Кіріспе
Джон Фордтың 1939 жылғы "Мохок бойындағы барабандар" – американдық автор Уолтер Д. Эдмондстың 1936 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген 1939 жылғы американдық тарихи драмалық вестерн фильмі. Фильмді Даррил Ф. Занук продюсерлік етті, режиссері – Джон Форд. Генри Фонда мен Клодетт Колберт Америка революциясы кезінде Нью-Йорк шекарасындағы қоныс тебушілердің бейнесін сомдайды. Бұл жұбайлар революция аяқталғаннан және бейбітшілік орнағанға дейін британдықтардың, торилердің және үндістердің шабуылдарына ұшырайды. Эдмондс романды сол аңғарда өмір сүрген тарихи тұлғалардың бастырған оқиғаларына негіздеді. Фильм – Фордтың алғашқы Technicolor фильмі – жақсы қабылданды. Ол бір "Оскар" сыйлығына ие болды және алғашқы жылы 1 миллионнан астам АҚШ доллары табыс әкеліп, кассалық табысқа ие болды.
Drums Along the Mohawk is a 1939 American historical drama western film based upon a 1936 novel of the same name by American author Walter D. Edmonds. The film was produced by Darryl F. Zanuck and directed by John Ford. Henry Fonda and Claudette Colbert portray settlers on the New York frontier during the American Revolution. The couple experiences British, Tory, and Native American attacks on their farm before the Revolution ends and peace is restored. Edmonds based the novel on a number of historic figures who lived in the valley. The film—Ford's first Technicolor feature—was well received. It was nominated for one Academy Award and became a major box office success, grossing over US$1 million in its first year.
Сюжет
Американың отаршылдық дәуірінде бай отбасының үлкен қызы Лана Борст Гилберт Мартинге үйленеді. Олар бірге оның отбасының сәнді үйін тастап, Нью-Йорк штатының орталығындағы Мохок аңғарындағы Дирфилдтегі Гилдің шағын шаруашылығында шекаралық өмірге кіріседі. Уақыт 1776 жылдың шілдесі, ауада төңкеріс рухы. Аңғардың басым көпшілігі этникалық неміс қоныс аударушылары жақын арада соғыс басталатынын сезіп, жергілікті жасақ құрған, ал Гил оған қосылады. Гил мен оның көршілері шаруашылық үшін жерді дайындап жатқанда, көк қап – достық Онида адамы келді де, Тори Колдуэлл бастаған Сенека шабуыл жасағы аңғарда екенін ескертеді. Қоныс аударушылар шаруашылықтарын тастап, жақын маңдағы Форт-Шайлерге паналайды. Жүкті Лана фортқа асығыс жолмен бара жатқанда түсік тастайды. Сенека шабуыл жасағы Мартиндердің шаруашылығын қиратады. Баспанасыз қалған және қыс жақындап келе жатқан Мартиндер бай жесір әйел, миссис МакКленнардың шаруашылығында жұмыс істеуге келіседі. Тыныш кезеңде миссис МакКленнар мен Мартиндер өркендейді. Бірақ, аңғарға көптеген лоялист әскері мен үндістердің жақындап келе жатқаны туралы хабар келеді. Жасақ батысқа қарай шабуылдаушыларды тоқтату үшін аттанады, бірақ олардың жорығы дұрыс уақытта болмайды және жасаққа шабуыл жасалады. Орискани шайқасында жау жеңілгенмен, жасақтың жартысынан астамы қаза табады. Гил жараланып, сандырақтап үйіне оралады, бірақ бірте-бірте жазылады. Лана тағы да жүкті болып, ұл табады. Кейін лоялисттер мен олардың үнді одақтастары аңғарды басып алу үшін ірі шабуыл жасайды, ал қоныс аударушылар қайтадан фортта паналады. Миссис МакКленнар қаза табады, ал оқ-дәрі азаяды. Гил жақын маңдағы Дейтон фортынан көмек әкелу үшін қауіпті жолмен өтеді. Көмекші күштер фортты басып алуға асығысқан шабуылдаушыларды жеңу үшін уақытында жетеді. Жасақ лоялист күштерін қуалайды, мазалайды және жеңіп, қалған әскерлерін шөлге таратып жібереді. Мохок аңғары құтқарылды. Осыдан кейін фортқа полк келіп, соғыс аяқталғанын жариялайды; Корнуоллис Йорктаунда Вашингтонға бас иеді. Қоныс аударушылар жаңа, тәуелсіз Америка Құрама Штаттарындағы болашақтарына үмітпен қарайды.
Өндіріс
Фильмнің бір бөлімдері Юта штатында, нақтырақ айтқанда Дак-Крик, Строберри-Вэлли, Миррор-Лейк, Навахо-Лейк, Сидней-Вэлли және Седар-Брейкс ұлттық монументінде түсірілді.
Тарихи ақиқат
Джон Фордтың көптеген фильмдері сияқты, «Мохок барабандары» да тарихи оқиғаларға негізделген. Сюжеттің басты ерекшелігі – Орискани шайқасы, Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Саратога науқанының шешуші шайқасы. Бұл шайқаста британдық әскерлер Гудзон аңғарын басып алып, Коннектикут, Род-Айленд, Нью-Гэмпшир және Массачусетс штаттарын қалған колониялардан оқшаулау мақсатымен Канададан оңтүстіске қарай жылжыды. Екінші, кішігірім күш – Сент-Лежер экспедициясы, Сент-Лоуренс өзенімен төменге қарай жүріп, Онтарио көлінен өтіп, Мохок аңғары арқылы батыстан қозғалып, Форт Скайлерді қоршады. Бұл форт соғысқа дейін Форт Стенвикс деп белгілі болған. Сол кезде Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Мохок аңғары Ирокез конфедерациясының алты тайпасының дәстүрлі отаны болды. Олар Америка революциясына дейін аймақтағы қуатты саяси және әскери күш еді. Сонымен қатар, аймақта еуропалық қоныс жайлаушылардың саны да артып келе жатқан еді. (Аймаққа африкалық құлдар әкелінді, еуропалықтар да, кейбір ирокездер де құлдарға ие болды.) Ирокез конфедерациясы еуропалықтардан тауарлар мен экономикалық мүмкіндіктерге тәуелді болғанымен, өз отандарында еуропалықтардың санының артуына алаңдады. Көптеген қоныс жайлаушылар мен британдық тәж арасындағы қақтығыста бейтарап болуға тырысқанмен, бірнеше себептерге байланысты бұл мүмкін болмады. Ирокез тайпаларының көпшілігі қақтығыста тарап таңдады. Джозеф Брант басқарған Сенека және Мохок тайпалары британдықтардың жағына шықты. Бұл олардың британдықтармен, әсіресе сэр Уильям Джонсонмен және оның отбасымен жақсы қарым-қатынаста болғандарымен, сондай-ақ британдықтардың олардың отандарындағы еуропалықтардың қоныстарын азайтуға уәде бергенімен байланысты болды. Басқалары, әсіресе Онейда тайпасы, американдықтардың жағына шығып, соғыстың барлық кезеңінде бүлікшілермен бірге күресті. Сент-Лежер экспедициясы келгенге дейін аймақтағы қақтығыс негізінен британдық тәжді қолдаушылар мен тәуелсіздікке ұмтылғандар арасында болды. Жергілікті жұмылдырылған британдық тәжді қолдаушылар да аймақтағы шайқастарға қатысты. Нью-Йорк корольдік полкінің (Джонсонның жасыл сарбаздары деп те аталады) және Батлер рейнджерлері науқанға қатысып, Мохок және Сенека жауынгерлерімен бірге Орискани шайқасында тәждің жағынан күресті. Фильмде көрсетілгеннен айырмашылығы, Форт Скайлер Мохок аңғары арқылы шығыстан батысқа қарай маңызды сауда жолының бойында, кез келген азаматтық қоныстан қашықта орналасқан еді. Форт британдықтар, британдық тәжді қолдаушылар және Брансуик неміс Ягер мылтықшылары (гессендік емес) сарбаздарымен, сондай-ақ Сенека және Мохок жауынгерлерімен қоршалған. Оны Континентальдық армияның 3-ші Нью-Йорк полкінің сарбаздары және Массачусетс әскерлері қорғады. Трайон округінің милициясы, генерал Николас Херкимер басшылығымен, Онейда ирокездерінің көмегімен фортты қорғауға көмектесуге тырысты. Бірақ олар Орисканиде, форттан шығысқа қарай алты шақырым жерде Мохок, Сенека және британдық тәжді қолдаушылардың күштеріне шабуыл жасады. Кейбір дереккөздерде Мохок аңғарындағы қоныстарға жасалған шабуылдардың тарихи негізі жоқ екені, олар Фордтың мифологияны жалғастыру қажеттілігінен фильмге енгізілгені айтылады. Басқалары соғыстың барысында көптеген шабуылдар жасалғанын, көбінесе Батлер рейнджерлері мен Нью-Йорк корольдік полкісі сияқты британдық тәжді қолдаушылармен одақтасқан жауыз америкалықтар жасағанын мәлімдейді. Олардың арасында Черри-Вэллидегі қырғын, Коблскилл шайқасы, Балстон көліне жасалған шабуыл және басқалары бар. Мұндай шабуылдар кейіннен Салливан экспедициясы мен Ньютаун шайқасының себебі болды, өйткені континентальдық күштер бұл қатерді жоюға тырысты. Соғысқа байланысты аңғардан Канадаға қашуға мәжбүр болған британдық тәжді қолдаушылардың көптегені Нью-Йорктегі бұрынғы көршілеріне шабуыл жасау Мохок аңғарының Канаданың бөлігі ретінде британдық территория болып қалуына әкелуі мүмкін деп сенді. Соғыстың бұл жағын, басқалармен қатар, британдық тәжді қолдаушылардың ұрпағы канадалық тарихшы Гэвин К. Уотт жазды. Фильмде тек америкалықтар мен британдық тәжді қолдаушылар қарсыластар ретінде көрсетілген, британдық сарбаздар сирек айтылады немесе көрінеді. Жергілікті американдық тайпалар мен британдық тәжді қолдаушылар Мохок аңғарының нақты науқанында фактор болғанымен, олардың рөлі британдық армиямен салыстырғанда шағын болды. Форд 1939 жылғы саяси жағдайға байланысты британдықтардың рөлін азайтуды жөн көрді: «Ол Германиямен соғыс болатынын білді және нацистерге қарсы күресіп жатқанда британдықтарды жау ретінде көрсетуге құштар емес еді». Сонымен қатар, фильмде «американдық» немесе бүлікші күштер этникалық және тілдік тұрғыдан әртүрлі екені дұрыс көрсетілген. Мохок аңғарындағы қоныс жайлаушылардың көптегені неміс тілінде сөйлейтін Палатиндықтар, соның ішінде Николас Херкимер, және көптеген голландтар, соның ішінде Форт Скайлердің командирі Питер Гансевоорт (3-ші Нью-Йорк полкінен) болды.
Қабылдау және мұра
Франк С. Нюгент 1939 жылғы 4 қарашадағы «Нью-Йорк Таймс» газеті үшін фильмді мақалалап, кітапқа берілгендігі мен актерлік шеберліктің үйлесімділігі үшін жоғары бағалады. Фильм «Оскар» сыйлығының «Екінші жолдағы рөліндегі үздік әйел актриса» номинациясына ие болды (Эдна Мей Оливер). «Могавк бойындағы барабандар» фильмі 2007 жылы Академия киноархиві мен «Фильм қоры» бірлесіп қайта жаңартылды.