоуында» Бетти Уайт сомдаған кейіпкер, WJM телеарнасының «Бақытты үй шаруашылығы» атты ойдан шығарылған тамақ дайындау шоуының жүргізушісі. «Family Guy» мультсериалының «Жұмсақ пісіру» атты эпизодында Куагмайр «Куагмайрдың асханасы» деп аталатын жеке тамақ шоуын бастайды.