Кіріспе

Британдық қорқыныш фильмдер студиясы Hammer Film Productions Ltd. – Лондон қаласында орналасқан британдық кино өндіріс компаниясы. 1934 жылы құрылған бұл компания 1950-жылдардың ортасынан 1970-жылдарға дейін түсірілген готикалық қорқыныш және фантастика фильмдерімен әйгілі. Олардың көптеген фильмдерінде Барон Виктор Франкенштейн, Граф Дракула және Мумия сияқты классикалық қорқыныш кейіпкерлері бейнеленген. Hammer оларды алғаш рет ашық түстерде фильмге түсіріп, көрермендерге қайта таныстырды. Компания сонымен қатар ғылыми фантастика, триллерлер, нуар және комедия фильмдерін, ал кейінірек телесериалдарды да өндірді. Ең табысты жылдары Hammer қорқыныш фильмдер нарығында үстемдік құрды, дүние жүзіне таралып, айтарлықтай қаржылық табысқа қол жеткізді. Бұл табысқа, ішінара, American United Artists, Warner Bros., Universal Pictures, Columbia Pictures, Paramount Pictures, 20th Century Studios, Metro Goldwyn Mayer, American International Pictures және Seven Arts Productions сияқты американдық компаниялармен дистрибьюторлық серіктестіктері ықпал етті. 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдарда бәсекелестердің нарықты қанағаттандыруы және американдық қаржыландырудың тоқтауы бұрынғы табысты Hammer формуласына өзгерістер енгізуге мәжбүр етті, бірақ олардың нәтижелері әртүрлі болды. Компания 1980-жылдардың ортасында өндірісті тоқтатты. 2000 жылы студияны жарнама шебері және өнер коллекционері Чарльз Саатчи, сондай-ақ миллионерлер Нил Мендоза мен Уильям Сигхарттан құралған консорциум сатып алды. Компания қайтадан фильм түсіруді жоспарлағанын хабарлады, бірақ ешқандай фильм шығарылмады. 2007 жылдың мамырында компанияның атауы голландтық медиа магнаты Джон де Молды басқаратын консорциумға сатылды, ол жаңа қорқыныш фильмдерге 50 миллион доллар (25 миллион фунт стерлинг) жұмсауды жоспарлағанын мәлімдеді. Жаңа ұйым Hammer тобының 295 фильмнен тұратын киноқоржынын сатып алды. Жаңа Hammer компаниясының бас директоры Саймон Оукс: «Hammer – Ұлыбританияның танымал бренді. Біз оны қайтадан өндіріске енгізіп, оның әлемдік әлеуетін дамытуға ниеттіміз. Бренд әлі де тірі, бірақ оған ұзақ уақыт бойы ешкім инвестицияламады» деді. Содан бері Hammer бірнеше фильм түсірді, олардың ішінде Beyond the Rave (2008), Let Me In (2010), The Resident (2011), The Woman in Black (2012), The Quiet Ones (2014) және The Lodge (2019) фильмдері бар.

Қайта өрлеу (19381955)

Джеймс Каррерас, Энрикенің ұлы, 1938 жылы Exclusive компаниясына қосылды, одан кейін Уильям Хиндстің ұлы Энтони қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Джеймс Каррерас пен Энтони Хиндс қарулы күштерге қосылу үшін кетіп, Exclusive шектеулі мүмкіндіктермен жұмысын жалғастырды. 1946 жылы Джеймс Каррерас демобилизациядан кейін компанияға қайта оралды. Ол Exclusive компаниясының фильм өндірісі бөлімі ретінде Hammer-ді қайта жандандырып, «квоталық фильмдерді» – кинотеатрлардың көрсетілім кестесіндегі бос орындарды толтыруға және қымбат көркем фильмдерді қолдауға арналған, арзан бағамен жасалған отандық фильмдерді шығаруды көздеді. Ол Энтони Хиндсті компанияға қайта оралуға көндірді, ал жаңартылған Hammer Film Productions «Жоғары өкшелі өлім», «Қараңғы жол» және «Қылмыстық тілші» фильмдерімен жұмыс істеуге кірісті. Басты рөлдерге танымал актерлерді шақыра алмағандықтан, Hammer BBC радиосериалдарының, мысалы, «PC 49-ның оқиғалары» мен «Дик Бартон: Арнайы агенттің» (сәтті Дик Бартон радиошоуының бейімделуі) фильмдік құқықтарын сатып алды. Барлығы 1947 жылы Мэрилебон студиясында түсірілді. «Дик Бартон қарсы шабуыл» (1948) фильмін түсіру кезінде компания студиялардың орнына ауыл үйлерінде түсіру арқылы ақша үнемдей алатынын анықтады. Келесі қойылым, «Доктор Морелл – Жоғалған мұрагердің ісі» (тағы да бір радио бейімделуі) үшін Hammer 23 бөлмелі Dial Close үйін жалға алды. 1949 жылдың 12 ақпанында Exclusive компаниясы «Hammer Film Productions» компаниясын Энрике және Джеймс Каррерас, сондай-ақ Уильям және Тони Хиндс режиссерлер ретінде тіркеді. Hammer Exclusive кеңсесіне, 113-117 Wardour Street мекенжайына көшіп келді, ал ғимарат «Hammer House» деп қайта аталды. 1949 жылдың тамызында жергілікті тұрғындар түнгі түсірілім кезіндегі шуылдарға шағымдануына байланысты Hammer Dial Close-ты тастап, Темза өзенінің жағасында, Уиндзор мен Мейденхед арасында орналасқан Oakley Court сарайына көшуге мәжбүр болды. Онда бес фильм түсірілді: «Қара киімдегі адам» (1949), «Жатақхана» (1949), «Есік алдындағы біреу» (1949), «Кереметші не көрді» (1950), «Қыз қызығушылық іздейді» (1950). 1950 жылы Hammer тағы да Эссекс графтығының Харлоу қаласындағы Gilston Park клубына көшті. 1951 жылы «Hammer» олардың ең жақсы есте қалған базасы – Темза өзенінің жағалауындағы Даун-Плейс қаласында түсіруге кірісті. Компания бір жылдық жалға алу шартына қол қойып, 1951 жылғы өндіріс кестесін Cloudburst фильмімен бастады. Үйдің күйі қиын болғандықтан, күрделі жөндеу жұмыстары қажет болды, бірақ бұрынғы үйлерді өзгертуге кедергі келтірген құрылыс шектеулері болмады. Даун-Плейсті үлкен, арнайы жабдықталған студия кешеніне қайта құру туралы шешім қабылданды, ол Bray Studios деп аталды. Аумақтың кеңдігі Hammer фильмдерінің кейінгі түсірілімдеріне көп пайдаланылды және «Hammer» стилінің кілті болды. 1951 жылы Hammer және Exclusive американдық кино продюсері Роберт Липпертпен төрт жылдық өндіріс және тарату шартына қол қойды. Шарты бойынша Lippert Pictures және Exclusive Атлантиканың екі жағында да тарату үшін өнімдерді алмастыра бастады, 1951 жылы «Соңғы бет» және 1955 жылы «Еркексіз әйелдер» (немесе «Түрмедегі оқиға») фильмдерімен аяқталды. Липперттің өндіретін Hammer фильмдерінде американдық актерлердің болуын талап етуі 1950 жылдары компанияның көптеген фильмдерінде американдық актерлердің басымдығына әкелді. «Соңғы бет» үшін Hammer маңызды тағайындама жасады – фильм режиссері Теренс Фишерді жұмысқа алды, ол алдағы қорқыныш фильмдерінде маңызды рөл атқарды. 1951 жылдың соңында Даун-Плейстің бір жылдық жалға алу мерзімі аяқталды, ал өсіп келе жатқан табысымен Hammer дәстүрлі студиялық өндіріске көшуді жоспарлады. Кинематограф техниктерінің қауымдастығымен болған дау осы ұсынысты тоқтатты, ал компания Даун-Плейстің еркін иелігін сатып алды. Үйді жақын орналасқан Брей ауылының атымен Bray Studios деп атады, ол 1966 жылға дейін Hammer-дің негізгі базасы болды. 1953 жылы Hammer-дің алғашқы ғылыми-фантастикалық фильмдері «Төрт жақты үшбұрыш» және «Ғарыш жолдары» шықты.

"Шамақ қорқынышы" (19551959)

Хаммердің қорқыныш жанрындағы алғашқы маңызды тәжірибесі 1955 жылы Найджел Книлдің BBC теледидарындағы ғылыми-фантастикалық сериалы «The Quatermass Experiment»-тің Вэл Гест есімді режиссерде экранизациясы болды. Роберт Липпертпен жасалған келісімге байланысты, американдық актер Брайан Донлеви басты рөлге шақырылды және фильмнің атауы жаңа Х сертификатынан пайда табу үшін «The Quatermass Xperiment» деп өзгертілді. Фильм күтпегендей танымал болды және 1957 жылы танымал «Quatermass 2» атты жалғасы шықты, ол да Книлдің телевизиялық сценарийлерінің біріне негізделді, бірақ бұл жолы Книлдің қатысуымен және бастапқы фильмнен екі есе үлкен бюджетпен: £92,000. Осы уақытта Хаммер «X the Unknown» атты тағы бір «Кватермас» стиліндегі қорқынышты фильм жасады, ол бастапқыда серияның бір бөлігі болуы жоспарланған, бірақ Книл оларға өзінің кейіпкерлерін пайдалануға рұқсат бермеді (жазушы Донлевидің «Кватермас» рөліндегі ойынын ұнатпағаны мәлім). Сол кезде Хаммер өндіріске кіріспес бұрын сценарийлерді Британдық кино цензуралық кеңесіне (BBFC) жіберіп, пікір алуға рұқсат етті. «X the Unknown» сценарийі туралы 24 қарашада бір рецензент/сарапшы (Одри Филд) былай деп жазды:

«Әзірге көрермендер ақшаларына лайық екенін айтуға болады. Шындығында, біреудің ауырып қалғаны да мүмкін. Бізге көбірек ұстамдылық керек, және «тітіркендіргіш» көріністерден гөрі, көрермендердің реакцияларына көбірек назар аудару керек, мысалы, қорқынышты жаралар, көзге көрінбейтін беттер және т.б. Осы сценарийді осылай қорқынышты ететіні – бір жақтылық. Оны алып, қысқарту керек. Бірақ оны алып тастамас бұрын, кеңестің президенті оны оқып шығуы керек деп ойлаймын. Менің асқазаным орташадан күшті (көру үшін) және менің күштірек реакция көрсетуім керек пе деп ойлаймын.»

Басқа қызметкерлер

Көптеген Hammer қорқыныш фильмдерінің, соның ішінде "The Curse of Frankenstein" және "Dracula" фильмдерінің музыкасын Джеймс Бернард жазған. Hammer музыкалық тобының басқа өкілдері Малкольм Уильямсон, Джон Холлингсворт және Гарри Робертсон болды. Өндіріс суретшісі Бернард Робинсон және оператор Джек Ашер, көбінесе өте тар бюджетте, алғашқы Hammer фильмдерінің әсем көрінісін жасауда маңызды рөл атқарды.

Актерлер

Хаммердің қорқынышты фильмдерінде көптеген актерлер бірнеше фильмде қайта-қайта пайда болып, бейресми "Хаммер репертуарлық компаниясын" құрды. Ральф Бейтс 1970-ші жылдардың басында бірнеше Хаммер фильмдерінде ойнады, ол кезде компания оны Питер Кушингтің Франкенштейн рөлінде және Кристофер Лидің Дракула рөлінде мүмкін орынбасар ретінде қарастырды. Осы қорқынышты сериалдардың әрқайсысында бір фильмде түскеніне қарамастан, ол ақырында актерлердің бірін де тұрақты түрде алмастырмады. Шейн Брайант 1970-ші жылдардың басындағы бірнеше жақсы бағаланған Хаммер фильмдерінде басты рөлдерді ойнады, мысалы, "Таңға дейін тура" және "Франкенштейн және тозақтан келген монстр". Вероника Карлсон 1960-шы жылдардың аяғындағы Хаммер фильмдерінің басты кейіпкері болды. Питер Кушинг 1950-ші жылдардың соңынан 1970-ші жылдардың ортасына дейін Хаммердің ең танымал жұлдызы болды және Кристофер Лимен бірге компаниямен ең көп байланысты актер болып қалады; Хаммер фильмдерінде ол Барон Виктор Франкенштейнді алты рет және Доктор Ван Хельсингті бес рет ойнады, сонымен қатар көптеген басқа кейіпкерлерді, ерлік және зұлымдық көріністерін сомдады. Майкл Гоф Хаммердің "Дракуласы" және "Операның арбауы" фильмдерінде қосалқы рөлдерді ойнады. Питер Кушинг пен Кристофер Ли сияқты Гоф та Хаммердің Ұлыбританиядағы негізгі бәсекелесі Amicus Productions түсірген қорқынышты фильмдерде де түсті. Эндрю Кир шотландтық актер, ол "Кватермасса және шұңқыр" және "Мумияның қабірінен қан" сияқты фильмдерде Хаммер үшін басты рөлдерде ойнады. Кристофер Ли 1958 жылы классикалық қорқынышты ертегінің Хаммер нұсқасында граф Дракуланың рөлін ойнаған кезде халықаралық атаққа жетті, ол рөлді әртүрлі жалғауларда Хаммер үшін тағы алты рет сомдады. Ол қазіргі таңда кино тарихындағы ең ірі қорқынышты жұлдыздардың бірі болып саналады. Майлз Маллесонды Хаммер "Дракуланың қалыңдықтары" сияқты олардың бұрынғы готикалық қорқынышты фильмдерінде комикалық жеңілу үшін жұмысқа алды. Фрэнсис Мэтьюс бірнеше Хаммер фильмдерінде, мысалы "Франкенштейннің қайырымы" және "Дракула: Қараңғылық ханзадасы" фильмдерінде екінші рөлді ойнады. Андре Морелл негізінен 1950-1960 жылдардағы британдық фильмдерде қосалқы рөлдерде жұмыс істеді, бірақ "Шаммер" үшін "Кішкентайдың көлеңкесі" және "Зомбилердің обалы" сияқты фильмдерде басты рөлдерді сомдады. Ингрид Питт "Хаммер" компаниясының "Вампир ғашықтары" және "Графиня Дракула" фильмдеріндегі басты рөлдерді ойнады. Дэвид Прауз, ең танымал ретінде Дарт Вейдерді бастапқы "Жұлдызды соғыстар" трилогиясында бейнелегені үшін, "Хаммер" фильмдерінде "Франкенштейннің қорқынышы", "Вампир циркі" және "Франкенштейн және тозақтағы жәндік" фильмдерінде түсті. Екі "Франкенштейн" фильмінде де Прауз Монстр рөлін сомдады. Оливер Ридтің халықаралық кино мансабын Хаммер бастады, ол үшін ол "Қайсарбақтың қарғысы", "Параноя" және "Қаралғандар" сияқты фильмдерде күшті өнер көрсетті. Майкл Риппер "Хаммердің" ең көп нәтижелі актері болды, компанияның ең табысты жылдары компанияның ондаған қосалқы рөлдерінде, әдетте, паб иелері, автобус жүргізушілері және кішігірім лауазымды адамдар ретінде пайда болды. Оның соңғы "Хаммер" қорқынышты фильмдеріндегі рөлі 1970 жылы "Дракуланың шабыты" фильмінде болды. Барбара Шелли "Горгон" және "Кватермасса мен шұңқыр" сияқты "Хаммер" фильмдерінде ойнаған көпшілікке танымал актриса болды. Мадлен Смит модельдік мансабынан актерлік қызметке ауысты және "Вампир ғашықтары" және "Франкенштейн және тозақтағы жәндік" фильмдерінде көрнекті рөлдерді алудан бұрын "Шамшының тәмісі" Дракуланың қанынан көрінді. Торли Уолтерс британдық фильмдердегі танымал комедиялық актер, ол "Хаммер" фильмдеріндегі жартылай комедиялық қосалқы рөлдерді ойнады, мысалы "Операның арбауы", "Франкенштейн әйелді жаратты" және "Вампир циркі". Джордж Вудбридж "Дракула", "Франкенштейннің қасіреті" және "Мумия" сияқты фильмдерде көптеген қосалқы рөлдер мен кішігірім кейіпкерлерді ойнады.

Франкенштейннің қарғысы

Quatermass 2 өндірісі басталғанда, Hammer жаңа өнімнің американдық жарнамасын жүргізуге және инвестициялауға дайын, тағы бір АҚШ серігін іздеуге кірісті. Ақырында олар Associated Artists Productions (a. a. p.) және оның басшысы Элиот Хайманмен келіссөздер бастады. Осы кезеңде екі жас американдық киношы, Макс Дж. Розенберг және Милтон Суботский, кейіннен Hammer-дің бәсекелесі Amicus-ты құрған, a. a. p.-ға Мэри Шеллидің романының бейімдеуі үшін сценарий ұсынды. Сценарийға қызығушылық білдіргенімен, a. a. p. Розенберг пен Суботскийдің фильмін қолдауға дайын болмады, себебі олардың тәжірибесінде тек бір фильм ғана болды. Бірақ Элиот Хайман сценарийді Hammer-дегі байланыс адамына жіберді. Розенберг жиі "Франкенштейн қарғысын" өзі жасады деп мәлімдеді, бұл оның қайтыс болғаннан кейін де қайталаған әңгімесі еді. Мэри Шеллидің романы көп бұрын-соңды қоғамдық мүлікке өткенімен, Энтони Хиндс осы оқиғаға көңілсіздікпен қарады, себебі Суботскийдің сценарийі 1939 жылғы Universal-дың "Франкенштейннің ұлы" фильмінің сюжетіне тым жақын болды, онда екінші буын Барон Франкенштейн әкесінен еліктеп, алғашқы монстр жасаушы болды. Бұл жобаға Universal компаниясының авторлық құқықтарды бұзу туралы сотқа шақыру қаупі төндірді. Сонымен қатар, сценарий тым қысқа болды – шамамен 55 минуттық экрандық уақыт, ал Ұлыбританияда көрсету үшін кемінде 90 минут қажет еді, сондықтан оны жетілдіру және қосымша материал қосу қажет болды. Сәйкесінше, Hammer-дің Майкл Каррерас (1950 жылдардың басында әкесі Джеймске продюсер ретінде қосылған) сценарий туралы пікірлері өте жағымсыз болды:

Сценарий нашар безендірілген. Түсірілімдердің тақырыптарында декорациялар нақты көрсетілмеген, сондай-ақ көптеген жағдайларда күндіз немесе түн белгіленбеген. Сценарийдегі кадрлар саны экрандық уақытқа пропорционалсыз келеді, сондықтан қайта жазуды негізгі кадрлар түрінде жасауды ұсынамыз. Сценарийге қосымша түзетулер енгізілді және "Франкенштейн және жәндік" атты жұмыс атауы таңдалды. Фильмді Eastmancolor-да түсіру жоспарланған, бұл шешім BBFC-ны алаңдатты. Сценарийде қорқыныш пен графиктік зорлық-зомбылық бейнеленгенімен, олар жарқын түстерде көрсетілетін еді. Жоба Тони Хиндске тапсырылды, ол Майкл Каррерастан гөрі сценарийге аз әсер етті және оның көзқарасы бойынша фильмді үш аптада түсірілген қара-ақ "жедел" фильм ретінде жасау керек еді. Суботский мен Розенбергтің сценарийі Universal фильмдеріне тым ұқсас болғандықтан алаңдаған Хиндс Джимми Сангстерге оны "Франкенштейннің қарғысы" деп қайта жазуды тапсырды. Сангстердің ұсынысы Hammer-ді қатты әсер етіп, фильмді "жедел" өндірістен алып, оны түсті фильм ретінде жасауға мүмкіндік берді. Сангстер сценарийін BBFC-ге қарау үшін жіберді. Одри Филд 1956 жылдың 10 қазанында хабарлады:

Біз осы сценарийдің мәніне алаңдаймыз, себебі ол қорқыныш пен қанды егжей-тегжейлілікке ден қойып, біз тіпті "X" санатына рұқсат беретін деңгейден асып түседі. Қазіргі сценарий негізінде фильмді көрсетуге кепілдік бере алмаймыз деп қорқамын, және бізге пікір білдіру үшін қайта қарастырылған сценарийді жіберу керек, онда жалпы жағымсыздық азайтылуы тиіс. BBFC-нің қатаң ескертулеріне қарамастан, Хиндс өзгеріссіз сценарийді түсіруді қадағалады. Фильмді Теренс Фишер режиссерлік етті, оның көрінісі шағын бюджетке қарамастан әсерлі болды. Британдық тележұлдыз Питер Кушинг Барон Виктор Франкенштейн рөлін сомдады, ал актер Кристофер Ли биік бойлы, қатыгез Жаратылыс рөліне бекітілді. 65 000 фунт стерлингтік бюджетпен және кейінірек фильмдердің негізгі құрамына айналатын актерлік және түсірілім тобымен, Hammer-дің алғашқы готикалық қорқынышы өндіріске кірді. Түстің қолданылуы бұрын-соңды көрілмеген қандылық деңгейін арттырды. "Франкенштейн қарғысына" дейін қорқынышты фильмдерде қанды ашық түрде көрсетілмеген, немесе көрсетілсе, монохромды түсіріліммен жасырылған. Бұл фильмде қан қызыл түсті болды және камера оған тоқтап тұрды. Фильм Ұлыбританияда ғана емес, АҚШ-та да үлкен жетістікке жетті, онда ол Роджер Корман мен American International Pictures (олардың сериясы негізінен Эдгар Аллан Поға негізделген – "По айналымы" деп аталатын) сияқтылардың көптеген имитацияларын шабыттандырды. Ол Еуропа құрлығында да табысқа жетті, онда итальяндық режиссерлер мен көрермендер ерекше ықыласты болды.

Дракула

"Франкенштейн қарғысы" фильмінің үлкен кассалық табысы "Франкенштейннің кек алуы" фильмінің жалғасын жасауға және тағы бір қорқынышты кейіпкерге "Шекірек" өңдеуін беруге әкелді. Дракула бұрын Universal үшін сәтті фильм кейіпкері болған, бірақ авторлық құқық мәселесі Франкенштейнге қарағанда күрделірек болды. Hammer мен Universal арасындағы келісім 1958 жылдың 31 наурызында ғана, фильм түсірілгеннен кейін жасалды және 80 беттен тұрды. Осы уақытта, a.a.p. пен Hammer арасындағы қаржылық келісім a.a.p. уәде еткен ақша келмегендіктен бұзылды. Hammer балама іздеуге кірісті және "Франкенштейн қарғысы" фильмінің табысымен "Франкенштейннің кек алуын" және a.a.p. келісімінен екі фильмді – "Қанды аралдағы лагерь" мен "Сноркель" тарату үшін Columbia Pictures компаниясымен келісім жасасты. Hammer-дің қаржылық сәттілігі Exclusive кино тарату компаниясының жұмысын тоқтатуға соқтырды, бұл Hammer-ді кино түсіруге шоғырлануға мүмкіндік берді. Дракула сценарийі бойынша жұмыс жалғасты, екінші нұсқасы BBFC-ге жіберілді. Одри Филд 1957 жылдың 8 қазанында былай деп мәлімдеді: "Джимми Сангстер мырзаның мәдениетсіз, білімсіз, жиренішті және әдепсіз стилі жақсы қорқынышты оқиғаның қалдықтарын жасыра алмайды, бірақ бұл емдеуге қатысты үлкен алаңдау тудырады. [ ] Бұл нәрсенің қарғысы – Technicolor қан: неге вампирлер басқалардан жаман тамақтанғандары керек? Қанды сахналарда үлкен сақтық қажет. Әрине, кейбір қазықпен ұру сахналарына рұқсат берілмейді". "Франкенштейн қарғысы" фильмінің табысына қарамастан, "Дракула" фильмін қаржыландыру қиындықтарға толы болды. Universal қызығушылық танытпады, ал ақша іздеу Hammer-ді а.а.p. компаниясының тағы бір компаниясы Seven Arts арқылы Элиот Хайманға қайта әкелді (кейін Warner Bros. компаниясымен біріктірілді, қазір a.a.p. мүрагері). Келісімге қол қойылғанмен, мәміле жүзеге аспаған деп хабарланды және "Дракула" фильміне қаржыландыру Ұлттық кино қаржы кеңесінен (£33,000) және Universal-дан бүкіл әлемдік тарату құқығы үшін қалған сомадан түсті. Алайда, соңғы зерттеулер "Дракуланы" кім қаржыландырғаны туралы мәселе әлі де толыққанды шешілмегенін көрсетеді (Барнетт, 'Мәміленің жасалуы: "Франкенштейн қарғысы" (1957) және "Дракула" (1958) келісімшарттық және коммерциялық контексттері', Фильм, радио және теледидар тарихи журналы, 19 қараша 2013 ж. онлайн жарияланды). 81,412 фунт стерлингтік соңғы бюджетпен "Дракула" фильмінің түсірілімі 1957 жылдың 11 қарашасында басталды. Питер Кушинг доктор Ван Хельсинг рөлінде тағы да бас рөлде болды, ал Кристофер Ли граф Дракула рөлінде ойнады, режиссерлік Теренс Фишерге, ал Бернард Робинсон жасаған декорациялар Universal нұсқасынан түбегейлі өзгеше болды; бұл настолько радикалды болды, Hammer басшылары оған ақша төлеп, басқа декоратор табуды қарастырды. "Дракула" фильмі Ұлыбританияда, АҚШ-та (онда ол "Дракуланың қорқынышы" деген атпен шықты), Канадада және бүкіл әлемде кассалық рекордтарды жарып, үлкен жетістікке жетті. 1958 жылдың 20 тамызында Daily Cinema газеті хабарлады: "Hammer-дің Technicolor нұсқасының бүкіл әлемде жасаған керемет табысының арқасында Universal International, оның дистрибьюторлары, Джимми Каррерас ұйымына классикалық фильмдердің барлық кітапханасын қайта жасау құқығын берді". Азулы вампирді танымал мәдениетке енгізген Ли кейіпкерге қараңғы, ойлы сексуалдық тартымдылықты қосты. Академик Кристофер Фрейлинг былай деп жазды: "Дракула тістерді, қызыл контактты линзаларды, декольтені, дайын ағаш қазықтарды және атақты титрлерде графтың табытынан шашыраған қанды көрсетті". Empire журналы Лидің Дракула рөлін барлық уақыттың ең ұлы қорқынышты фильм кейіпкерлерінің 7-орынына қойды. 1960 жылы "Дракуланың күйеулері" атты ұзаққа созылған сериалдың бірінші фильмі шықты, Кушинг Ван Хельсинг рөліне оралды, бірақ Ли 1966 жылы шыққан "Дракула: Қараңғылық ханзадасы" фильміне дейін қайтадан Дракула рөлін ойнамады.

Мумия

Келісімге қол қойылғаннан кейін, "Хаммер" компаниясының басшылары Universal International-дың қорқыныш жанрындағы танымал тұлғаларын таңдап, "Көрінбейтін адам", "Операның арбауы" және "Мумияның қолы" фильмдерін қайта түсіруге бел буды. Барлық фильмдер "Франкенштейннің қарғысы" мен "Дракула" фильмдерін түсірген команданың қатысуымен "Брей" студиясында түс түсірілді. "Мумия" (бұл атау "Мумияның қолы" фильмінің ремейкі үшін қолданылды, сонымен қатар ол фильмнің алғашқы екі жалғасы "Мумияның қабірі" және "Мумияның көлеңкесі" сюжеттерінен де елементтерді қамтиды) 1959 жылы түсірілді, ал "Операның арбауы" 1962 жылы, ал "Хаммер" 1963 жылы Уильям Каслмен бірлесіп "Ескі қараңғы үйді" қайта жасады. "Көрінбейтін адам" ешқашан өндіріске қойылған жоқ. "Мумия" фильмінің түсірілімі 1959 жылдың 23 ақпанында басталып, 1959 жылдың 16 сәуіріне дейін жалғасты. Фильмде Питер Кушинг (Джон Баннинг рөлінде) және Кристофер Ли (Харис мумиясы рөлінде) тағы да бас рөлдерде ойнады, режиссерлік жұмысын Теренс Фишер Джимми Сангстердің сценарийі бойынша жүзеге асырды. "Мумия" 1959 жылдың 23 қазанында кең экрандарға шықты және өткен жылы "Дракула" көрсеткен кассалық табыс рекордтарын бұзды, ол Ұлыбританияда да, АҚШ-та да желтоқсан айында көрсетілген кезде.

Жалғасы

"Хаммер" өзінің ең табысты фильмдерін серияларға айналдырып, жетістіктерін бекітті. Олар бұрын Дик Бартон фильмдерін жасағанда қолданған тәжірибе еді, және осыны қорқыныш фильмдері мен басқа да жанрларға қатысты жалғастырды.

Фильм түсірудің соңғы жылдары

"Хаммер" фильмдері әрқашан зорлық-зомбылық және сексуалдық мазмұнымен танымал болды. 1960 жылдардың соңында "Бонни мен Клайд", "Розмаридің баласы" және "Жабайы топ" сияқты Голливуд фильмдері шыққан кезде студия нарықтағы орнын сақтап қалу үшін күресті. Роман Поланскидің "Розмаридің баласы" психологиялық қорқыныштың сәтті үлгісі болды, ал "Бонни мен Клайд" және "Жабайы топ" көрермендерді қанды көріністермен таныстырып, "Хаммер" фильмдерінен гөрі сапалырақ түсірілді. Осыдан кейін Джордж А. Ромероның "Түндегі тірі өлгендер" (1968) қорқыныш фильмдеріндегі зорлық-зомбылық деңгейі үшін жаңа стандарт орнатты. 1969 жылы Тони Хиндс "Хаммер" директорлар кеңесінен кетіп, индустриядан шықты. Ол кеткен соң "Хаммер" бұрынғысы сияқты болмады; студия жаңа сценаристтер мен режиссерлерді шақырып, жаңа кейіпкерлерді сынап, вампир және Франкенштейн фильмдерін жаңаша көру арқылы жаңа өмірге келтіруге тырысты. (Мысалы, 1974 жылғы "Франкенштейн және тозақтан келген монстр" фильмінде барон тастап кетілген адам миына басатын көрініс бар.) Бірақ компания көп ұзамай, американдық фильмдердей қанды бола алмаса, сол кездегі еуропалық фильмдердегі трендті ұстанса, фильмдерінің сексуалдық мазмұнын арттыра алатынын түсінді. Студия 1971 жылғы "Вампир циркі", "Дракула 1972" және 1973 жылғы "Дракуланың шайтандық ритуалдары" фильмдерінде бұрынғы дәуірлік атмосфераны сақтаса да, "Дракуланың шайтандық ритуалдары" (бастапқыда "Дракула өлді, бірақ Лондонда тірі және жақсы") заманауи көрініс пен "Лондонның шайқалы" сезімін іздеу үшін дәуірлік атмосферадан бас тартты. "Дракуланың шайтандық ритуалдары" фильміндегі атауынан көрініп тұрғандай, өзін-өзі пародизациялауға бет бұрылып, сценарийде әзіл-қалжыңдар пайда болды, бұл қорқыныш сезімін жойды. Бұл фильмдер сәтті болмады және сыншылар ғана емес, Кристофер Лидің өзі де оларды сынады, ол осыдан кейін Дракула фильмдерінде түсуден бас тартты. 1973 жылы өткен баспасөз конференциясында Ли "Дракула өлді, бірақ Лондонда тірі және жақсы" деп мәлімдеді:

Соңғы фильмдер

1970 жылдардың соңында Хаммер студиясы азаматтарға аз фильм түсірді, және студия өзінің беделін қалыптастырған сол кездегі сәнсіз готикалық қорқыныш фильмдерінен жаңаруға тырысты. «The Legend of the 7 Golden Vampires» (1974) фильмі, Гонконгтың Шоу ағайындарымен бірлесіп түсірілген, Хаммердің қорқыныш стилін сол кездегі танымал жекпе-жек жанрымен үйлестіруге бағытталған, ал Денис Уитлидің романының үшінші бейімделуі «To the Devil a Daughter» (1976) Ұлыбритания кассасында да табысқа ие болды, бірақ Хаммер олардан пайда көре алмады, өйткені пайданың көп бөлігі басқа қаржылық демеушілерге кетті. Hammer Films компаниясы 1979 жылы тарап кеткенге дейін 1970-жылдар бойы күресіп келді.

Брендтің қайта тірілуі (2007 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2000 жылдары компанияның жұмыстан тоқтағанына қарамастан, жаңа жобалар туралы жиі хабарланды. Мысалы, 2003 жылы студия австралиялық Pictures in Paradise компаниясымен бірлесіп, DVD және кино нарығы үшін жаңа қорқыныш фильмдерін жасау жоспарларын жариялады. 2007 жылғы 10 мамырда голланд продюсері Джон Де Моль өзінің жеке капитал фирмасы Cyrte Investments арқылы Hammer Films құқықтарын сатып алғаны туралы хабарланды. Де Мольдың компаниясы 300-ден астам Hammer фильмінің құқықтарын иеленді және студияны қайта іске қосуды жоспарлады. Variety журналында жарияланған мәліметке сәйкес, жаңа Hammer Films компаниясын бұрынғы Liberty Global басшылары Саймон Оукс және Марк Шиппер басқаратын болды. Сонымен қатар, Гай Ист пен Найджел Синклер Лос-Анджелестегі Spitfire Pictures компаниясымен Ұлыбританиядағы студия үшін жылына екі-үш қорқыныш немесе триллер фильмін түсіруге келісті. Жаңа иелеріндегі алғашқы туынды – Beyond the Rave, заманауи вампир туралы әңгіме, ол 2008 жылдың сәуірінде MySpace желісінде тегін онлайн режимінде, 20 × 4 минуттық серия ретінде көрсетілді. Компания 2008 жылы Ирландияның кино кеңесінің қолдауымен Донегал округінде жаңа қорқыныш/триллер фильмін түсіруді бастады. Фильм Wake Wood деп аталды және Ұлыбританияда 2009 жылдың күзінде шығуы жоспарланған. Фильм шведтік Solid Entertainment компаниясымен бірлесіп түсірілді, бұл компания Hammer вампир фильмдеріне құрмет көрсеткен Frostbiten вампир фильмінің өндірушісі болды. Ол 2011 жылдың наурыз айында Ұлыбритания/Ирландияда шектеулі көрсетімге шықты. 2009 жылдың жазында Hammer АҚШ-та Фин режиссері Анти Йокиненнің режиссерлік және сценарийлік жұмысымен түсірілген триллер фильмін шығарды, онда Хилари Суонк, Джеффри Дин Морган және Кристофер Ли ойнады. Фильм АҚШ пен Ұлыбританияда 2011 жылдың наурыз айында көрсетілді. 2010 жылы Hammer компаниясы Overture Films және Relativity Media компанияларымен бірлесіп Let Me In фильмін шығарды. 2010 жылдың маусым айында Hammer компаниясы Крис Борреллидің сценарийі бойынша Уэйк фильмін сатып алғаны туралы хабарланды. 2012 жылдың ақпан айында Hammer және Alliance Films компаниялары The Woman in Black фильмінің адаптациясын шығарды. Дэниел Рэдклифф Артур Киппстің рөлін ойнады. Джейн Голдман фильмнің сценарийін жазды, ал режиссерлік міндеттерді Джеймс Уоткинс атқарды. 2012 жылдың сәуірінде компания The Woman in Black фильмінің жалғасын The Woman in Black: Angel of Death деп атады. Сондай-ақ 2012 жылы Hammer және Alliance Films компаниялары 2012 жылы өндіріске түсетін тағы екі фильмді жариялады: The Quiet Ones және Gaslight. The Quiet Ones – бұл әдеттен тыс профессордың (Жарред Харрис) оқиғасы, ол даулы әдістерді қолданып, өзінің үздік студенттерін қауіпті экспериментке қатысу үшін желіден шығарады: полтергейст жасау. Фильм 2014 жылдың 10 сәуірінде Ұлыбританияда және 25 сәуірінде АҚШ-та көрсетілді. Бірнеше тыныш жылдан кейін The Lodge фильмі 2019 жылдың 25 қаңтарында Санденс кинофестивалінде әлемдік премьерасын өткізді. Фильмді NEON компаниясы 2019 жылдың 15 қарашасында шығаруды жоспарлады. 2019 жылдың қыркүйегінде Hammer StudioCanal компаниясымен бүкіл әлем бойынша тарату туралы келісімге келді. 2021 жылдың қарашасында Network Distributing компаниясы Hammer Studios Ltd компаниясын құру үшін Hammer компаниясымен біріккені хабарланды. 2023 жылдың тамызында Hammer Studios Ltd компаниясын Джон Гор ұйымы сатып алғаны туралы хабарланды. 2022 жылдың шілдесінде тәуелсіз режиссер және жазушы Ронан Уильямс Hammer Film Productions Ltd компаниясын Ұлыбританиядағы Companies House арқылы құрды.

Сыни жауап

Хаммердің қорқынышты фильмдері сыншылар тарапынан көбінесе визуальдық стилі үшін мақталып, бірақ көбінесе жеңіл-жеңіл қабылданатын. 1958 жылы «Таймс» газетіндегі бір сыншы «Дракула» фильмі туралы: «Бұл фильм қорқынышты, кейде тікелей, бірақ мелодрамалық әңгімелеудің әсерсіз туындысы емес» деп жазды. Ким Ньюман сияқты культ фильмдеріне маманданған сыншылар Хаммер фильмдерін одан да жоғары бағалап, олардың атмосферасын, шеберлігін және кейде әжуалық тартымдылығын ұнатады. Марк Гатисс «Қорқыныштың тарихы» кітабында Хаммердің алғашқы фильмдері сол кезде олардың кейінгі туындыларының әдеттегі әжуалық стилімен салыстырғанда, қабылдауға лайықты деп есептелгенін айтты. 2013 жылы «The Guardian» газетіне жарияланған шолуда Майкл Ньютон былай деп жазды: «Истменколор» түсірілген Хаммер фильмдерінің алғашқы топтамасы – Теренс Фишердің «Франкенштейн қарғысы» (1957), «Дракула» (1958) және «Мумия» (1959) – онжылдықтың ең әдемі британ фильмдерінің қатарына жатады. Хаммер фильмдерінің алғашқы туындылары британдық романтизмнің соңғы тынысын ұсынады, берік декорациялар көлеңкелердің, сұр, қызыл және көк түстердің жұмсақ жарқырауына толы. Бұл фильмдерде алыс орманға батқанда, онда көктем ешқашан келмейді, жапырақтар құлайды, ал жарық алтын және мөлдір болып жарқырайды. «Ашулы жас жігіттер» фильмдерінің жарықтандырылған көрінісімен салыстырғанда, Хаммердің қайғылы сән-салтанаты одан да әсерлі болған болуы керек. Олар 1950 жылдардағы жұқпалы ауру, құштарлық және Суэц каналына дейінгі алаңдаушылық туралы арманды бейнелейді. Бұл фильмдерде кінә туралы сұрақтар маңызды орын алады, онда адал адамдар бір сәттегі сексуалдық әлсіздіктен кейін вампирге айналуы мүмкін.

Беймәлім жерлерге саяхат

Бұл фантастика, ғылыми фантастика және мистикалық әңгімелер жинағынан тұратын сериал болды, онда күнделікті өмірдегі қарапайым адамдардың күтпеген, ерекше оқиғаларға тап болатыны көрсетілді. Hammer Film Productions және 20th Century Fox Television компаниялары шамамен 50 минуттан тұратын 17 бөлім түсірді. Америкада сериалдың сегіз бөлімі екі-екілеп біріктіріліп, төрт телефильм ретінде көрсетілді. Бұл бөлімдерге кіріспе сөздерді актерлер Патрик МакГухан, Себастьян Кэбот және Джоан Кроуфорд айтты, олар осы сериалдың жүргізушілері болды. Сериал алғаш рет 1968 жылдың 26 қыркүйегінен 1969 жылдың 30 қаңтарына дейін ABC телеарнасында көрсетілді, ал кейін 1969 жылы Ұлыбританияда ITV телеарнасында көрсетілді.

"Шағалақ" қорқынышты үйі

1980 жылы Hammer Films британдық теледидар үшін "Хаммер үрей үйі" атты антологиялық сериясын жасады. ITV арнасында 13 бөлімнен тұратын, әрқайсысы шамамен 54 минуттық серия көрсетілді. Бұрынғы кино форматынан айырмашылығы, бұл жеке-жеке эпизодтарда сюжеттік бұрылыстар жиі кездесетін, көбінесе кейіпкерлер эпизодтың соңында қорқынышқа тап болып, оның құрбаны болатын. Сериалда әр апта сайын қорқыныштың әртүрлі түрлері көрсетілді, оның ішінде сиқыршылар, қасқырлар, әруақтар, шайтанға табыну және вуду сияқты құбылыстар бар болды, сондай-ақ адам жегіштік, қамауда ұстау және серийлі кісі өлтірушілер сияқты табиғаттан тыс емес қорқынышты тақырыптар да қамтылды. Барлық оқиғалар заманауи Англияда өрбітіп өтті.

Құпиялық пен күмәнділік үйі

Екінші телеантологиялық серия, "Хаммер үйі: Құпия мен Кернеу" 1984 жылы өндірілді және 13 эпизодтан тұрды. Әңгімелер бастапқыда бұрынғы сериялармен бірдей 54 минуттық ұзақтықта болуы керек еді, бірақ оларды АҚШ-та "аптаның фильмі" ретінде сату үшін толық метражға дейін ұзарту туралы шешім қабылданды. Эпизодтардың ұзақтығы 69-дан 73 минутқа дейін өзгерді. Сериал 20th Century Fox компаниясымен (ол фильмдерді Fox Mystery Theater ретінде көрсетті) бірлесіп жасалды, сондықтан бұрынғы сериялардағы сексуалдық мазмұн мен зорлық-зомбылық АҚШ теледидары үшін едәуір азайтылды. Әр эпизодта АҚШ көрермендеріне таныс, көбінесе американдық актерлер ойнады. Бұл серия "Хаммер" студиясының 20 ғасырындағы соңғы жұмысы болды, содан кейін студия ұзаққа тоқтап қалды.