1644 ж. Англия азамат соғысындағы Nantwich шайқасы. Парламент әскерлері лорд Байронды жеңіп, корольдік әскерлерінің жорысын тоқтатты. Тарих, соғыс, Англия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1644 жылы Бірінші ағылшын азаматтық соғысы кезінде болған шайқас.
A Battle that took place in 1644 during the First English Civil War
Нантвич шайқасы 1644 жылдың 25 қаңтарында Чеширде, Бірінші ағылшын азаматтық соғысы барысында болды. Бұл шайқаста Сэр Томас Фэрфакс парламенттік әскерлердің қолбасшысы ретінде Лорд Байронды және роялистерді жеңіске жеткізді. Парламентшілдердің жеңісі аймақтағы роялистердің сәтті шабуылдарына тоқтатты және король Чарльздың 1644 жылға жоспарланған әскери науқанына елеулі соққы болды.
The Battle of Nantwich was fought on 25 January 1644 in Cheshire during the First English Civil War. In the battle, Sir Thomas Fairfax in command of a Parliamentarian relief force defeated Lord Byron and the Royalists. The Parliamentarian victory halted a series of Royalist successes in the area and was a major setback to King Charles' planned military campaign for 1644.
Науқан
1643 жылы король Чарльз ирландтық конфедерациямен "келісімге" қол қойды. Бұл оған 1641 жылғы ирландтық көтерілістен кейін әскерін күшейту үшін Ирландияға жіберілген бірнеше ағылшын полктерін қайтарып алуға мүмкіндік берді. 1643 жылдың қарашасында осы полктардың бірнешеуі Чеширге жіберілді, онда лорд Капелл басқаратын жаңа дала армиясы құрылып жатты. Капеллдің орнына желтоқсанда корольдің негізгі "Оксфорд армиясында" сәтті атқыштар бригадасын басқарған лорд Байрон тағайындалды. Байрон 5000 әскермен оңтүстіктен Чеширдегі парламенттік гарнизонға қарсы шабуыл жасады, олардың көпшілігі тез басып алынды. Жақында Ирландиядан оралған әскерлер ағылшын азамат соғысында бұрын-соңды көрінбеген қатыгездік танытты. 26 желтоқсанда Бартомли шіркеуінде парламенттік гарнизон, роялистер есіктерге от жағып, оларды түтінмен шығарғаннан кейін қарсылық көрсетпей берілді. Байронның келісімімен тұтқындардың кем дегенде он екісі, көбінесе жергілікті жасақтан, өлім жазасына кесілді. 27 желтоқсанда Чешир мен Ланкаширдегі парламенттік қолбасшы сэр Уильям Бреретон Байронға қарсы күшін шоғырландыруға тырысты, бірақ Мидлвичтің екінші шайқасында күтпеген роялистердің шабуылынан жеңілді. Ол күшінің қалдықтарымен Ланкаширдегі Манчестерге шегінді. Нантвич – Чеширде парламентарийлер бақылауындағы жалғыз қала. Оның гарнизоны полковник Джордж Буттың басшылығымен 2000 әскерден тұратын және жақсы жабдықталған. Байрон 18 қаңтарда 1644 жылы қаланы қоршап алып, шабуыл жасады, бірақ жеңілді, 500 адам қаза тапты. Ауру, дезертирлік және Чеширдегі бұрынғы шайқастардағы шығындардан Байронның әскерінің саны шамамен 3800 адамға дейін азайды. Байрон Нантвичті қоршауды жалғастырды.
In 1643, King Charles had signed a "cessation" with the Irish Confederates. This allowed him to recall several English regiments which had been sent to Ireland after the Irish Rebellion of 1641, to reinforce his armies. In November 1643, several of these regiments were sent to Cheshire where a new field army was being formed, commanded at first by Lord Capell. Capell was replaced in December by Lord Byron, who had been a successful cavalry brigade commander in the King's main "Oxford Army". Byron launched an offensive from the south with 5,000 men against the Parliamentarian garrisons in Cheshire, most of which were quickly captured. The troops recently returned from Ireland behaved with a degree of ruthlessness not previously displayed in the English Civil War. At Barthomley Church on 26 December, the Parliamentarian garrison surrendered after the Royalists lit a fire against the doors to smoke them out. At least twelve of the prisoners, mostly local militia, were executed with Byron's approval. On 27 December, Sir William Brereton, the Parliamentarian commander in Cheshire and Lancashire, attempted to concentrate his forces to confront Byron, but was defeated by a sudden Royalist attack at the Second Battle of Middlewich. He retreated with the remnants of his force to Manchester in Lancashire. Nantwich was the only town in Cheshire still held by the Parliamentarians. Its garrison numbered 2,000 men under Colonel George Booth and was well supplied. Byron besieged the town on 18 January 1644 and launched an attack but was defeated, suffering 500 casualties. Together with losses from sickness and desertions and casualties from the earlier fighting in Cheshire, Byron's forces shrunk to a total size of about 3,800 men. Byron nevertheless continued the siege of Nantwich.
Парламенттік қадамдар
Сэр Томас Фэрфакс және оның әкесі лорд Фэрфакс 1643 жылдың екінші жартысында Халл қаласында қоршауға алынды. Томас Фэрфакстың ат әскері қоршауда көп пайда бермегендіктен, олар Оливер Кромвель басқаратын Шығыс округтер қауымдастығының парламенттік ат әскерін күшейту үшін Хамбер өзенімен қайықпен өтіп кетті. Бірлесіп, олар бірнеше жеңіске жетті, соның нәтижесінде Винсби шайқасы болды, ол парламент үшін Линкольнширдің көп бөлігін бақылауға алды. Бреретонның шұғыл күш сұрауына жауап ретінде, Екі Корольдік комитеті (соғыстың бағытын басқаратын, шотланд ковенанттарының өкілдері бар парламенттік орган) Томас Фэрфакске Манчестерге баруды бұйырды. 1643 жылдың 29 желтоқсанында Томас 1800 атты әскермен қатал қысқы ауа-райында Пеннин тауларын кесіп өтуге аттанды. Манчестерге келгенде, ол парламенттік гарнизонның жаяу әскерінің тым нашар күйде екенін көріп, көзіне жас алған. Дегенмен, Фэрфакс 1644 жылдың 21 қаңтарында Нантвичті құтқару үшін Манчестерден жолға шықты. Оған Бреретон қосылды, олардың күші 1800 атты әскер, 500 драгун, 2500 жаяу әскер және бірнеше жүз жабдығы нашар "соққылы таяқ ұстаушылардан" тұрды.
Sir Thomas Fairfax and his father Lord Fairfax had been besieged in Hull in the second half of 1643. As Thomas's cavalry were of little use in a siege, they were ferried across the River Humber to reinforce Parliamentarian cavalry from the Eastern Association of counties, commanded by Oliver Cromwell. Together, they had won several victories, culminating in the Battle of Winceby, which secured most of Lincolnshire for Parliament. In response to Brereton's urgent appeal for reinforcements, the Committee of Both Kingdoms (the Parliamentarian body with Scottish Covenanter representation which was responsible for the conduct of the war) ordered Thomas Fairfax to proceed to Manchester. On 29 December 1643, Thomas set out to cross the Pennines in harsh winter weather with 1,800 cavalry. On arriving at Manchester, he found the infantry of the Parliamentarian garrison to be so ragged that he reportedly burst into tears. Nevertheless, Fairfax set out from Manchester on 21 January 1644 to relieve Nantwich. He was accompanied by Brereton, and their force eventually numbered 1,800 cavalry, 500 dragoons, 2,500 infantry and a few hundred poorly equipped "cudgellers".
Шайқас
Сол кезде Нантвич тұз өндіру және тері өңдеу өнеркәсібі үшін маңызды қала болды. Королева Елизавета I 80 жыл бұрын қаланың көп бөлігін қиратқан апатты өрттен кейін қаланы қайта жаратуға қаржы жинау үшін бүкіл ел бойынша сәтті үгіл өткізгеніне қарамастан, Нантвич парламентшілердің бекінісі болды. Қала Уивер өзенінің бойында орналасқан, оның ені әдетте 6 метр болатын. Парламентшілер қаладағы Честер жолы көпірін бақылады, бірақ солтүстікке қарай 1 шақырымдай жердегі Бима көпірі ашық және роялистерге қолжетімді болды. Байронның штаб-пәтері Нантвичтен батысқа қарай 2 шақырымдай жердегі Актонда орналасқан. Оның полктері қала төңірегінде дөңгелек орналасты, қар басқан далада қоршаудан қорғанып, жасырынып отырды. 24 қаңтарда Фэрфакстың әскері Деламер орманында Нантвичке баратын жолды кесуге тырысқан шағын роялистер тобын таратып жіберді. Байрон қоршауды сақтауға шешім қабылдады, бірақ келесі күні күрт еру басталды, нәтижесінде Уивер өзені тасып кетті. Байрон өз жаяу әскері мен артиллериясын Актон маңындағы Уивердің батыс жағалауына көшіруге бұйрық берді, онда жер құрғақ болды. Алайда, Байрон мен оның 1800 атты әскері әлі де шығыс жағалауда болғанда, су тасқыны Бима көпірін және солтүстікке қарайғы паромды жойып жіберді. Ол Актондағы жаяу әскерін қолдау үшін Миншулл Вернон арқылы басқа көпірмен 10 шақырымдай жол жүруге мәжбүр болды. Фэрфакс Актонға жақындағанда, полковник Ричард Гибсон (науқас болған Байронның генерал-майор сержанты сэр Майкл Эрнелидің орнына) Фэрфаксқа қарсы төрт жаяу әскер полкін (өзінің және сэр Майкл Эрнелидің, полковник Генри Уорреннің және лорд Байронның кіші ағасы сэр Роберт Байронның) орналастырды. Эрнели, Уоррен және Гибсон полктері жақында Ирландиядан оралған еді. Роялистердің көп бөлігі артиллериясы Гибсонның шегінің сол жағындағы Актон шіркеуінің ауласында жиналды. Сэр Фулк Ханктің жергілікті жасағы Нантвичтегі Бут гарнизонына қарсы тылды қорғады. Қатты жаңбыр мен Гибсонның позициясының алдындағы жерді бөліп тұрған көптеген арықтар мен тікенді бұталарға қарамастан, Фэрфакстың әскері сағат 14:00 шамасында шабуылға шықты. Фэрфакс Байронның Миншулл Верноннан сол жақтан жақындап келе жатқаны туралы хабардар болды, бірақ ол оларға қарсы екі жаяу әскер полкін және өзінің атты әскерін ғана орналастырды, ал оның негізгі күштері Гибсонға қарсы жылжыды. Гибсонның әскері парламентшілердің алғашқы шабуылын тойтарғанмен, Томас Фэрфакстың туысы Уильям Фэрфакс басқарған парламентшілердің атты әскері роялистердің оң жақ қанатын айналып өтіп, кері шегінуге мәжбүр етті. Роялистердің орталық бөлімінде Уорреннің «ирланд» полкі ыдырады, ал Эрнелидің полкі де шегінді. Гибсонның позициясының артында Бут 600 мушкетермен Нантвичтен шабуыл жасады, Ханктің полкін жеңіп, Актон шіркеуінің ауласына жетіп, роялистердің артиллериясын және вагон паркін басып алды. Сағат 16:30-ға қарай Гибсонның және Байронның полктері ғана Гибсонның позициясының қанаттарында әлі де соғысып жатты. Парламентшілер роялистердің орталық бөлігін бұзып өткесімен, бұл екі полк жеңіліске ұшырады. Көптеген роялистер парламентшілерге көшті, ал қалғандары берілді немесе қашып кетті. Шамамен 1500 адам тұтқынға алынды. Көптеген офицерлер Актон шіркеуінде жасырынып, шарттармен берілгеннен кейін тұтқынға алынды. Байрон роялистердің атты әскерімен Честерге шегінді, олар Фэрфакстың қанаттық жасағын бұза алмады.
At the time, Nantwich was an important town, significant for its salt production and tanning industry. Despite the fact that Queen Elizabeth I had supported a successful country wide appeal to help fund the rebuilding of the town after a disastrous fire, which had destroyed most of the town 80 years previously, Nantwich was a Parliamentarian stronghold. The town lay astride the River Weaver, which was normally a stream 20 feet (6 m) wide. The Parliamentarians held the Chester Road Bridge in the town, but the Beam Bridge about 0.5 mile (1 km) to the north was open and available to the Royalists. Byron's headquarters were at Acton, about 1 mile (2 km) to the west of Nantwich. His regiments were quartered in a circle around the town sheltering where they could in a countryside covered in snow. On 24 January, Fairfax's force scattered a small Royalist force which attempted to bar the road to Nantwich at Delamere Forest. Byron decided to maintain the siege, but the next day there was a sudden thaw which caused the Weaver to rise in spate. Byron ordered his infantry and artillery to move to the west bank of the Weaver around Acton, where the ground was drier. The Beam Bridge and a ferry to its north, however, were then swept away by the floodwater while Byron and his cavalry force of 1,800 were still on the east bank. He was forced to march 6 mile (10 km) by means of another bridge at Minshull Vernon to support his infantry at Acton. As Fairfax approached Acton, Colonel Richard Gibson (deputising for Byron's Sergeant Major General, Sir Michael Erneley, who was ill) deployed four regiments of infantry (his own and those of Sir Michael Erneley, Colonel Henry Warren and Sir Robert Byron, younger brother of Lord Byron) to face Fairfax. Erneley's, Warren's and Gibson's regiments had recently returned from Ireland. Most of the Royalist artillery was amassed in Acton churchyard, on the left of Gibson's line. Sir Fulk Hunke's locally raised infantry regiment protected the rear against Booth's garrison in Nantwich. Despite the heavy rain and the numerous ditches and hedges which broke up the ground in front of Gibson's position, Fairfax's force attacked at about 14:00. Fairfax was informed that Byron was approaching his left rear from the direction of Minshull Vernon, but he deployed only two regiments of infantry and his own troop of cavalry to face them, while his main body pushed forward against Gibson. Although Gibson's men repulsed the first Parliamentarian attack, the Parliamentarian cavalry commanded by Thomas Fairfax's cousin, William Fairfax, outflanked the Royalist right wing and forced it to retreat. In the Royalist centre, Warren's "Irish" regiment broke, and Erneley's own regiment retreated. Behind Gibson's position, Booth led a sortie from Nantwich with 600 musketeers which overcame Hunke's regiment and reached Acton churchyard, overrunning the Royalist artillery and wagon park. By 16:30, only Gibson's and Byron's regiments were still fighting on the flanks of Gibson's position. As the Parliamentarians broke through the Royalist centre, these two regiments were overwhelmed. Many Royalist soldiers defected to the Parliamentarians, the remainder surrendered or fled. About 1,500 were taken prisoner. Many of the officers took refuge in Acton Church, and were also taken prisoner after surrendering on terms. Byron retreated to Chester with the Royalist cavalry, which had been unable to break through Fairfax's flanking detachment.
Салдары
Нантвичтегі жеңіліс король Чарльздің Ирландиядан қайтып келген полктерге негізделген солтүстік-батыстағы дала армиясын құру жоспарын қиындатты. Парламент өкілдері "ирландтық" полктерді католиктер деп жаңылысты, оларды жек көріп, сонымен қатар олардың кәсібилігінен де қорқып, бірақ шындығында роялист генерал сэр Ральф Хоптон шамамен сол кезде Англияның оңтүстігіндегі оның армиясына қосылған кейбір "ирландтық" бөлімшелер туралы жазды:
The defeat at Nantwich thwarted King Charles's plan to create a field army in the northwest based on regiments returned from Ireland. The Parliamentarians mistakenly thought that the "Irish" regiments were Catholics, whom they loathed, and also feared their professionalism, but in fact the Royalist general Sir Ralph Hopton wrote of some "Irish" units which joined his army in the South of England at about the same time:
Нантвичте тұтқынға алынған бір роялист офицері – полковник Джордж Монк (Майкл Уоррен полкінің қолбасшысы) болды, ол кейіннен жақын арада бағытын өзгертті және Англияның Ұлттық Достастығы мен монархияны қайта орнатуда маңызды рөл атқарды.
One Royalist officer taken prisoner at Nantwich was Colonel George Monck (in command of Michael Warren's regiment), who later changed sides and was to play a prominent part in the Commonwealth of England and the Restoration.
Қайта қойылымдар
Жыл сайын 25 қаңтарға ең жақын сенбі күні "Мұһрам түйін" қоғамы шайқасты қайта жаңғырту шарасын өткізеді, соның ішінде қала бойынша шеру ұйымдастырылады. Шеру қала шекарасынан тыс, Актонға қарайтын жолда орналасқан Дорфолд залында аяқталады. Жергілікті халық шайқасты еске алу күнін "Қасиетті шілдекүн" деп тойлайды.
There is an annual re enactment of the battle by The Sealed Knot on the nearest Saturday to 25 January, with a parade through the town. The parade ends at Dorfold Hall, just outside the limits of the town and on the road to Acton. The commemorative day of the battle is celebrated by the local people as "Holly Holy Day".