Кіріспе

Американдық жүк кемесі

"Сити оф Флинт" (City of Flint) – "Хог Айлендер" деп белгілі болған жүк кемесінің түрі. Ол Американың халықаралық кеме құрылысы компаниясы Филадельфиядағы Хог аралы кеме жасақтауында, АҚШ Кеме қатынасы басқармасы (USSB), Төтенше флот корпорациясы үшін салынған. "Сити оф Флинт" кемесі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі бостандық облигацияларына қатысқандары үшін Мичиган штатының Флинт қаласының тұрғындарын құрметтеу мақсатында аталған. 1930 жылы кеме Southgate Nelson Co., American Hampton Roads Line компаниясына сатылды, бірақ 1935 жылы USSB-ге қайтарылды. 1940 жылға қарай USSB-нің орнына иеленуші ретінде АҚШ Теңіз комиссиясы келді және кеме Теңіз комиссиясының жүк кемесі ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Сити оф Флинт" кемесі АҚШ желілерімен басқарылды, ол Армияның жүк тасымалдау қажеттіліктеріне бөлінген болатын. "Сити оф Флинт" – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия тарапынан тұтқынға алынған алғашқы американдық кеме.

Афиния

Капитан Джозеф А. Гейнардтың басшылығындағы "Флинт" кемесі соғысқа алғаш рет 1939 жылдың 3 қыркүйегінде, торпедаланған британдық жолаушылар лайнерінен 200 адамды құтқару арқылы қатысты. "Афиния" сол күні "U-30" қайығымен Роккалл Банктің оңтүстігінде (Атлант мұхитының Шотландия мен Исландиядан батысында және оңтүстігінде) торпедаланды және көмек шақыру сигналы жіберді. "Флинт" кемесі, норвегиялық жүк тасымалдаушы "Кнут Нельсон", шведтік яхта "Саузерн Кросс" және эсминецтер құтқару операциясына қатысты. "Электра" эсминецінің капитаны, лейтенант-коммандер Сэмми А. Басс, аймақтағы аға офицер ретінде басшылықты өз қолына алды. Ол эсминецті суасты қайықтарына қарсы іздеуге жіберді, ал "Электра", "Эскорт", "Саузерн Кросс", "Кнут Нельсон" және "Флинт" кемелері аман қалғандарды құтқаруға кірісті. Барлық кемелердің бірлескен күшімен шамамен 981 жолаушы мен экипаж құтқарылды. "Флинт" кемесі 200-ден астам адамды құтқарып, Глазгодан Еуропаға аттанған американдық жолаушыларға арналған жабдықтар аман қалғандардың жағдайын жақсартуға көмектесті. Жүз он екі адам қаза тауып, "Афиния" келесі күні таңертең суға батып кетті.

Қамау

1939 жылдың қазан айында «Сити оф Флинт» кемесі Британияға тракторлар, астық және жеміс-жидектерден тұратын жүк тасымалдап жатқан болатын. 9 қазанда Германияның «Дойчланд» шағын крейсері «Сити оф Флинт» кемесін тоқтатты, оның жүгін контрабанда деп жариялады және кемені соғыс олжасы деп мәлімдеді. Кемеге Германияға қайта оралуы үшін неміс командасы отырғызылды. Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің кемелерінен жалтару және су алу үшін кеме Норвегияның солтүстік жағалауындағы Тромсё қаласына бағыт алды, ол 1939 жылдың 20 қазанында жетті. Норвегия, сол кезде бейтарап болғандықтан және тағы бір сауда кемесінің батып кеткеніне алаңдағандықтан, немістерге кіруге рұқсат бермеді, оларға 24 сағат ішінде кете беруге бұйрық берді. Норвегиялық эсминец келесі күні сағат 16:20-да «Сити оф Флинт» кемесін Норвегияның теңіз шегінен шығарып салды. Содан кейін неміс командасы Совет Одағындағы Мурманск қаласына бет алды, ол жерге 23 қазанда жетті. Теңізде келтірілген зиян үшін бейкүнәлік құқығын (havarie) пайдаланған кеме бірнеше күн бойы Мурманск портында неміс командасының бақылауында болды. Бірақ Кеңес Одағы немістердің havarie талабын қабылдаса, американдық экипаж соғыс тұтқыны бола алмайтынын айтып, оларды кете беруге мәжбүр етті. Кеңес Одағы 24 қазанда неміс командасын ұстады, бірақ 27 қазанда кемеге кіргендегідей күйде қалдыру қағидатына сәйкес, оларды қайтадан бақылауға алды. 28 қазанда кеме Германияның бақылауында Норвегияға қайтып кетті, бірақ АҚШ елшілігінің өкілдерімен байланысуға капитан Гейнардқа рұқсат берілмеді, ол АҚШ Теңіз резервінің отставкадағы офицері болатын. Осыдан кейін бірнеше апта өткен соң, АҚШ көптеген американдық сауда кемелеріне басқа елдерде тіркелуді бұйырды, осылайша АҚШ-тың формалды бейтараптығын бұзбай одақтастарға қолдау көрсетуді жалғастырды. Сонымен қатар, Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері тұтқынға алынған кемеге жақындап келе бастады. Содан кейін неміс командасы тағы да Норвегияға баруға тырысып, Хаугесунд портына бағыт алды. Норвегия үкіметі тағы да неміс экипажын ұрлаушылар деп сипаттап, кіруге рұқсат бермеді. Бірақ жақындап келе жатқан Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері неміс командасына таңдау қалдырмады; 3 қарашада «Сити оф Флинт» кемесі портқа кірді. Кеме Норвегияда тоқтады, және экипаж оны дұрыс бағытта жүргізіп жатыр деп ешкім айта алмады. Соның салдарынан Норвегия Әскери-теңіз күштері мина тастаушы кемені жіберіп, капитан Бернт Т. Дингсор және отыз қарулы теңізшілермен бірге «Сити оф Флинт» кемесіне өтті, олар 6 қарашада кемені капитан Гейнардтың басқаруына қайтарды. Ол жүкті Берген қаласында түсіріп, АҚШ-қа балластпен қайтып кетті. Неміс командасы Конгсвингер бекінісінде ұсталды. «Сити оф Флинт» кемесі 1943 жылдың 23 қаңтарында «Фрейд» кемесімен сүңгіп кеткенге дейін Атлант мұхитында қызмет етті.