Кіріспе

Фрэнк Борзаждың 1938 жылғы "Үш жолдас" фильмі – Франк Борзаждың режиссерлік еткен, ал Джозеф Л. Манкевичтің MGM студиясы үшін түсірген 1938 жылғы американдық драмалық фильм. Сценарийін Ф. Скотт Фицджеральд пен Эдвард Э. Парамор-младший жазған, ол Эрих Мария Ремарктың "Үш жолдас" романы негізінде жасалған. Фильм Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі уақытта, Веймар Республикасы кезеңінде және нацизмнің күшеуімен байланысты үш жас неміс әскерінің достығы туралы айтады. Басты рөлдерде Роберт Тейлор, Маргарет Суллаван, Франшо Тоун және Роберт Янг ойнаған. Маргарет Суллаван "Ең үздік әйел актер" номинациясына ие болды.

Сюжет

Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күні, 1918 жылдың 11 қарашасында, үш неміс ұшқышы – Эрих Лохкамп, Отто Костер және Готфрид Ленц – өз отандастарымен соңғы тілеулесіп отыр. Олар бір-біріне тост айтып, болашаққа қатысты тағдырға мойын бұрғандай көзқарастарды білдіреді. Тек достыққа үміт артып, үш серік такси және автожөндеу ісін ашады, бірақ күн көріске тікелей келе алмайды. Бірнеше жылдан кейін (1920), Оттоның сүйікті "Бейби" роудстерінде Эрихтің (үштің ең жасы және ең аз цинигі) туған күнін тойлау үшін ауылдық қонақ үйге бара жатқанда, достар Патриция Холлманмен бірге келе жатқан Херр Брюермен шалқа жолда жарысқа түседі. Балалар кішкентай жарысты жеңіп, Брюер мен Пэтпен бірге қонақ үйге жетеді. Бірге ішіп отырып, достар Пэттің қазір кедейленген жас неміс аристократы екенін, ал Брюердің Пэтпен қарым-қатынас құруға тырысатын бай фашисттік жақтас екенін біледі. Пэт әлемдік көзқарына ие болғанымен, ол Эрихке тартылады және оған телефон нөмірін береді. Отто мен Готфрид олардың қарым-қатынасын қолдайды, олардың махаббаты топтың жалғыз құтқарылуы болады деп санайды, бірақ Эрих Пэттің әлеуметтік жағдайы оларды бөліп тастайды деп ойлайды, сондықтан ол достарына нөмірін тастағанын айтады. Дегенмен, Готфридтің ынтасымен Эрих ақырында Пэтке қоңырау шалады (оның нөмірін тастамаған екен) және олар кездесуге келіседі. Пэт пен Эрих кездесе бастайды, бір күні Пэт Эрихті операға шақырады, онда олар Брюерге кездеседі. Брюер оларды сәнді түнгі клубқа шақырады, онда Эрихтің қарызға алынған смокингі жыртылып, Брюер мен оның мас, бай достарының келекесіне ұшырайды. Эрих ұялып кетеді, өзін Пэт алдында арсыз сезінеді. Бірақ сол түні ол Пэтті өз пәтерінің алдында күтіп отырғанын көреді, ол оны өзіне деген сезімдері әлеуметтік немесе экономикалық айырмашылықтан гөрі күштірек екеніне көндіреді, және екеуі шын мәнінде бір-біріне ғашық екенін түсінеді. Кейін Готфрид пен Отто екеуі де жеке-жеке Пэт пен Эрихті кедейлікке қарамастан жүректерінің айғағымен өмір сүруге көндіруге тырысады: Готфрид Эрихті Пэтке үйленуге көндіруге тырысады, ал Отто Пэтті Эрихке үйленуге көндіруге тырысады. Пэт Оттоның өтініштеріне қарсылық көрсетеді және ол жауап беруді талап етеді, ол өзінің ауыр сырқат екенін және өкпе ауруынан (туберкулез) қайтадан ауыратынын айтады. Отто оны қаншалықты қысқа бақыт болмасын, Эрихке үйленуге көндіреді, ол ақырында келіседі. Бал айы кезінде Пэт Эрихпен (оның ауруы туралы білмейтін) жағажайда ойнап жүргенде құлап қалады. Жергілікті дәрігер оның жағдайын Эрихке ашып, қан кету тез тоқтамаса, ол өлуі мүмкін екенін айтқаннан кейін, Эрих Оттоны Пэттің маманы доктор Феликс Джаффеді табуға шақырады. Сүйікті "Бейби" көлігінде тұманның ішінде асыққан Отто доктор Джаффемен бірге Пэтті құтқару үшін уақытында жетеді, бірақ дәрігер оның қазан айының ортасына дейін санаторийге баруы керектігін ескертеді. Жаз бойы Отто, Эрих, Готфрид және Пэт бірге бақытты, тіпті оның денсаулығы туралы уайымдаса да. Алайда, идеалист Готфрид достарына деген адалдығы мен саяси пацифист доктор Генрих Беккердің ілімдеріне деген сенімі арасында екіге бөлінеді. Пэт санаторийге баратын күні Эрих пен Отто доктор Беккерді өлтірмекші болған кезде Готфридті фашистік қарақшының өлтіргеніне куә болады. Енді Готфридтің жоғалуымен және Пэттің жоқтығымен күрескен Эрих пен Отто өздерінің дүкендерін сатады және келесі айларда "Бейбиде" көшелерді аралап, Готфридтің өлтірушісін іздейді. Рождествода Отто ақыры кісі өлтірушіні тауып, оны Генделдің Мессиясының "Аллелуя" хоры орындалып жатқан шіркеуге алып барады және хордың шыңына жеткенде оны атып өлтіреді. Сол түні Эрих Пэттен өкпесінің құлауына байланысты операция жасалуы керектігі туралы жеделхат алады. Оның дәрігері операциядан кейін Пэт екі апта бойы төсекпен және өте тыныш жатуы керек, әйтпесе оның өміріне қауіп төніп тұр деп ескертеді. Отто мен Эрих оны барып көріп, Эрих оның операциядан кейін өте тыныш болу керектігін және операцияның құны 1000-нан астам марканы құрайтынын біледі. Эрих дәрігерге операцияны жалғастыруды айтады, ал Отто оны төлеу үшін "Бейбиді" сатуға шешім қабылдайды. Операциядан кейін Отто онымен кездесуге барғанда, ол Готфридтің өлгенін және "Бейбиді" сатқанын мойындайды, ол оған олардың өзін-өзі құрбан етулері тоқтауы керектігін айтады, өйткені оның болашақта күтімге қажеттілігі шексіз болады және Эрих пен Оттоның өмірін қиратады. Отто оны Эрих үшін өмір сүруге шақырады, және олар сөйлесіп болғаннан кейін Эрих келіп, Отто кетеді. Пэт Эрихке үш екеуінің дереу Риоға қашуы туралы айтады. Эрих оған жақсы болуға назар аударуын айтады және Оттомен қоштасу үшін сыртқа шығады. Жалғыз қалған Пэт бөлме балконына баяу шығады – оның өліміне себеп болатынын білетін қарапайым қимыл. Ол Эрихтің төменнен көреді, ол құлап жатқанын байқайды. Ол оның қасына асығып жетеді және оның: "Маған өлу дұрыс, жаным. Ол қиын емес және мен махаббатқа толымын" деген сөздерін естиді. Үш серік пен Патриция үшін өлім – олардың бөліскен махаббатын жоққа шығару емес. Пэттің жерленуінен кейін, олар қалаларында фашистік қарақшылар мен демократияны қолдайтын наразылардың арасындағы шайқасты естігенде, Отто мен Эрих Оңтүстік Америкаға көшуге шешім қабылдайды. Олар зираттан шығып келе жатқанда, Готфрид пен Пэттің олармен бірге жүрген рухтарын көруге болады.

Қабылдау

The New York Times газетінің сыншысы Франк Нюгент «Үш жолдас» фильмін «әдемі және есте қаларлық фильм» деп атады. Романның рухына және көбінесе мәтініне адал, ол тамаша режиссураланған, көркем жазылған және үлкен шеберлікпен ойналған. Ол негізгі актерлердің барлығын, әсіресе Суллаванды мақтады («Оның ойыны жарқырап тұрған, тіпті шыдамсыздық тудырарлықтей әдемі»), бірақ Тейлордың ойыны оған әсер етпеді («кейде жақсы болғанымен, көбінесе тек қана қанағаттанарлық»). MGM деректеріне сәйкес, фильм АҚШ және Канадада 1,193,000 доллар, ал басқа елдерде 850,000 доллар табыс әкелді, нәтижесінде 472,000 доллар пайда болды.