Кіріспе

Француз мемлекет қайраткері және заңгер Жюль Клод Габриэль Фавр (21 наурыз 1809 – 20 қаңтар 1880) – француз саясаткері. 1870 жылдың қыркүйегінде Үшінші Республика құрылғаннан кейін ол Ұлттық Ассамблеядағы оппортунист-республикандықтардың жетекшілерінің біріне айналды.

Алғашқы жылдар

Ол Лионда дүниеге келіп, заңгер ретінде мансап бастады. 1830 жылғы революциядан бастап ол өзін ашық республикашыл деп жариялады және саяси соттарда осы пікірін білдіруге мүмкіндік алды. 1848 жылғы революциядан кейін ол Лионнан Конституциялық Ассамблеяға депутат болып сайланды, онда ол орташа республикашылдардың қатарында отырып, социалистерге қарсы дауыс берді. Луи Наполеон Франция президенті болып сайланғанда, Фавр оған ашық оппозиция білдірді. 1851 жылдың 2 желтоқсанында Виктор Гюго және басқалармен бірге Париж көшелерінде қарулы қарсылық ұйымдастыруға тырысты. Мемлекеттік төңкерістен кейін ол саясаттан қол үзді, заңгерлік қызметіне қайта оралды, Наполеон III-ге қарсы жасалған шабуылдың қозғаушысы Феличе Орсиниді қорғап көзге түсті. 1858 жылы ол Париж қаласынан депутат болып сайланды, империяға қарсы республикалық оппозицияға бастау берген "Бес" адамның бірі болды. 1863 жылы ол партияның төрағасы болды және Мексика экспедициясын және Римді оккупациялауды айыптаған бірнеше сөз сөйледі. Осы сөздері шешен, анық және өткір болғандықтан, 1867 жылы Франция академиясының мүшесі болды.

Франко-пруссия соғысы және Үшінші республика

Адольф Тьермен бірге ол 1870 жылы Пруссияға қарсы соғысқа қарсылық білдірді, ал Седанда Наполеон III жеңілгенін естігенде императордың орнынан түсуін талап етті. Фавр қоршау кезінде үкіметтің Парижден шығарылуына қарсы болды. Ұлттық қорғаныс үкіметінде ол генерал Трочудың басшылығымен вице-президент және сыртқы істер министрі болды, оған жеңіске жеткен Германиямен бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізудің ауыр міндеті жүктелді. Ол шебер оратор болғанымен, дипломат ретінде одан да нашар екенін көрсетті және бірнеше түзетуге келмейтін қателіктер жасады. 1870 жылы 6 қыркүйекте "Германияға бір дюйм жерді де, қамалдардың бір тасын да бермеймін" деген әйгілі мәлімдемесі, Бисмарктің 19-ы күні Фаврға Альзас пен Лотарингияны бейбітшілік шартының бір бөлігі ретінде беруге тура келетінін жариялауымен жауап берілді. Ол 1871 жылғы 28 қаңтардағы қару аялдау шартына әскерлердің жағдайын білмей және Бордодағы үкіметпен кеңеспей қол қойды. Ол Леон Гамбеттаға Шығыс армиясының (80 000 адам) қару аялдау шартына кірмегенін хабарламады, нәтижесінде ол бейтарап территорияға шегінуге мәжбүр болды. Франкфурт шарты бойынша келіссөздер жүргізуде дипломатиялық шеберлік танытпады, ал барлық талаптарды Бисмарк қойды. Ол 1871 жылғы 2 тамызда беделін жоғалтып министрліктен кетті, бірақ депутаттар палатасында «Оппортунисттік» парламенттік тобының, «Gauche républicaine» мүшесі ретінде қалды. 1876 жылғы 30 қаңтарда сенатор болып сайланған ол 1880 жылғы 20 қаңтарда қайтыс болғанға дейін республика үкіметін реакциялық оппозицияға қарсы қолдауын жалғастырды.

Соғыстан кейінгі жанжал

Фаврдың жасырын құпиясы болғаны анықталды, бірақ ол оны солай деп есептемеген болуы мүмкін. Оның үйленген әйелден бірнеше баласы болды, бірақ ол әйел ешқашан ажырасқан жоқ. Фавр осы балаларды заңды түрде өзінің балалары деп мойындаса да, бұл оқиға 1871 жылдан кейін ғана кеңінен белгілі болды, осы кезде Бисмаркпен дипломатиялық қарым-қатынастарды дұрыс жүргізе алмағаны саяси қарсыластары үшін оңай нысанаға айналдырды. Оқиға жарияланды, және Фавр оны жариялаған бірінен зиян өтемақы алды, бірақ оның бар ықпалы да жойылды. Иронияға орай, оның бұрынғы қарсыласы III Наполеон жағдайды білгені анық, бірақ Фавр императордың жеке өміріне шабуыл жасамағандықтан, император да осы мәселеде Фаврды құрметтеген.

Ұрпақтар

Фавр, Фаврдың қызы Женевье арқылы, экзистенциалдық томист философы және теологы Жак Маританның атасы болды.

Шығармалары

Оның еңбектеріне көптеген сөздері мен құттықтау сөздері кіреді, оның ішінде La Liberté de la Presse (1849), Défense de F. Orsini (1866), Discours de réception a l'Académie française (1868), Discours sur la liberté intérieure (1869) есімдері бар. "Le Gouvernement de la Défense Nationale", 3 томдық, 1871–1875 жылдары жазылған еңбегінде, ол 1870–1871 жылдардағы өзінің рөлін түсіндірді. Фавр қайтыс болғаннан кейін оның әйелі Джули Велтен Фавр, педагог және философ, олардың некелері кезінде Фаврмен бірлесіп жұмыс істеген, оның сөздерін 8 томдық жинаққа жинап, өңдеді.