1824 жылғы Ұлыбритания-Нидерланд шарты: Лондон келісімі, Наполеон соғыстары мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы колониялық дауларды реттеді. Сингапур мәселесі де қаралды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбритания мен Нидерланды арасындағы шарт 1824 жылғы ағылшын-голландиялық шарт, сондай-ақ Лондон шарты (Verdrag van Londen) деп те белгілі, 1824 жылдың 17 наурызында Лондонда Ұлыбритания мен Нидерланды арасында қол қойылған шарт. Бұл шарт 1814 жылғы ағылшын-голландиялық шартты орындаудан туындаған дауларды реттеу мақсатында жасалды. Голландия тарапынан Хендрик Фагел мен Антон Рейнхард Фальк, ал британдық тарапынан Джордж Кэннинг пен Чарльз Уильямс Винн қол қойды.
Treaty between the United Kingdom and the Netherlands
The Anglo Dutch Treaty of 1824, also known as the Treaty of London (Verdrag van Londen), was a treaty signed between the United Kingdom and the Netherlands in London on 17 March 1824. The treaty was to resolve disputes arising from the execution of the Anglo Dutch Treaty of 1814. For the Dutch, it was signed by Hendrik Fagel and Anton Reinhard Falck, and for the British, George Canning and Charles Williams Wynn.
Тарих
1824 жылғы англо-голланд шарты, Наполеон соғыстары кезінде голландтың отарлық иеліктерін британдықтардың басып алуынан туындаған мәселелерді шешуге, сондай-ақ екі ұлт арасындағы Дәмдеуіш аралдарындағы жүздеген жылдық сауда құқықтарын реттеуге бағытталған. Шарт кең ауқымды мәселелерді қамтыды, бірақ теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азияда екі тараптың да кеңею шектеулерін нақты анықтамады. 1819 жылы сэр Стэмфорд Раффлздің Малай түбегінде Сингапурды құруы екі ел арасындағы шиеленісті күшейтті, әсіресе голландтар Раффлз бен Джохор сұлтаны арасындағы келісімнің жарамсыз екенін және Джохор сұлтандығы голландтың ықпал аймағына кіретінін мәлімдеді. Британдық Үндістандағы голландтың сауда құқықтары және аймақтағы бұрынғы голланд иеліктері де дау тудырды. 1820 жылы, Қиыр Шығыста мүдделері бар британ саудагерлерінің қысымымен, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы жағдайды түсіндіру бойынша келіссөздер басталды. Каннинг пен Фагель арасындағы келіссөздер 1820 жылғы 20 шілдеде басталды. Голландтар британдықтардың Сингапурдан бас тартуын талап етті, бірақ Каннинг Сингапурдың қалай иелікке өткеніне нақты көзқарас білдірмеді. Алғашқыда тек теңіздік қатынас құқықтары және қақпақты жою сияқты даусыз мәселелерге келісімге келді. Бұл мәселелер бойынша талқылау 1820 жылғы 5 тамызда тоқтатылып, 1823 жылға дейін жаңартылмады, ол кезде британдықтар Сингапурдың коммерциялық құнын түсінді. Келіссөздер 1823 жылғы желтоқсанда қайта басталды, олардың мақсаты аймақтағы ықпал аймақтарын нақты белгілеу болды. Голландтар Сингапурдың өсуін тоқтату мүмкін емес екенін түсініп, Малакка бұғазының солтүстігіндегі және Үндістандағы отарларын тастауға және бұғаздың оңтүстігіндегі, соның ішінде Бенкулен британдық отарларын растауға алмасуды ұсынды. Соңғы шартқа 1824 жылғы 17 наурызда Фагель мен Каннинг қол қойды. Шарты Ұлыбритания 1824 жылғы 30 сәуірде, ал Нидерланды 1824 жылғы 2 маусымда ратификациялады. Ратификациялық құжаттар 1824 жылғы 8 маусымда Лондонда алмастырылды.
The Anglo Dutch Treaty of 1824, designed to solve issues arising from British occupation of Dutch colonial possessions during the Napoleonic Wars, as well as trading rights existing for hundreds of years in the Spice Islands between the two nations, addressed a wide array of issues but did not clearly describe limitations of expansion by either side in maritime Southeast Asia. The British establishment of Singapore on the Malay Peninsula in 1819 by Sir Stamford Raffles exacerbated tensions between the two nations, especially as the Dutch claimed that the treaty signed between Raffles and the Sultan of Johor was invalid and that the Sultanate of Johor was under the Dutch sphere of influence. Dutch trading rights in British India and former Dutch possessions in the area were also points of contention. In 1820, under pressure from British merchants with interests in the Far East, negotiations to clarify the situation in Southeast Asia started. Negotiations between Canning and Fagel started on 20 July 1820. The Dutch were adamant that the British should abandon Singapore, but Canning was unsure exactly how Singapore had even been acquired. At first, only noncontroversial issues such as free navigation rights and the elimination of piracy were agreed upon. Discussions on the subject were suspended on 5 August 1820, and did not resume until 1823, when the commercial value of Singapore was understood by the British. Negotiations resumed in December 1823, centred around establishment of clear spheres of influence in the region. The Dutch, realising that the growth of Singapore could not be curbed, pressed for an exchange in which they would abandon their claims north of the Strait of Malacca and their Indian colonies in exchange for confirmation of their claims south of the strait, including the British colony of Bencoolen. The final treaty was signed on 17 March 1824 by Fagel and Canning. The treaty was ratified by the UK on 30 April 1824 and by the Netherlands on 2 June 1824. The ratifications were exchanged at London on 8 June 1824.
Шарттары
Екі елдің азаматтарына Британдық Үндістан, Британдық Цейлон және қазіргі Индонезия, Сингапур және Малайзия аумақтарында "ең қолайлы ұлт" принципі бойынша сауда жасауға рұқсат берілді, бірақ жергілікті заңнаманы сақтау міндетті болды. Екінші елдің азаматтары мен кемелеріне салынатын алымдар шектелді. Шығыс мемлекеттерімен басқа елдің саудасына кедергі келтіретін келісімдер жасалмауы тиіс еді. Әскери және азаматтық күштер саудаға бөгет қою үшін қолданылмауы керек еді. Пираттыққа қарсы күрес жүргізілуі керек, пираттарға тығылған жерлер немесе қорғаныс берілмеуі керек, ал пираттық тауарлардың сатылуына жол берілмеуі керек еді. Еуропадағы үкіметтерінен рұқсатсыз Шығыс Үнді аралдарында жаңа кеңселер ашуға тыйым салынды. Британдық азаматтарға Малуку аралдарымен, әсіресе Амбон, Банда және Тернатемен сауда жасау мүмкіндігі берілді. Нидерландтар Үндістан субконтинентіндегі барлық иеліктерін (1609 жылдан бері Голландиялық Үндістан) және олармен байланысты барлық құқықтарды өткізді. Ұлыбритания Бенкулендегі (Бенкулу) Форт-Марлборо фабрикасын және Суматра аралындағы барлық британдық иеліктерін Нидерландқа тапсырды, сондай-ақ аралда жаңа кеңселер ашпауға және оның билеушілерімен келісімдер жасаспауға міндеттенді. Нидерландтар Малакка қаласы мен бекінісін тапсырды және Малайя түбегінде кеңселер ашпауға және оның билеушілерімен келісімдер жасаспауға келісті. Ұлыбритания Нидерландтың Биллитон аралын басып алуына қарсылығын тоқтатты. Нидерландтар Сингапур аралын британдықтардың басып алуына қарсылығын қайтарып алды. Ұлыбритания Каримон аралдарында, Батам, Бинтан, Лингин немесе Сингапур бұғазының оңтүстігіндегі басқа аралдарда кеңселер ашуға немесе осы аймақтардың билеушілерімен келісімдер жасасуға келісті. Барлық мүліктер мен иеліктердің ауысуы 1825 жылдың 1 наурызында жүзеге асырылуы керек еді, Яваның Нидерландқа қайтарылуымен, 1817 жылдың 24 маусымындағы Ява конвенциясына сәйкес, Нидерланд 1825 жылдың соңына дейін Лондонда төлеуге міндетті 100 000 фунт стерлингтен басқа.
Subjects of the two nations were permitted to trade in territories of British India, British Ceylon and modern day Indonesia, Singapore and Malaysia on the basis of "most favoured nation" but had to obey local regulations. Fees charged on the subjects and ships of the other nation were limited. No further treaties with Eastern states that excluded trade with the other nation were to be made. Civil and military forces were not to be used to hinder trade. Piracy was to be opposed, no hiding places or protection to pirates were to be provided and the sale of pirated goods was not to be allowed. Officials were not allowed to open new offices on East Indies islands without permission from their government in Europe. British subjects to be given trade access with the Maluku Islands, in particular with Ambon, Banda and Ternate. The Netherlands ceded all establishments on the Indian Subcontinent (Dutch India from 1609) and any rights associated with them. The UK ceded its factory of Fort Marlborough in Bencoolen (Bengkulu) and all the British possessions on the island of Sumatra to the Netherlands and would not establish another office on the island or make any treaty with its rulers. The Netherlands ceded the city and fort of Malacca and agreed not to open any office on the Malay Peninsula or to make any treaty with its rulers. The British withdrew its opposition to the occupation of the island of Billiton by the Netherlands. The Netherlands withdrew its opposition to the occupation of the island of Singapore by the British. The British agreed not to establish any office on the Carimon Islands or on the islands of Batam, Bintan, Lingin, or any of the other islands south of the strait of Singapore, or to make any treaties with the rulers of these places. All transfers of property and establishments were to take place on 1 March 1825, with the return of Java to the Netherlands, as according to a Convention on Java of 24 June 1817, was settled, apart from a sum of 100,000 pounds sterling, which was to be paid by the Netherlands in London before the end of 1825.
Салдары
1824 жылғы ағылшын-голландия шарты екі аумақты ресми түрде белгіледі: Ұлыбритания басқарған Малайя және Нидерланд басқарған Голландия Шығыс Үндістаны. Малайяның жалғас мемлекеттері – Малайзия және Сингапур, ал Голландия Шығыс Үндістанының жалғас мемлекеті – Индонезия. Британдық және голландтықтардың ықпал аймақтарын бөліп тұрған шекара ақырында Индонезия мен Малайзия арасындағы шекараға (шағын бөлігі Индонезия мен Сингапур арасындағы шекараға) айналды. Одан кейінгі отаршылдық ықпал осы аралдар арасында ортақ тіл ретінде қолданылған малай тіліне де әсер етті, нәтижесінде ол малайзиялық және индонезиялық варианттарға жіктелді.
The Anglo Dutch Treaty of 1824 officially demarcated two territories: Malaya, which was ruled by the United Kingdom; and the Dutch East Indies, which was ruled by the Netherlands. The successor states of Malaya are Malaysia and Singapore, and the successor state of the Dutch East Indies is Indonesia. The line that separated the spheres of influence between the British and the Dutch ultimately became the border between Indonesia and Malaysia (with a small segment becoming the border between Indonesia and Singapore). The subsequent colonial influence also affected the Malay language that was commonly spoken as a regional language between these islands, diverging into Malaysian and Indonesian variants.