Кіріспе

Лиллестрём – Акершус округінің муниципалитеті. Ол Ромерике дәстүрлі аймағында орналасқан. 85 757 тұрғыны бар, бұл Викендегі халық саны бойынша төртінші муниципалитет. Ол 2020 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Фет, Скедсмо және Сёрум муниципалитеттерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Лиллестрём қаласы. Лиллестрём қаласы Осло агломерациясының құрамына кіреді.

Тарих

Атауы "Штромның кішкентай [бөлігі]" дегенді білдіреді, Штром – ежелгі, ірі шаруашылықтың аты (Ескі скандинав тілінде: straumr, сонымен қатар "ағыс" деген мағынаны да білдіреді). Лиллестрём тарихы өзен суымен жұмыс істейтін ағаш кесетін фабрикалар құрылыс материалдарын өндіруге қолданыла бастаған кездерге дейін барып жетеді. Кейін Лиллестрёмде өз бумен жұмыс істейтін ағаш кесетін фабрикасы ашылды, ол қалаға айналған аймақтың дамуына негіз болды. Бұл аймақ, көбінесе, мохпен жабылған, батпақты жер еді, сол кезде оны тұруға жарамсыз деп есептеген. Дегенмен, мүліктің құнының дерлік болмауы әділ сауда деп бағаланды, сондықтан жұмысшылар ағаш кесетін фабриканың маңында тұрып, қоныстана бастады, осылайша Лиллестрём дүниеге келді. 1908 жылдың 1 қаңтарында Лиллестрём Скедсмодан бөлініп, жеке муниципалитет болып құрылды. Сол кезде Лиллестрём муниципалитетінде 4 351 адам тұрды. 1962 жылдың 1 қаңтарында екі муниципалитет Скедсмо деген атпен қайта біріктірілді. Бірігуге дейін Лиллестрём муниципалитетінде 10 840 адам тұрған. 1997 жылы Скедсмо муниципалитетінің кеңесі Лиллестрёмды өз құқығымен қала деп жариялады (бұл жергілікті басқару ұйымына әсер етпейтін, бірақ жергілікті мақтанышқа ие болатын құрметті мәртебе). Бұл оқиға жыл сайынғы 4 күндік көше жәрмеңкесімен атап өтіледі, онда бірнеше ашық сахналарда белгілі норвегиялық артистер музыка орындайды, тағам сататын орындар, сауда көрмелері мен көңіл көтеруге арналған аттракциондар ұйымдастырылады. Жәрмеңкеге кіру тегін, ол Лиллестрёмнің басты көшелерінде және оған қосылатын көшелерде өтеді, олар жәрмеңке кезінде барлық көлік құралдары үшін жабылады. 2002 жылы Норвегияның сауда жәрмеңкесі Скёйеннен Лиллестрёмге көшірілді.

Жол

Норвегияның 159 ұлттық жолы - Лиллестрёмнің орталық бөлігін тікелей Ослоға жалғастыратын төрт қатарлы тас жол. Е6 Еуропалық бағыты Ослодан елдің солтүстігіне қарай келе жатып Лиллестрёмді бірнеше шақырым батысқа айналып өтеді. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай өтетін 22 ұлттық жолы, қалалық агломерацияның солтүстік шетінен өтеді.

Темір жол

Lillestrøm Ослоға екі бөлек теміржол желісімен байланысты. Басты желі (1854 жылы ашылған) Ослоға Гроруд аңғары арқылы өтеді және көбінесе барлық станцияларда тоқтайтын қала маңындағы пойыздармен, сондай-ақ жүк пойыздарымен пайдаланылады. Тоқтамайтын қала маңындағы пойыздар, әуежай экспрес пойыздары және қашықтығы ұзақ экспрес пойыздары жоғары жылдамдықты Gardermoen желісін (1999 жылы ашылған) пайдаланады, ол көбінесе Ослоға дейін туннель арқылы өтеді. Lillestrøm-нен солтүстікке қарай созылған Басты желіде Дальға дейін жиі қатынайтын жолаушылар пойыздары, сондай-ақ Эйдсволл, Лиллехаммер және Тронхеймге жүк тасымалдайтын пойыздар жүреді. Gardermoen желісінің (Лиллестрёмнің солтүстігіндегі бөлігі 1998 жылы ашылған) әуежай экспресс пойыздары, Эйдсволл және Лиллехаммерге қатынайтын аймақтық пойыздар, сондай-ақ Тронхеймге қатынайтын қашықтығы ұзақ жолаушылар сервисі үшін қолданылады. Лиллестрёмнен солтүстік-шығысқа қарай жүретін Конгсвингер желісі (1862 жылы ашылған) Конгсвингерге сағат сайын қатынайтын қала маңындағы пойыздарды, сондай-ақ Швецияға және одан қашықтығы ұзақ жолаушылар мен жүк пойыздарын жеткізеді.

Ауа

Kjeller, Лиллестрём қаласының солтүстігінде орналасқан ауыл, 1912 жылы құрылған Kjeller әуежайының орналасқан жері. Бұл әуежай Осло қаласының орталығына ең жақын ұшу-қону жолағына ие. Дегенмен, бұл 1998 жылы ашылған, әлдеқайда ірі Gardermoen халықаралық әуежайының артында қалады. Gardermoen солтүстікке қарай орналасқан, бірақ жоғары жылдамдықты темір жолмен Лиллестрём теміржол станциясынан небәрі 12 минуттық қашықтықта.

Үкімет

Лиллестрём муниципалитеті жергілікті Еңбек партиясымен басқарылады, қала әкімі Йорген Вик. Ол 2020 жылғы бірігуден бері қала әкімі болып табылады. Норвегияның Апаттарды тергеу жөніндегі бас кеңсесі Лиллестрёмде орналасқан, оны Грете Майре басқарады. Норвегияның Қоршау қызметінің жоғары мектебі (Kriminalomsorgens høgskole og utdanningssenter, KRUS) Лиллестрёмде орналасқан.

Мекемелер

Лиллестрёмдегі нысандарға қонақ үйлер, Норвегия сауда жәрмеңкелері, жаңа кинотеатр, сауда орталығы, Лиллестрём алаңы, мейрамханалар, Осло мен Гардермоен әуежайына дейін жететін жоғары жылдамдықты қалалық пойыз (Гардермоен желісі), мәдени орталық (kulturhus) және ашық бассейн кешені кіреді. Қаланың сыртындағы Кьелерде әскери әуежай (1912 жылы салынған) және бірнеше ғылыми-зерттеу институттары орналасқан.

Спорт

Жергілікті футбол командасы, Lillestrøm SK, Норвегияның бірінші лигасынде ойнайды. Олардың үй стадионы – Аросен стадионы. Жақын орналасқан Лиллестрём стадионы жаттығулар үшін қолданылады және 1952 жылғы Қысқы Олимпиадада мұз хоккейінен жарыстар өткізілген. Сонымен қатар, екі жабық арена бар: біреуі көп мақсатты (Skedsmohallen), екіншісі футболға арналған (LSK Hallen). 2007 жылы Скедсмо, Рæлинген және Лёренског муниципалитеттерінің бірлескен күшімен Romerike Friidrettsstadion жеңіл атлетика стадионы салынды. Жергілікті жеңіл атлетика клубының аты – Минерва. Ханне Хаугланд және Хокон Сэрнблом сияқты спортшылар осы клубтан өнер көрсетті. Регбиді жаңа құрылған Lillestrøm Lions RLK регби лигасы клубы ұсынады.