Кіріспе

Рим аристократы Клодия (туған Клодия, б.з.д. 95 немесе 94 ж.), Quadrantaria ("Төрттен бірі", quadrantarius, қоғамдық моншаға бару құны), Nola ("Қарсыласы", nolo етістігінен, оның күдікті әрекеттеріне саркастикалық сілтеме), Цицеронның атауымен Medea Palatina ("Палатин Медеясы") (төменде қараңыз), және кейде ғылыми еңбектерде Клодия Метели ("Метеллдің Клодиясы") деп аталады. Апий Клавдий Пулхердің қыздары болғандықтан, Клодия мен оның әпкелері әдетте Клодия деп аталған, үш қызды ажырату қажет болған жағдайда ғана қосымша есімдер қолданылған. Клодия есімінің "плебейлік" жазылуын қабылдады, оны оның ағасы Публий Клодий Пулхер плебей отбасына асырап алынғаннан кейін қолданды, осылайша ол плебстің трибуны болып сайлануға мүмкіндік алды. Көптеген зерттеушілер оны жай ғана Клодия деп атайды. Кейде оны Клодия Метелли деп атайды, яғни "Метеллдің әйелі Клодия"; бірақ бұл атау шатастыруға әкелуі мүмкін, өйткені Метелл есімдері оның есімінің бөлігі болған емес; римдік әйелдер үйленген кезде есімдерін өзгертпейтін немесе жаңа тегін алмайтын. Ол ежелгі римдік патриций Апий Клавдий Пулхердің үш белгілі қызының бірі болды. Рим элитасының көптеген әйелдері сияқты, Клодия грек тілі мен философияда жақсы білім алған, сонымен қатар өлең жазуға ерекше қабілеті болған. Оның өмірі мәңгілік дау-жанжалмен өтті және Марк Туллий Цицеронның жазбаларында, сондай-ақ Гай Валерий Катуллдың өлеңдерінде бейнеленген (делінеді).

Ерте өмір

Клодия Метелли ежелгі Римнің Клаудий отбасынан шыққан. Бұл беделді, аристократиялық отбасы болды, оның тарихы ежелгі Римнің аңыздарына дейін жетеді және б.з.б. үшінші ғасырдан бастап қаланың саяси құрылымында консулдар мен сенаторлар ретінде белсенділік танытты. Ол шамамен б.з.б. 97 жылы Апий Клавдий Пулхердің қызы ретінде дүниеге келді, бірақ анасы белгісіз. Көптеген тарихшылар оның Кесилия Метелла, мүмкін Кесилия Метелла Балеарика немесе оның туысы, Луций Кесилий Метелл Диадематтың қызы Кесилия Метелла болғанын айтады. Тағы бір теория бойынша, ол Сервилия Кепионе болған. Клодияның үш ағасы болды: Апий Клавдий Пулхер (б.з.б. 54 жылы консул), Гай Клавдий Пулхер (б.з.б. 56 жылы претор) және Публий Клодий Пулхер (б.з.б. 58 жылы плебстің трибуны); сондай-ақ, Квинт Марций Рекс және Лукуллға үйленген екі қарындасы болды. Клодияның үлкені ме, әлде ортаңғы қызы ма - белгісіз, бірақ ол ең кіші қарындасы емес екені белгілі. Ағасы Клодиймен бірге ол өзінің патрициандық атын Клавдиядан плебейлік мағынасы бар Клодияға өзгертті.

Неке

Клодия бірінші туысы Квинт Цецилий Метелл Селерге үйленді, олардан Кецилия Метелла деген қызы дүниеге келді. Неке бақытты болмады. Клодияның тұрмысқа шыққан бірнеше ер адамдармен (мүмкін, ақын Катуллмен) және құлдармен байланыстары болды. Ол Метелл Селермен үнемі, көбінесе көпшілік ортада дауласып отырды. 59 жылы оның күдікті жағдайда қайтыс болуынан кейін Клодия оны улаған деген күдік туды. Ол оны отбасына қаралы күн әкелді және Клодияны Палатин Медеясы деп атады. Целий кінәлі емес деп танылды. Плутарх Цицеронның Терентиямен некесі Цицеронның Клодиямен сырлы қарым-қатынаста болғанына Терентияның үнемі күдіктенуінен зардап шекті деп мәлімдейді.

Кейінгі өмірі

45 ж.б.д., Цицерон Клодияға тиесілі мүлікті сатып алуға ниеттенген. Мэрилин Скиннер олардың Келийдің ісінен кейін қайта табысқан болуы мүмкін екенін айтады. Осыдан кейін оның өмірінен ештеңе белгілі емес.

Лесбиямен сәйкестендіру

Ақын Катулл жиі адалсыздық жасаған әйел туралы бірнеше махаббат өлеңдерін жазды, ол әйелді Лесбия деп атады. Б.з. II ғасырының ортасында жазушы Апулей (Апология 10) оны "Клодия" деп анықтады. Латын поэзиясында нақты есімдерді бірдей метрикалық құндылығы бар есімдермен алмастыру осы дәуірде жиі кездесетін практика еді. Қазіргі заманда Лесбияның Клодия Метеллимен теңестірілуі, негізінен Цицеронның оның бейнесіне сүйенгендіктен, кейбір қарсылықтарға қарамастан, әдетте қабылданған факт ретінде қарастырылады. Дегенмен, басым көзқарас Клодияны Лесбиямен негізінен Катулл 79.1-2 өлеңдері негізінде теңестіреді:

"Pulcher" – "сұлу" деген латын сөзі (жоғарыдағы 1-жолға қараңыз) – сонымен қатар Клодияның ағасы Публий Клодий Пулхердің тегі. Бұл Катуллдың өлеңдерінің ішінде "Лесбиус" деп аталатын кейіпкердің еркек түрінде пайда болатын жалғыз өлеңі, ал Лесбия оған жақын жерде болады. Аға мен апаға қарсы туыстық қатынасқа түскендігі туралы айыптаулар (осы жердегідей) Цицеронның да еңбектерінде кездеседі. "Лесбиус" орнына Публий Клодий Пулхерді оқысақ, өлеңнің бір бөлігі оның атына ойнақтап, екіншісі Цицеронның П. Клодий Пулхерге бағытталған саяси шабуылдарының бірін еске түсіреді.

Мәдени суреттер

Клодия американдық жазушы Стивен Сейлордың «Roma Sub Rosa» тарихи детективтер сериясында бірнеше рет пайда болады. Клодия Джон Мэддокс Робертстің «SPQR» сериясының бірнеше кітабында маңызды рөл атқарады. Клодия Роберт Харристің Цицерон өмірінен құралған трилогияның екінші кітабы – «Люструм» романында (АҚШ-та «Conspirata» деп жарияланған) да маңызды рөлде. Ол үшінші кітапта, «Диктаторда» соңғы рет көрінеді, онда Цицерон оның әйелі Терентияға қарсы жасаған әрекеттерінің құны ретінде оны ұмыттыруға мәжбүр етеді. Клодия Роберт ДеМарияның «Клодия» романының басты кейіпкері. Клодия Торнтон Уайлдердің Юлий Цезардың қазасына дейінгі оқиғаларды баяндайтын, хаттар түрінде жазылған «Марттың идтары» романында рөл атқарады. Автор Клодияның Катуллмен арақатынасын сипаттап, Клодияның жан түршігерлік өмір салтының себебі оның тәрбиесіндегі екіжүзділікке деген ашу мен бала кезінде зорлық көруінен туындағанын айтады. HBO/BBC «Рим» сериасының тарихи консультанты Джонатан Стамп Клодияны Юлийлер әулетінен Атия кейіпкерінің прототипі деп атайды, себебі тарихи Атия туралы мәліметтер өте аз. Клодия мен Катулл Хелен Данмордың «Жұлдыздарды санау» романының басты кейіпкерлері.