Кіріспе

Таңғы ас астығының түрі

Жүгері ұнтақтары, немесе жүгері дәндері – жүгері дәнінің (макузидің) қабықшаларын тостау арқылы жасалған таңғы асқа арналған астық. Алғашында ас қорытуды қиындататын жағдайға қарсы таңғы ас ретінде ойлап табылған, ол американдықтардың тамақтануындағы танымал тағамға айналды. Бастапқыда бидайдан жасалған астықтарды 1894 жылы Уилл Келлог өзінің ағасы Джон Келлогпен бірге жұмыс істеген Батл-Крик санаторийінің пациенттері үшін жасаған. Бұл таңғы ас пациенттер арасында танымал болды, содан кейін Келлог жүгері ұнтақтарын кең жұртшылыққа өндіру үшін болашақтағы «Келлог компаниясын» құрды. Екі бауырдың арасындағы сот дауынан кейін 1896 жылы осы процеске патент берілді. Жүгері ұнтақтары кеңінен танымал бола бастаған кезде, санаторийдің бұрынғы пациенті С. В. Пост, бәсекелес өнімдерді жасауды бастады. Келлог әртүрлі ингредиенттермен және дәнді дақылдармен тәжірибелеуін жалғастырды. 1928 жылы ол тағы бір сәтті таңғы ас астығы – Rice Krispies өндіруді бастады. Әртүрлі өндірушілердің көптеген жалпы брендтерінде жүгері ұнтақтарын табуға болады. Жүгері ұнтақтары таңғы ас ретінде ғана емес, сонымен қатар рецепттерде нан ұнтағының орнына және әртүрлі пісірілген тағамдарға қосылып қолданылады.

Сипаттама

Жүгері қабыршақтары – бұл кішкентай қуырылған жүгері қабыршақтарынан жасалған, әдетте сүтпен және кейде қантпен салқын берілетін таңдалған астық өнімі. Алғашқы өндірісінен бері қарапайым қабыршақтар тұз, қант және молтпен дәмделді, сондай-ақ қантты қабыршақтар және бал мен жаңғақты жүгері қабыршақтары сияқты қосымша ингредиенттері бар көптеген келесі өнімдер шығарылды.

Тарих

1894 жылы жаңғақталған дәнді дақылдардың дамуын Джон Келлог, оның әйелі Элла Итон Келлог, кіші інісі Уилл және басқа да отбасы мүшелері әртүрлі сипаттады. Осы жаңалықты кімдер ашқан және олардың рөлі қандай болды деген мәселеде көп дау болды. Кейбір деректерге сәйкес, Элла қамырды жұқа қабаттарға айналдыруды ұсынған, ал Джон осы мақсатта дөңгелектер жиынтығын жасаған. Басқаларының айтуынша, Джон осы идеяны түсінде көріп, әйелінің ас үйіндегі құралдарды пайдаланып, қамырды жайған. Көпшілік пікір бойынша, бір түні шақырылған Джон Келлогтың артында бидай қамыры қалған. Оны таңертең тастамай, дөңгелектерден өткізіп, пісіруге болатын жұқа қабаттарды алғанда таң қалған. Уилл Келлогқа не болғанын анықтап, процесті сенімді түрде қайта жасау міндеті жүктелді. Элла мен Уилл көбінесе келіспейтін, олардың әңгімелері бір-бірінің қатысын азайтуға немесе жоққа шығаруға бейім, ал өздерінің үлесін баса көрсетуге тырысатын. Келогтар ашқан қышқылдау процесі жаңғақталған дәнді дақылдар өндірісінің маңызды әдісіне айналды. "Жаңғақталған дәнді дақылдар және оларды дайындау процесі" деген патент 1995 жылдың 31 мамырында тіркелді және 1896 жылдың 14 сәуірінде Джон Харви Келлогқа №558,393 патент ретінде берілді. Маңыздысы, патент тек бидайға ғана емес, түрлі дәнді дақылдарға да қатысты. Джон Харви Келлог патентте аталған жалғыз адам болды. Кейін Уилл Джонмен бірге Элла емес, өзі жұмыс істегенін айтып, жаңғақталған дәнді дақылдарды ашқаны үшін өзіне лайықты құрмет берілмегенін бірнеше рет мәлімдеді. Келог ағайындылары "Граноза" деп атаған дәнді ұнтақтар науқастар арасында өте танымал болды. Содан кейін бауырластар басқа дәндерден де ұнтақтар жасаумен айналысты. 1906 жылы санаторийдің бизнес-менеджері Уилл Кит Келлог жаңа тағамды көптеп сатуға тырысуға шешім қабылдады. Оның жаңа компаниясында, Battle Creek Toasted Corn Flake Company, ол ұнтақтарды көпшілікке ұнату үшін қант қосып жасады, бірақ бұл оның ағасымен арада шиеленіс тудырды. 1907 жылы оның компаниясы жарнамалық кампания жүргізіп, дүкеншіге көз қысып қараған әйелдерге тегін астық ұсынды. Сатуды арттыру үшін 1909 жылы ол арнайы ұсыныс жасады – "Funny Jungleland Moving Pictures Booklet", оны екі қорап астық сатып алғандар ала алатын. Бұл сыйлық 22 жыл бойы ұсынылды. Сонымен қатар, Келлог өнімдерін кеңейту үшін жаңа дәнді дақылдармен тәжірибе жүргізе бастады. Оның келесі үлкен жетістігі – Rice Krispies 1928 жылы сатылымға шықты. Kellogg's Cornflakes-тің көптеген талисмандары болды. Ең танымал – Корнелиус "Корни" Кок деп аталатын жасыл әтеш, ол дебютінен бері талисман болып табылады. Алғашқы жарнамаларда ол "Оян, оян, Kellogg's Cornflakes-ке дейін!" деген ұранды айтқан. Даллас МакКеннон мен Энди Девайн оның дауысын сомдады. Кейін ол сөйлеуден тоқталып, тек ыңғырасты. Әтештің стильді бейнесін қолдану идеясы отбасы досы, Уэльстегі арфашы Нэнси Ричардстың ұсынысынан туындады. Ол "әтеш" деген уэльс сөзі ceiliog пен Келлогтың (байланыссыз) тегі арасындағы ұқсастыққа негізделген.

Дастарханда

Жүгері ұнтақтарын қолданатын тағамдардың алуан түрлі рецепттері бар, ал ұнтақталған жүгері ұнтақтары тіпті нан үгінділерінің орнына да қолданылуы мүмкін. Австралияда балды тәттілер (Honey joys) танымал мерекелік дәмдік. Олар жүгері ұнтақтарын бал, сары май және қантпен араластырып, кішкентай қылып пісіріледі. Ұлыбританияда танымал нұсқасы – шоколадты жүгері ұяшықтары немесе шоколадты ұялар, олар жүгері ұнтақтары, қара шоколад, алтын сироп және сары майдан жасалады. Әдетте, олар Жасыл Жер күнінде балалар үшін немесе балалармен бірге жасалады және Mini Eggs-пен безендіріледі. Жаңа Зеландияда жүгері ұнтақтары – афған печеньелерінің (Afghan biscuits) маңызды құрамы, бұл жүгері ұнтақтарымен жасалған шоколадты печенье және шоколадты глазурьмен жабылады. Мормон мәдениетінде жүгері ұнтақтары жерлеу картофелінің (funeral potatoes) негізгі ингредиенті болып табылады, бұл отбасылық кешкі ас және қоғамдық шараларда жиі кездесетін картофелің кастрюлі.