Кіріспе

7 ғасырдағы миссионер, Йорк епискобы және әулие
7 ғасырдағы миссионер және әулие

Паулин (10 қазан 644 жылы қайтыс болды) – римдік миссионер және Йорк епискобының алғашқысы. 601 жылы Папа Григорий I ағылшын сакстарын туған ағылшын сакс дінінен христиандыққа көшіру үшін жіберген Григориандық миссияның мүшесі Паулин 604 жылы екінші миссионерлік топпен Англияға келді. Паулиннің келесі екі онжылдықтағы қызметі туралы көп мәлімет жоқ. Бірнеше жыл Кентте өткен соң, шамамен 625 жылы, Паулин епископқа бекітілді. Ол Кент патшасы Эдвинге үйлену үшін Кент патшасы Эдбальдтың қарындасы Этельбургті Нортумбрияға сүйемелдеді және, ақыры, Эдвинді христиандыққа көндірді. Паулин Эдвиннің көптеген халқын христиандыққа айналдырып, бірнеше шіркеу салды. Паулин суға шомылдырған әйелдердің бірі – болашақ әулие Хилда Уитби. 633 жылы Эдвин қайтыс болғаннан кейін Паулин мен Этельбург Нортумбриядан қашып, Паулиннің дін қызметкері Диакон Яковты қалдырды. Паулин Кентке оралып, Рочестер епискобы болды. Ол Пападан паллиум алды, бұл Йорк архиепискобы болып тағайындалғанын білдірді, бірақ бұл үшін тым кеш болды. 644 жылы қайтыс болғаннан кейін Паулин әулие деп жарияланды және қазір Шығыс православие, Рим-католик және Англикан шіркеулерінде құрметпен еске алынады.

Ерте өмір

Паулин – Римнен келген монах. Оны Рим папасы Григорий I 601 жылы Меллит және басқалармен бірге англосаксондықтарды христиан дініне өткізу үшін жіберілген миссионерлердің екінші тобының құрамында Кент патшалығына жіберді. Ол, мүмкін, туған жері бойынша итальяндық болған. Миссионерлердің екінші тобы 604 жылға дейін Кентке келді, бірақ Паулиннің Нортумбрияға аттанғанға дейінгі іс-әрекеттері туралы көп мәлімет жоқ. Содан кейін ол Кент патшасы Эдбальдтың қарындасы Этельбургті Нортумбрияға сүйемелдеді, онда ол Нортумбрия патшасы Эдвинге үйленбекші. Неке шарты бойынша Эдвин Этельбургті христиан дінінде қалуға және қалауынша құдайға табынуға рұқсат беретініне уәде берген еді. VIII ғасырдың басында жазған Беда Паулиннің нортумбриялықтарды христиан дініне өткізуді және жаңа патшайымға діни қызмет көрсетуді ниеттенгенін хабарлайды. Тағы бір тарихшы Питер Хантер Блэр Этельбург пен Эдвин 625 жылға дейін үйленген, бірақ Этельбург 625 жылға дейін Нортумбрияға бармағанын айтады. Егер Кирбидің аргументтері қабылданса, онда Паулиннің шіркеуге бекітілу күні бір жылға ығыстырылып, 626 жылдың 21 шілдесіне түзетілуі керек. Беда Паулинды "бойы ұзын, сәл қисайған, қара шашты, жұқа бетті, иілген, жұқа мұрынды, сырт келбеті құрмет пен қорқыныш сезімін тудыратын адам" деп сипаттаған.

Йорк епискобы

Беда Паулиннің Эдвинге 626 жылы Пасхада оның және Этельбургтің қызының тууы Паулиннің дұғаларының нәтижесі екенін айтқандығын хабарлайды. Осы туған күнімен бірге Уэссекстен келген Батыс саксондықтардың патшаны өлтіру әрекетінің жолы кесілді. Эдвин, егер Уэссекске қарсы жеңіске жетсе, христиан дініне өтуге және жаңа қызы Эанфледті крещение рәсімінен өткізуге уәде берді. Бірақ ол Батыс саксондықтарына қарсы әскери жеңісінен кейін бірден уәдесін орындамады, тек Паулин патша таққа отырғанға дейін, Шығыс Англия королі Редвальдтың сарайындағы сүйгіншілік кезінде көрген түсінің мән-жайларын ашқаннан кейін ғана дінге қайта оралды. Беданың сөзінше, түсінде бейтаныс адам Эдвинге болашақта біреу оның басына қолын тигізсе, билік оған тиесілі болатынын айтқан. Паулин Эдвинге түсін баяндағанда, оның басына қолын қойды, бұл Эдвинге қажетті дәлел болды. VII ғасырдың соңындағы Папа Григорий I-нің өмірбаянында Паулиннің сол көріністегі бейтаныс адам болғаны айтылады, бірақ Беда мұндай сапар туралы ештеңе айтпайды. Бір әңгімеде Паулин Эдвин мен Этельбургпен Еверингтегі сарайда болғанда 36 күн бойы жаңа мүмінге крещение бергені айтылады. Оның миссионерлік қызметі Эдвиннің патшалық билігінің шектерін көрсетуге көмектеседі. Папа Григорийдің жоспары бойынша, Йорк Англияның екінші митрополиясы болуы керек еді, сондықтан Паулин онда шіркеуін құрды. Линкольндегі оның шіркеуі Bail-дегі Әулие Павел шіркеуінің ең алғашқы құрылыс кезеңімен анықталған. Ал Хильданың ізбасары Эанфлед – Эдвиннің қызы. Англиядағы жалғыз Рим епископы ретінде Паулин Юст қайтыс болғаннан кейін, 628-631 жылдар аралығында тағы бір григориандық миссионер Хонорийді Кентербери архиепископы етіп тағайындады. Эдвиннің жеңілісі мен өлімі оның мемлекетін кем дегенде екі бөлікке бөлді.

Өлім және құрметті

Паулин 644 жылғы 10 қазанда Рочестерде қайтыс болды. Егер Кирбидің Паулиннің шіркеуге мінездеме беру күні туралы аргументтері қабылданса, бұл күн 645 жылғы 10 қазанда болар еді. Оның Рочестердегі ізбасары – Грегориандық миссионерлік шіркеуге мінездеме берілген алғашқы ағылшын Итамар болды. 1080 жылдары Рочестерде жаңа шіркеу салынғанда, оның қабірлері немесе қалдықтары салтанатты түрде жаңа киелі орынға көшірілді. Рочестер Паулиннің бір бөлігін сақтағанмен, оның құлшынының дамуы Нормандердің басып алуынан кейін болған сияқты. Ол Рим-католик, Англикан және Православ шіркеулерінде қасиетті саналады. Паулиннің миссионерлік қызметін бағалау қиын. Беда Солтүстік Англиядағы миссия сәтті аяқталғанын айтады, бірақ оны қолдайтын аз ғана дәлел бар, және Паулиннің миссионерлік күш-жігері тиімсіз болғанға ұқсайды. Эдвиннің ізбасарларының бірі Озрик Паулин арқылы христиан дініне көшкенімен, Эдвин қайтыс болғаннан кейін ол қайтадан бұтқа табынуға қайтты. Алайда Хильда христиан дінінде қалды және әрі қарай ықпалды Уитби аббаттығының әйелі болды.