Иван Тургенев: Ресейлік жазушы, реализмнің шебері. «Жазушының очерктері», «Әкелер мен балалар» романдары арқылы әдебиетке үлкен үлес қосты. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орыс жазушысы (1818–1883) Иван Сергеевич Тургенев (/t/ʊəɹ/'/g/ɛ/n/j/ɛ/f/, // /'/g/eɪ//n/ / toorGHENyef, GAYN ; ; 9 қараша 1818 [Е.К. 28 қазан 1818] – 3 қыркүйек 1883 [Е.К. 22 тамыз 1883]) – орыс романисі, әңгімеші, ақын, драматург, аудармашы және орыс әдебиетін Батыста танымал еткен тұлға. Оның алғашқы маңызды жарияланымдарының бірі – "Аңшының очерктері" (1852) атты әңгімелер жинағы – орыс реализмінің маңызды кезеңі болды. Оның "Әкелер мен балалар" (1862) романы 19 ғасыр әдебиетінің ең көрнекті туындыларының бірі саналады.
Russian writer (1818–1883)
Ivan Sergeyevich Turgenev (/t//ʊəɹ/'/g//ɛ//n//j//ɛ//f//, // /'/g//eɪ//n// / toorGHENyef, GAYN ; ; 9 November 1818 [O. S. 28 October 1818] – 3 September 1883 [O. S. 22 August 1883]) was a Russian novelist, short story writer, poet, playwright, translator and popularizer of Russian literature in the West. His first major publication, a short story collection titled A Sportsman's Sketches (1852), was a milestone of Russian realism. His novel Fathers and Sons (1862) is regarded as one of the major works of 19th century fiction.
Өмір
Иван Сергеевич Тургенев Орелде (қазіргі Орел облысы, Ресей) дворян отбасында, 1812 жылғы Отан соғысына қатысқан орыс атты әскерінің полковнигі Сергей Николаевич Тургеневке (1793–1834) және Варвара Петровна Тургеневаға (қызметтес Лутовинова; 1787–1850) дүниеге келді. Оның әкесі Тула аристократиясының ескі, бірақ кедей Тургеневтер отбасына жататын, олардың тарихы 15 ғасырға дейін барып жетеді, осы кезде татар Мирза Лев Турген (крещениеден кейін Иван Тургенев) Алтын Орданы тастап, Мәскеудің Василий II-іне қызмет етуге кеткен. Иванның анасы Орел губерниясының бай және беделді Лутовиновтер әулетінен шыққан. Ол өгей әкесінің тирандығында бақытсыз балалық шақ өткізді және анасы қайтыс болғаннан кейін оның үйінен тастап, емілгенімен бірге тұруға кетті. 26 жасында ол одан зор мүлік мұраға алды. 1816 жылы ол Тургеневке үйленді. Иван мен оның бауырлары Николай мен Сергейді білімді, қатаң мінезді анасы тәрбиеледі. Олардың тұрақты мекені – Спасское-Лутовиново отбасылық мүлігі болды, оны Иван Грозный олардың атасы Иван Иванович Лутовиновқа сыйлаған. Әкесі отбасымен аздап уақыт өткізді. Ол оларға қарсы болмаса да, оның қатысуынсыз болуы Иванның сезімдерін жаралады. Олардың қарым-қатынасы "Бірінші махаббат" автобиографиялық романында сипатталған. Иван төрт жаста болғанда, отбасы Германия мен Францияға сапар жасады. 1827 жылы Тургеневтер балаларына лайықты білім беру үшін Мәскеуге көшіп келді, 1834-1837 жылдар аралығында классикалық білім, орыс әдебиеті және филологияға баса назар аударды. Осы жылдары әкесі бүйрек тасынан қайтыс болды, содан кейін жас бауыры Сергей эпилепсиядан көз жұмды. Оның ең жақын әдеби досы Густав Флауберт болды, олармен ортақ әлеуметтік және эстетикалық идеяларды бөлісті. Екеуі де экстремистік оң және сол саяси көзқарастарды қабылдамады, әлемге үкім айтпай, бірақ көбінесе пессимистік көзқараспен қарады. Лев Толстой мен Федор Достоевскиймен қарым-қатынасы көбінесе шиеленіскен, өйткені екеуі де түрлі себептермен Тургеневтің Батыс Еуропаға деген бейімділігінен алаңдады. Толстой мен Достоевскийден айырмашылығы, Тургеневтің шығармаларында діни мотивтер болған жоқ, бұл реформа қозғалысының әлеуметтік жағын көрсетеді. Ол агностик саналды. Толстой, Достоевскийден гөрі, бастапқыда Тургеневті жек көретін. Парижге бірге сапар барысында Толстой күнделігіне "Тургенев жалықтырады" деп жазды. 1861 жылы Толстоймен болған жанжары салдарынан Толстой оны жекпе-жеке дуэльге шақырды, кейін кешірім сұрады. Екеуі 17 жыл бойы сөйлеспеді, бірақ отбасылық байланысты үзген жоқ. Достоевский "Жындар" (1872) романында радикал жастарға жағынуға тырысатын, бекершілікке толы романшыл Кармазинов бейнесі арқылы Тургеневті пародиялады. Алайда 1880 жылы Достоевскийдің Александр Пушкин ескерткішінің ашылуындағы Пушкин сөзі Тургеневпен келісімге келуге мүмкіндік берді, ол көпшілік сияқты, өзінің бәсекелесінің орыс рухына арналған сөздерінен көз жасын төкті. Тургенев Англияға жиі сапар шекті, 1879 жылы Оксфорд университеті оған азаматтық құқық докторы деген құрметті атақ берді. Өлім төсегінде Толстойға: "Досым, әдебиетке қайта орал!" – деп жалбарынуына бола, Толстой "Иван Ильичтің өлімі" және "Кройцер сонатасы" сияқты туындылар жазды. Иван Тургеневтің миы невротипі бар адамдардың арасындағы ең үлкен милардың бірі болып табылды, салмағы .
Ivan Sergeyevich Turgenev was born in Oryol (modern day Oryol Oblast, Russia) to noble Russian parents Sergei Nikolaevich Turgenev (1793–1834), a colonel in the Russian cavalry who took part in the Patriotic War of 1812, and Varvara Petrovna Turgeneva (née Lutovinova; 1787–1850). His father belonged to an old, but impoverished Turgenev family of Tula aristocracy that traces its history to the 15th century when a Tatar Mirza Lev Turgen (Ivan Turgenev after baptizing) left the Golden Horde to serve Vasily II of Moscow. Ivan's mother came from a wealthy noble Lutovinov house of the Oryol Governorate. She spent an unhappy childhood under her tyrannical stepfather and left his house after her mother's death to live with her uncle. At age 26, she inherited a huge fortune from him. In 1816, she married Turgenev. Ivan and his brothers Nikolai and Sergei were raised by their mother, an educated, authoritarian woman. Their residence was the Spasskoye Lutovinovo family estate that was granted to their ancestor Ivan Ivanovich Lutovinov by Ivan the Terrible. Their father spent little time with the family. Although he was not hostile toward them, his absence hurt Ivan's feelings. Their relations are described in the autobiographical novel First Love. When Ivan was four years old, the family journeyed through Germany and France. In 1827, the Turgenevs relocated to Moscow to enable the children a proper education. from 1834 to 1837, focusing on Classics, Russian literature, and philology. During that time his father died from kidney stone disease, followed by his younger brother Sergei who died from epilepsy. His closest literary friend was Gustave Flaubert, with whom he shared similar social and aesthetic ideas. Both rejected extremist right and left political views, and carried a nonjudgmental, although rather pessimistic, view of the world. His relations with Leo Tolstoy and Fyodor Dostoyevsky were often strained, as the two were, for various reasons, dismayed by Turgenev's seeming preference for Western Europe. Unlike Tolstoy and Dostoyevsky, Turgenev lacked religious motives in his writings, representing the more social aspect to the reform movement. He was considered to be an agnostic. Tolstoy, more than Dostoyevsky, at first anyway, rather despised Turgenev. While traveling together in Paris, Tolstoy wrote in his diary, "Turgenev is a bore." His rocky friendship with Tolstoy in 1861 wrought such animosity that Tolstoy challenged Turgenev to a duel, afterwards apologizing. The two did not speak for 17 years, but never broke family ties. Dostoyevsky parodies Turgenev in his novel The Devils (1872) through the character of the vain novelist Karmazinov, who is anxious to ingratiate himself with the radical youth. However, in 1880, Dostoevsky's Pushkin Speech at the unveiling of the Alexander Pushkin monument brought about a reconciliation of sorts with Turgenev, who, like many in the audience, was moved to tears by his rival's eloquent tribute to the Russian spirit. Turgenev occasionally visited England, and in 1879 the honorary degree of Doctor of Civil Law was conferred upon him by the University of Oxford. On his deathbed, he pleaded with Tolstoy: "My friend, return to literature!" After this, Tolstoy wrote such works as The Death of Ivan Ilyich and The Kreutzer Sonata. Ivan Turgenev's brain was found to be one of the largest on record for neurotypical individuals, weighing .
Жұмыс
Тургенев ең алдымен "Спортшының эскиздері" (Записки охотника) атты туындысымен танымал болды, сонымен қатар "Аңшының альбомынан эскиздер" немесе "Аңшының жазбалары" деп те аталады. Бұл әңгімелер жинағы шаруалар өмірі мен табиғатты бақылап, анасының Спасское имениесінің орманды аймағында аң ауған кездегі ой-толғамдарына негізделген. Көптеген әңгімелер 1852 жылы бір томдық кітап ретінде жарық көрді, ал кейінірек басқалары да қосылды. Бұл кітап 1861 жылы жекебасшылықты жоюға қоғамдық пікірді бағыттап, ықпал еткен деп есептеледі. Тургенев өзі бұл кітапты орыс әдебиетіне ең маңызды үлесі деп санайтын. "Правда" және Толстой, сондай-ақ басқалар да осы пікірмен келісіп, осы әңгімелердегі табиғатты суреттеуде Тургеневтің теңдесі жоқ екенін айтты. "Спортшының эскиздеріндегі" "Бежин шалғыны" ("Бежин луг") немесе "Бежин прайри" атты әңгіме кейін Сергей Эйзенштейннің 1937 жылғы "Бежин шалғыны" атты даулы фильмінің негізіне алынды. 1852 жылы, орыс қоғамы туралы алғашқы ірі романдары жарық көрмеген кезде, Тургенев Николай Гогольге арнап, Санкт-Петербург газетінде жариялануға ниеттенген некролог жазды. Негізгі мәтін: "Гоголь қайтыс болды! Осы үш сөз орыс жүрегін дірілдетпей ме? Бізге өліммен сыйланған ащы құқықпен ұлы деп атауға лайық адам енді жоқ". Санкт-Петербург цензурасы оны мақұлдамай, жариялауға тыйым салды, бірақ Мәскеу цензурасы оны сол қаладағы газетте жариялауға рұқсат берді. Цензура қызметкері қызметтен босатылды, бірақ Тургенев оқиғаға кінәлі деп танылып, бір айға түрмеге қамалды, содан кейін шамамен екі жылға елге жер аударылды. Осы кезеңде 1854 жылы Тургенев "Муму" әңгімесін жазды. Бұл әңгімеде саңырау-саңырау шаруаның өзіне қуаныш сыйлайтын жалғыз нәрсені – иті Мумуны суға батыруға мәжбүр болуы туралы айтылады. "Спортшының эскиздері" (Записки охотника) сияқты, бұл туынды да жекебасшылық қоғамның қатыгездігіне қарсы бағытталған. Бұл туындыны кейін Джон Галсуорси жоғары бағалап, "өнер тұрғысынан тирандық қатыгездікке қарсы осындай күшті наразылық ешқашан жазылмаған" деді. 1850-ші жылдардың басында Ресейде болған кезде Тургенев бірнеше повесть жазды: "Қосымша адамның күнделігі" ("Дневник лишнего человека"), "Фауст" ("Фауст"), "Тыныштық" ("Затишье"), олар оның буынның орыс адамдарының уайымдарын және үміттерін көрсетеді. 1840 және 1850 жылдары, патша Николай I билігі кезінде Ресейдегі саяси ахуал көптеген жазушылар үшін қиын болды. Бұл Гогольдің өлімінен кейін туған үмітсіздік пен суретшілердің, ғалымдардың және жазушылардың қысымға алынуы, қудалануы және тұтқындалуынан көрінеді. Осы кезеңде мыңдаған орыс зиялылары, интеллигенция мүшелері Еуропаға эмиграциялады. Олардың арасында Александр Герцен және Тургенев өзі болды, ол 1854 жылы Батыс Еуропаға көшті, бірақ бұл шешімнің себебі, әдетте, Паулина Виардоға деген тағдырлы махаббатына байланысты болды. Келесі жылдары "Рудин" романы жарық көрді, ол Николай I Ресейінде өз талантын және идеалын пайдалана алмайтын отыздан асқан адамның оқиғасын баяндайды. "Рудин" 1840-шы жылдардағы идеалистік студенттік айналымдарға деген ностальгияға да толы. Ықпалды сыншы Виссарион Белинскийдің ойларына сүйене отырып, Тургенев романтикалық идеализмді одан да реалистік стильге ауыстырды. Белинский әдебиетте әлеуметтанушы реализмді қорғады, ал Тургенев оны "Яков Пасинков" (1855) романында бейнеледі. 1853-62 жылдар аралығында Тургенев өзінің ең үздік әңгімелерін, сондай-ақ алғашқы төрт романын жазды: "Рудин" ("Рудин") (1856), "Асылдардың ұясы" ("Дворянское гнездо") (1859), "Кешке дейін" ("Накануне") (1860) және "Әкелер мен балалар" ("Отцы и дети") (1862). Бұл туындылардағы тақырыптардың бірі – ерте махаббаттың сұлулығы, арманға жетпеу, махаббаттың күйреуі. Бұл туындыларға оның Паулинаға деген сүйіспеншілігі мен анасымен болған қарым-қатынасы үлкен әсер етті. 1858 жылы Тургенев "Асылдардың ұясы" ("Дворянское гнездо") романын жазды, ол да қалпына келмейтін өткенге деген құштарлық пен орыс ауылдарына деген сүйіспеншілікке толы. Онда оның ең есте қаларлық әйел кейіпкерлерінің бірі – Лиза, Достоевский 1880 жылғы Пушкин баяндамасында Татьяна мен Толстойдың Наташа Ростовасымен бірге құрмет көрсетті. 1855 жылы Александр II Ресей тағына отырды, соның нәтижесінде саяси ахуал аздап жеңілдеді. 1859 жылы оң әлеуметтік өзгерістер туралы хабарларға шабыттанған Тургенев "Кешке дейін" ("Накануне") романын жазды (1860 жылы жарық көрді), онда болгар революционері Инсаровтың рөлі сомдалды. Келесі жылы оның ең жақсы повестьтерінің бірі – "Бірінші махаббат" ("Первая любовь") жарық көрді, ол ащы-тәтті балалық шақ естеліктеріне негізделген, сондай-ақ Санкт-Петербургтегі публицист оқылысында жазылған сөйлеуі ("Гамлет және Дон Кихот") жазықтар мен ғалымдарға көмек көрсету мақсатында жарияланды. Бұл туындыдағы адамның Гамлеттің өзімшіл күдігі мен Дон Кихоттың идеалистік жомарттығы арасындағы тартыс туралы көзқарас Тургеневтің өзінің туындыларында да көрінеді. Достоевский, Сібірден жер аударыстан оралғаннан кейін, осы сөйлеуде болды, себебі сегіз жылдан кейін ол "Идиот" романын жазды, оның трагикалық кейіпкері, князь Мышкин, көп жағынан Дон Кихотқа ұқсас. Тургенев, Паулина Виардо және оның отбасымен байланысының арқасында испан тілін жақсы білгендіктен, Сервантестің романын орыс тіліне аударуды жоспарлаған, орыс контекстіне әлем әдебиетінің осы мәңгілік кейіпкерін енгізуде маңызды рөл атқарды. "Әкелер мен балалар" ("Отцы и дети"), Тургеневтің ең танымал және мәңгілік романы 1862 жылы жарық көрді. Оның басты кейіпкері, Евгений Базаров, орыс әдебиетіндегі "бірінші большевик" деп есептеледі, ол 1860-шы жылдардың "жаңа адамдарының" мадақталуы немесе пародисы ретінде қабылданды. Роман реформаларды қабылдауға құлықсыз ескі буын мен нигилистік жастар арасындағы қақтығысты зерттейді. Базаров кейіпкерінде Тургенев 19 ғасырдың ортасындағы нигилисттің классикалық бейнесін жасады. "Әкелер мен балалар" романы Қырым соғысындағы Ресейдің жеңілісінен жекебасшылықты жоюға дейінгі алты жылдық әлеуметтік қозғалыс кезеңінде жазылды. "Әкелер мен балалар" ("Отцы и дети") романына болған қарсы реакция Тургеневтің Ресейді тастау шешіміне әкелді. Соның салдарынан ол өз оқырмандарының көп бөлігінен айырылды. Көптеген радикал сыншылар (Димитрий Писаревтен басқа) осы романды қабылдамады, ал шедеврдің сәтсіздігінен кейін Тургенев көңілі толып, аз жазды. Тургеневтің келесі романы "Түтін" ("Дым") 1867 жылы жарық көрді, бірақ отандық жерінде де онша ынталы қабылданбады, сонымен қатар Баден-Баденде Достоевскиймен дауға себеп болды. Оның қазіргі орыс қоғамының мәселелеріне ат салысуға тырысқан соңғы туындысы "Жаңа жер" ("Новь") 1877 жылы жарық көрді. Оның өмірінің соңғы жылдарында "Көктемнің ағындары" ("Вешние воды"), "Далалық король Лир" ("Степной король Лир") және "Жеңіске жеткен махаббат әні" ("Песнь торжествующей любви") сияқты жеке өмірге жақын туындылар жазылды. Оның соңғы туындыларына "Прозадағы өлеңдер" және "Еуропалық хабаршы" журналында жарық көрген "Клара Милич" ("Өлімнен кейін") кірді. Тургенев Толстой мен Достоевскийдің туындыларындағы сияқты тақырыптарды қамтыды, бірақ ол оның екі ұлы замандастарының көркемдік туындыларына енгізген діни және моральдық мәселелермен келіспеді. Тургенев Гюстав Флобер сияқты достарымен көңіл жағайтын.
Turgenev first made his name with A Sportsman's Sketches (Записки охотника), also known as Sketches from a Hunter's Album or Notes of a Hunter, a collection of short stories, based on his observations of peasant life and nature, while hunting in the forests around his mother's estate of Spasskoye. Most of the stories were published in a single volume in 1852, with others being added in later editions. The book is credited with having influenced public opinion in favour of the abolition of serfdom in 1861. Turgenev himself considered the book to be his most important contribution to Russian literature; it is reported that Pravda, and Tolstoy, among others, agreed wholeheartedly, adding that Turgenev's evocations of nature in these stories were unsurpassed. One of the stories in A Sportsman's Sketches, known as "Bezhin Lea" or "Byezhin Prairie", was later to become the basis for the controversial film Bezhin Meadow (1937), directed by Sergei Eisenstein. In 1852, when his first major novels of Russian society were still to come, Turgenev wrote an obituary for Nikolai Gogol, intended for publication in the Saint Petersburg Gazette. The key passage reads: "Gogol is dead! What Russian heart is not shaken by those three words? He is gone, that man whom we now have the right (the bitter right, given to us by death) to call great." The censor of Saint Petersburg did not approve of this and banned publication, but the Moscow censor allowed it to be published in a newspaper in that city. The censor was dismissed; but Turgenev was held responsible for the incident, imprisoned for a month, and then exiled to his country estate for nearly two years. It was during this time that Turgenev wrote his short story Mumu ("Муму") in 1854. The story tells a tale of a deaf and mute peasant who is forced to drown the only thing in the world which brings him happiness, his dog Mumu. Like his A Sportsman's Sketches (Записки охотника), this work takes aim at the cruelties of a serf society. This work was later applauded by John Galsworthy who claimed, "no more stirring protest against tyrannical cruelty was ever penned in terms of art." While he was still in Russia in the early 1850s, Turgenev wrote several novellas (povesti in Russian): The Diary of a Superfluous Man ("Дневник лишнего человека"), Faust ("Фауст"), The Lull ("Затишье"), expressing the anxieties and hopes of Russians of his generation. In the 1840s and early 1850s, during the rule of Tsar Nicholas I, the political climate in Russia was stifling for many writers. This is evident in the despair and subsequent death of Gogol, and the oppression, persecution, and arrests of artists, scientists, and writers. During this time, thousands of Russian intellectuals, members of the intelligentsia, emigrated to Europe. Among them were Alexander Herzen and Turgenev himself, who moved to Western Europe in 1854, although this decision probably had more to do with his fateful love for Pauline Viardot than anything else. The following years produced the novel Rudin ("Рудин"), the story of a man in his thirties who is unable to put his talents and idealism to any use in the Russia of Nicholas I. Rudin is also full of nostalgia for the idealistic student circles of the 1840s. Following the thoughts of the influential critic Vissarion Belinsky, Turgenev abandoned Romantic idealism for a more realistic style. Belinsky defended sociological realism in literature; Turgenev portrayed him in Yakov Pasinkov (1855). During the period of 1853–62 Turgenev wrote some of his finest stories as well as the first four of his novels: Rudin ("Рудин") (1856), A Nest of the Gentry ("Дворянское гнездо") (1859), On the Eve ("Накануне") (1860) and Fathers and Sons ("Отцы и дети") (1862). Some themes involved in these works include the beauty of early love, failure to reach one's dreams, and frustrated love. Great influences on these works are derived from his love of Pauline and his experiences with his mother, who controlled over 500 serfs with the same strict demeanor in which she raised him. In 1858 Turgenev wrote the novel A Nest of the Gentry ("Дворянское гнездо"), also full of nostalgia for the irretrievable past and of love for the Russian countryside. It contains one of his most memorable female characters, Liza, whom Dostoyevsky paid tribute to in his Pushkin speech of 1880, alongside Tatiana and Tolstoy's Natasha Rostova. Alexander II ascended the Russian throne in 1855, and the political climate became more relaxed. In 1859, inspired by reports of positive social changes, Turgenev wrote the novel On the Eve ("Накануне") (published 1860), portraying the Bulgarian revolutionary Insarov. The following year saw the publication of one of his finest novellas, First Love ("Первая любовь"), which was based on bitter sweet childhood memories, and the delivery of his speech ("Hamlet and Don Quixote", at a public reading in Saint Petersburg) in aid of writers and scholars suffering hardship. The vision presented therein of man torn between the self centered skepticism of Hamlet and the idealistic generosity of Don Quixote is one that can be said to pervade Turgenev's own works. It is worth noting that Dostoyevsky, who had just returned from exile in Siberia, was present at this speech, for eight years later he was to write The Idiot, a novel whose tragic hero, Prince Myshkin, resembles Don Quixote in many respects. Turgenev, whose knowledge of Spanish, thanks to his contact with Pauline Viardot and her family, was good enough for him to have considered translating Cervantes's novel into Russian, played an important role in introducing this immortal figure of world literature into the Russian context. Fathers and Sons ("Отцы и дети"), Turgenev's most famous and enduring novel, appeared in 1862. Its leading character, Eugene Bazarov, considered the "first Bolshevik" in Russian literature, was in turn heralded and reviled as either a glorification or a parody of the 'new men' of the 1860s. The novel examined the conflict between the older generation, reluctant to accept reforms, and the nihilistic youth. In the central character, Bazarov, Turgenev drew a classical portrait of the mid nineteenth century nihilist. Fathers and Sons was set during the six year period of social ferment, from Russia's defeat in the Crimean War to the Emancipation of the Serfs. Hostile reaction to Fathers and Sons ("Отцы и дети") prompted Turgenev's decision to leave Russia. As a consequence he also lost the majority of his readers. Many radical critics at the time (with the notable exception of Dimitri Pisarev) did not take Fathers and Sons seriously; and, after the relative critical failure of his masterpiece, Turgenev was disillusioned and started to write less. Turgenev's next novel, Smoke ("Дым"), was published in 1867 and was again received less than enthusiastically in his native country, as well as triggering a quarrel with Dostoyevsky in Baden Baden. His last substantial work attempting to do justice to the problems of contemporary Russian society, Virgin Soil ("Новь"), was published in 1877. Stories of a more personal nature, such as Torrents of Spring ("Вешние воды"), King Lear of the Steppes ("Степной король Лир"), and The Song of Triumphant Love ("Песнь торжествующей любви"), were also written in these autumnal years of his life. Other last works included the Poems in Prose and "Clara Milich" ("After Death"), which appeared in the journal European Messenger. |} Turgenev wrote on themes similar to those found in the works of Tolstoy and Dostoyevsky, but he did not approve of the religious and moral preoccupations that his two great contemporaries brought to their artistic creation. Turgenev was closer in temperament to his friends Gustave Flaubert and Theodor Storm, the North German poet and master of the novella form, who also often dwelt on memories of the past and evoked the beauty of nature.
Мұра
Тургеневтің көркемдік тазалығы оны Генри Джеймс және Джозеф Конрад сияқты бірдей ойлы роман жазушылардың сүйіктісі етті, олардың екеуі де Тургеневті Толстой мен Достоевскийден гөрі жоғары бағалады. Джеймс, Тургеневтің шығармаларына қатысты кемінде бес сын мақала жазған, "оның формасының артықшылығы ең жоғары деңгейде" (1873) екенін айтты және оның "тамаша нәзіктігін" мақтады, ол "оның көптеген бәсекелестерін салыстыру үшін қатыгездікпен ұстап, жамандаушылық нәрселермен таныстырады" (1896). Көптеген ұлы жазушыларды жеңіл-жеңіл сынға түсіргенімен танымал Владимир Набоков Тургеневтің "пластикалық, музыкалық ағып жатқан прозасын" мақтады, бірақ оның "қиынға түскен эпилогтарын" және "сюжеттерді банальды түрде өңдеуін" сынға алды. Набоков Тургеневті "ұлы жазушы емес, бірақ жағымды" деп атап, оны 19 ғасырдағы орыс прозашыларының арасында Толстой, Гоголь және Антон Чеховтан кейін, бірақ Достоевскийден бұрын төртінші орынға қойды. Оның махаббатқа қатысты идеалистік көзқарастары, әсіресе әйелдің күйеуіне көрсетуі керек адалдығы, Чеховтың "Анонимді әңгімесіндегі" кейіпкерлер тарапынан циникалық түрде айтылды. Исайя Берлин Тургеневтің гуманизмге, плюрализмге және зорлық-зомбылық революциядан гөрі біртіндеп реформа жасауға берілгендігін орыс либерализмінің ең жақсы жақтарын көрсететіндей деп бағалады.
Turgenev's artistic purity made him a favorite of like minded novelists of the next generation, such as Henry James and Joseph Conrad, both of whom greatly preferred Turgenev to Tolstoy and Dostoyevsky. James, who wrote no fewer than five critical essays on Turgenev's work, claimed that "his merit of form is of the first order" (1873) and praised his "exquisite delicacy", which "makes too many of his rivals appear to hold us, in comparison, by violent means, and introduce us, in comparison, to vulgar things" (1896). Vladimir Nabokov, notorious for his casual dismissal of many great writers, praised Turgenev's "plastic musical flowing prose", but criticized his "labored epilogues" and "banal handling of plots". Nabokov stated that Turgenev "is not a great writer, though a pleasant one", and ranked him fourth among nineteenth century Russian prose writers, behind Tolstoy, Gogol, and Anton Chekhov, but ahead of Dostoyevsky. His idealistic ideas about love, specifically the devotion a wife should show her husband, were cynically referred to by characters in Chekhov's "An Anonymous Story". Isaiah Berlin acclaimed Turgenev's commitment to humanism, pluralism, and gradual reform over violent revolution as representing the best aspects of Russian liberalism.
Еврейлерге қарсылық
Тургенев еврей бейнесін ұнатпай, тікелей шабуылдай сипаттаған, мысалы, "Жүдей" (1847) әңгімесінде. (Әңгімедегі орыс тіліндегі "жид" (zhyd) атауы – қорлайтын сөз.) Әңгімеде Хиршель есімді "жид" бойшақ әрі жұқа, сары шашы, қызыл көздері, үнемі жыпылықтайтын және ұзын, қисық мұрынмен сипатталады. Ол ашкөздігінің шегіне жетіп, қызын проституцияға итермелейді, ал оның сөзінде: "Ақша – жақсы нәрсе, оның көмегімен кез келген нәрсені алуға болады" делінген. Хиршельдің жүрегі ауырған, ал оның тыңшылық айыбымен сотталуында өлім жазасына кесіледі. Тургенев оның барша денесі дірілдеп, айқайлап, мысықтай ырғап жатқанын айтады, "соның салдарынан біз еріксіз күлімсіреп қалдық". Осыған ұқсас, тағы бір еврейді ұрып-сапалап, өлтіруге талпыну көрермендердің күлкісімен қарсы алынады.
Turgenev was known for his venomous descriptions of the Jewish figure, for example in his story "The Jew" (1847). (The story's title in Russian, "жид" (zhyd), is a pejorative.) The story describes a "zhyd" named Hirschel as short and thin, with yellow hair, red eyes that he blinks constantly, and a long and crooked nose. He pursues his greed to the point of prostituting his daughter, and is quoted as saying that "money is a good thing, you can get anything with it". Hirschel is described as heartbroken, and in the description of his trial on charges of espionage, he is sentenced to death. Turgenev describes him as shaking with his whole body, shouting and meowing, "until he involuntarily brought a smile to our faces." In a similar way, the beating of another Jew and the attempt to kill him is described as being met with laughter from the audience.
Жалпы және келтірілген дереккөздер
Сесил, Дэвид. 1949 жыл. "Тургенев", Дэвид Сесилдің "Ақындар және әңгімешілер: Сынақ мақалалар жинағы" кітабынан. Нью-Йорк: Macmillan Co.: 123–38. Еркін туған, Ричард. 1960 жыл. Тургенев: Романшының романы, зерттеме. Лондон: Оксфорд университетінің баспасы. Магаршак, Дэвид. 1954 жыл. Тургенев: Өмірбаяны. Лондон: Faber and Faber. Соколовская, Катаржина. 2011 жыл. Конрад және Тургенев: Шындыққа қарай. Боулдер: Шығыс Еуропалық монографиялар. Троят, Анри. 1988 жыл. Тургенев. Нью-Йорк: Dutton. Ярмолинский, Авраам. 1959 жыл. Тургенев: Адам, оның өнері және заманы. Нью-Йорк: Orion Press.
Cecil, David. 1949. "Turgenev", in David Cecil, Poets and Story tellers: A Book of Critical Essays. New York: Macmillan Co.: 123–38. Freeborn, Richard. 1960. Turgenev: The Novelist's Novelist, a Study. London: Oxford University Press. Magarshack, David. 1954. Turgenev: A Life. London: Faber and Faber. Sokolowska, Katarzyna. 2011. Conrad and Turgenev: Towards the Real. Boulder: Eastern European Monographs. Troyat, Henri. 1988. Turgenev. New York: Dutton. Yarmolinsky, Avrahm. 1959. Turgenev, the Man, His Art and His Age. New York: Orion Press.