Кіріспе
Джон М. Сталлдың 1945 жылғы фильмі, Ван Друтеннің пьесасы – Джон М. Сталлдың режиссерлігімен, Гин Тиерни, Корнел Уайльд, Жанна Крэйн және Винсент Прайс бас рөлдерде ойнаған 1945 жылғы американдық психологиялық триллер-драма. Фильм әйгілі романистке үйленген әлеуметтік беделді әйелдің тағдырын баяндайды, бұл оның күшті, мазасыз және қауіпті қызғанышын тудырады. Бұл Бен Эймс Уильямстың 1944 жылғы сол аттас романы негізінде түсірілген, сценарийін Джо Сверлинг жазған. Technicolor форматында түсірілген фильмнің түсірілімдері 1945 жылдың жазында Калифорнияның бірнеше жерінде, сондай-ақ Аризона және Нью-Мексико штаттарында өтті. "Оны көкке қалдыр" фильмі 1945 жылдың 20 желтоқсанында АҚШ кинотеатрларында көрсетілді. Фильм кассада сәтті болды, 8 миллион доллардан астам табыс әкелді және Twentieth Century Fox компаниясының бүкіл онжылдық бойынша ең табысты фильмі атанды. Шығарылғаннан кейін көп жылдар өткен соң, "Оны көкке қалдыр" культты фильмге айналды және жанрлардың ерекше үйлесімі, фильмдегі нуар, психологиялық триллер және драма элементтері үшін киносыншылар тарапынан талқыланды. Сонымен қатар, фильм грек мифологиясының кейіпкерлеріне жасалған көптеген визуальдық және сюжеттік сілтемелерімен де ерекшеленеді. Фильмнің атауы Уильям Шекспирдің "Гамлет" пьесасынан алынған, ондағы рух Гамлетті патшайым Гертрудадан кек алмауға, керісінше, "оны көкке қалдыр, оның кеудесіндегі тікендер оны жарақаттап, мазаласын" дейді. 2018 жылы фильм Конгресс кітапханасы тарапынан "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танылып, АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізілді.
the Van Druten play
Leave Her to Heaven is a 1945 American psychological thriller film noir melodrama directed by John M. Stahl and starring Gene Tierney, Cornel Wilde, Jeanne Crain, and Vincent Price. It follows a socialite who marries a prominent novelist, which spurs a violent, obsessive, and dangerous jealousy in her. It is based on the 1944 novel of the same name by Ben Ames Williams, adapted by screenwriter Jo Swerling. Shot in Technicolor, filming took place in several locations in California, as well as Arizona and New Mexico in the summer of 1945. Leave Her to Heaven was released in the United States theatrically on December 20, 1945. The film was a box office hit, grossing over $8 million, and was Twentieth Century Fox's highest grossing film of the entire decade. In the decades following its release, Leave Her to Heaven garnered a cult following and has been the subject of film criticism for its unique blurring of genres, featuring elements of film noir, psychological thrillers, and melodramas. It has also been noted for its numerous visual and narrative references to figures in Greek mythology. The film's title is drawn from William Shakespeare's Hamlet, in which the Ghost urges Hamlet not to seek vengeance against Queen Gertrude, but rather to "leave her to heaven, and to those thorns that in her bosom lodge to prick and sting her." In 2018, the film was selected for the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Сюжет
Нью-Мексикода пойызбен саяхаттап бара жатқанда, роман жазушы Ричард Харланд Бостоннан келген әдемі қоғам қайраткері Эллен Берентпен танысады. Ол әсіресе оған тартылады, өйткені ол оны өлген әкесіне есіне салады, оған ол қатты сүйген. Элен өзінің атасының күлін таратуға Нью-Мексикоға барады, оған оның алыста тұратын анасы және Рут есімді туысы еріп барады. Ричард пен Эллен бір достармен тұрғанын біліп, романтика басталады. Ол Эленнің экзотикалық сұлулығы мен күшті тұлғасына таңғалады. Ерлі-зайыптылардың қарым-қатынасы күтпеген жерден келген Элленнің күйеу баласы, адвокат Расселл Квинтонмен бұзылады. Сол кезде Эллен Ричардты таңғалдырып, екеуінің үйленетінін хабарлайды. Эллен мен Ричард Джорджия штатының Уорм-Спрингс қаласында үйленіп, солтүстік Мэндегі көлдің бойындағы үйінде тұрады. Олардың үйдегі өмірі бастапқыда жақсы, бірақ ол оның отбасына және мансабына қоса, оның бәрі мен бәрі үшін патологиялық қызғанышқа ие екені біртіндеп айқын болады. Элленнің отбасы күтпеген сапармен келген кезде, анасы Ричардты ескертуге тырысады, Элленнің мағынасыздыққа бейім екендігі және "өте қатты сүюге" деген мәжбүрлілігі бар екендігі. Эленнің реніші Рихардтың сүйікті жасөспірім інісі Дэннидің полиомиелиттен мүгедектік алғаннан кейін олармен бірге тұруға келген кезде ғана өседі. Бір күні түстен кейін Эллен оны артына қайықта ертіп көлдің бір шетінен екінші шетіне жүзуге тырысады. Ол Дэннидің су бетінде жүруге тырыса бастағанына қарамастан, оны алға басуға жігерлендіреді. Ол суға батып, суға батады. Дэннидің өліміне апат деп қарайды, ал Эллен жанашырлық танытады. Бар-Харбордағы үйлеріне қоныстанғаннан кейін Ричард қатты күйзеледі. Руттың ұсынысы бойынша, Элен Ричардқа ұнамды болу үшін жүкті болады, бірақ кейіннен ол баланы "кішкентай аңға" теңегендей, оны қаламайтынын Рутқа мойындайды. Бір күні түстен кейін, Элен түсік жасату үшін баспалдақтан құлап түседі. Ол жүктілікті тоқтатуға қол жеткізеді және ауруханада сауыққаннан кейін, Рутты Ричардқа ғашық деп айыптайды, бұл оның жаңа романындағы оған арналған арнауды келтіреді. Рут Елленді отбасына түскен қайғы-қасірет үшін айыптайды. Ричард айтысты естіп, Дэнни мен олардың туа біткен баласының өліміне Эллен кінәлі деп күдіктенді. Ричард Элленге Дэнни туралы айтқанда, ол өзін ақтауға жол бергенін өкінбей мойындайды және Ричардқа мүмкіндік берсе, оны қайта жасайтынын айтады. Мойындаудан кейін Ричард Элленді тастап кетеді, бірақ қылмыстық іс қозғамайды, өйткені ол жеткілікті дәлел бар деп есептемейді. Ричард кеткеннен кейін, Эллен Расселге (қазір округ прокуроры) хат жібереді, онда ол Рутты өзін өлтіруге тырысқаны үшін айыптайды. Бірнеше күннен кейін Рут пен оның анасымен бірге пикникке шыққанда, олар білмей, Эллен әдейі мырышпен араластырылған қантты жұтады. Ол бірнеше күн бойы ағзаларының жұмыс істемеуіне себепші болады, дәрігерлер оны құтқара алмайды. Ричард қайтыс болған кезде, Елленге келіп, ол өзін өртеп жіберуді және оның күлін Нью-Мексикодағы әкесімен бірге шашуды сұрайды. Эллен қайтыс болғаннан кейін, Ричардтың нұсқауы бойынша Рут оның сүйегін өртеп жібереді. Кейіннен ол Элленді өлтіргені үшін айып тағылып, Расселл оны соттады. Сот барысында Расселл Рут Эленді өлтіруді жоспарлаған, сондықтан ол Ричардпен бірге бола алады деп болжайды және Руттың Эленді өртеуін өлтіруді болдырмау үшін есептелген шешім ретінде қарастырады. Еленнің психопатиялық қызғанышы туралы қатал Ричард куәлік береді, ол өзін-өзі өлтіруді өзін және Рутты жазалау үшін кісі өлтіру ретінде көрсетті. Рут ақырында ақталады, бірақ ол Дэннидің өліміне кінәлі деп екі жылға бас бостандығынан айырады, өйткені ол Элленнің іс-әрекеттерін білгенін жасырды. Жазасын өтеп болған соң, Ричард өзінің қонақ үйіне қайтады, онда оны Рут жылы қарсы алады.
Мифтік сілтемелер
Фильмде классикалық грек мифологиясына қатысты бірнеше аллюзиялар бар, көбінесе басты кейіпкер Элен Беренттің Электра кешенін көрсету арқылы, ол қайтыс болған әкесіне үлкен құмарлық танытады. Фильмді нуар деп санамайтын сыншылар, Элен Ричардты өзінің мүддесіне қарсы әрекет етуге немесе заңды бұзуға сүйретпейді (қысқасы, ол femme fatale емес) (Уокер).
Даму
1944 жылдың мамыр айында Twentieth Century Fox компаниясының бас директоры Даррил Ф. Занук Бен Эймс Уильямстың әлі жарық көрмеген "Оны көкке қалдыр" романының құқықтарын сатып алып, оны экранға бейімдеуді жоспарлады. Бірақ, оның орнына осы сахналар Солтүстік Калифорнияда, Сьерра-Невада тауларындағы Басс көлінде түсірілді. Фильм алғаш рет 1945 жылғы Рождество күні Нью-Йорк қаласында көрсетілді. Халықаралық аренада фильм 2,7 миллион долларлық жалдау түсімдерімен, жалпы әлемдік жалдау түсімдерін 8,2 миллион долларға жеткізді.
Сыни жауап
Variety журналының қызметкерлері фильмге оң баға беріп, былай деп жазды: "Керемет Technicolor көрінісі мен пайдалы сюжеті Leave Her to Heaven фильміне айтарлықтай маңыз сыйлайды, әйтпесе Тирни мен Уайльд өздерінің драмалық рөлдерін сомдауда жеке ерекшеліктерін пайдаланбаған болар еді. Крэйннің Тиернидің асырап алған қарындасы рөлі тым байқаусыз болғанымен, өте жақсы орындалған. Винсент Прайс, тасталған ғашық рөлінде, аудандық прокурор ретінде сот залындағы сахналарды театрландырылған түрде ойнайды". The New York Times газетінің редакторы Босли Кроутер фильмге онша құлшынбады: "Рождество күні өзімшіл, қызғанышпен және алдағыш әйел туралы көңілсіз, мұңды фильмді көрсетуге қолайсыз уақыт болды. Алайда, бұл фильм кез келген уақытта жағымдырақ болмас еді, себебі ол Technicolor және қымбат декорациялармен жасалған арзан фантастикалық туынды". Атақты режиссер Мартин Скорсезе бұл фильмін өзінің сүйікті фильмдерінің бірі деп атап, "Джин Тиерни – Алтын дәуірдегі ең бағаланбаған актрисалардың бірі" деп бағалады. Rotten Tomatoes сайтындағы 65 сынға сүйене отырып, сыншылардың 85%-ы фильмге оң баға берді. Түйіндеме былай деді: "Leave Her to Heaven фильмінде ұнамайтын кейіпкерлер көп, бірақ керемет Джин Тиерни бастаған актерлік құрам одан көздеріңді айыруды қиындатады". Фильм шыққаннан кейінгі ондаған жылдар бойына культті фильмге айналды. Сыншы Эммануэль Леви оның культті мәртебесін жанрларды араластыруына байланысты, нәтижесінде "теңдесі жоқ туынды" болды деп түсіндірді.
Марапаттар
Мекеме санаты Жүлдегер(лер) Нәтиже Ref. (Дереккөздер) «Оскар» сыйлығы Үздік әйел актрисасы Джин Тиерни Үздік көркемдік безендіру – Түсті Лайл Р. Уилер, Морис Рэнсфорд, Томас Литтл Үздік операторлық – Түсті Леон Шэмрой Үздік дыбыс жазу Томас Т. Моултон Венеция кинофестивалі Бас жүлде Джон М. Шталь
Үй медиасы
2013 жылы тәуелсіз үй медиа дистрибьюторы Twilight Time фильмнің шектеулі санды Blu-ray нұсқасын жарыққа шығарды. 2020 жылдың 24 наурызында The Criterion Collection компаниясы жаңа DVD және Blu-ray нұсқаларын шығарды.
Бейімделу
Өте жақсы, шындыққа сене алмайсың (1988 жылғы теледидарлық нұсқасы). 1999 жылғы "Жалпысқыр" фильміндегі Кортни Шайн кейіпкерінің бір бөлігі Элленге негізделген.
Танымал мәдениетте
Фильмнің кейбір бөлімдері M*A*S*H үшінші маусымның "Үй қамауы" эпизодында көрінеді, әсіресе Тиерни мен Уайльдтың құмарлықпен өбескен көрінісінде, онда Хоукай: "Егер ол тісін түзесе, мен оны өлтіремін" деп әзілдейді. Бұл эпизод алғаш рет 1975 жылдың 4 ақпанында көрсетілді. Автор Читра Банерджи Дивакаруни өзінің "Тәуелсіздік" (2022) романында осы фильмді еске алады.