Кіріспе
Саксония-Анхальт тарихы 804 жылы Ұлы Карл басып алған және Каролинг империясының құрамында Саксония герцогтігіне айналған Ескі Саксониядан басталады. Саксония Германия Корольдігінің, кейін Каролинг империясының шығыс бөлігінен құрылған Киелі Рим империясының түп герцогтіктерінің біріне айналды. Герцогтік империя ішінде күшті мемлекет болып, қазіргі Солтүстік Германияның көп бөлігін биледі, бірақ императормен болған қақтығыстардан кейін 12-ғасырдың соңы мен 13-ғасырдың басында Анхальт княздығын қоса алғанда, көптеген кіші мемлекеттерге бөлінді. Саксония герцогтігінің, Анхальт княздығының және олардың мұрагерлерінің аумақтары қазіргі Германияның Саксония-Анхальт жерінің құрамына кіреді. Герцогтық атақ және сайлау құқығы Аскания әулетінен Бернард Анхальтқа өтті, бірақ атақ бұрынғы аумақтың тек бірнеше шығыс бөліктерімен бірге келді. 1212 жылы қайтыс болғаннан кейін оның иеліктері ұлдары арасында бөлінді: Генрих Анхальтты графтыққа айналдырды, ал Альберт I герцогтық атақ пен қалған иеліктерді алды. 1218 жылы Анхальт княздыққа көтерілді, бірақ 1252 жылы Генрихтің ұлдары арасында бөлініп, Анхальт-Ашерслебен, Анхальт-Бернбург және Анхальт-Зербст құрылды. Ғасырлар бойы Анхальт аймағының көптеген бөліністері мен қайта бірігулері болды, нәтижесінде Анхальт-Кётен, Анхальт-Дессау, Анхальт-Плесс және Анхальт-Плоцкау құрылды, сондай-ақ бірнеше бөліністер қайта құрылды; 1252 жылдан кейін ол 1570 және 1603 жылдар аралығында бірлікте басқарылды. Ал 1260 жылы Альберт I қайтыс болғаннан кейін Саксония герцогтігін оның ұлдары Иоанн I және Альберт II бірлесіп басқарды, содан кейін Иоанн I ұлдары да басқарды. Алайда, аумақтардың географиялық бөлінісі – Виттенберг, Лауенбург және Хадельн – оларды жеке басқаруға әкелді. 1296 жылы герцогтік ресми түрде екі бөлек герцогтыққа бөлінді: Иоаннның ұлдары Саксен-Лауенбургтің (оның ішінде Хадельн эксклавы да бар) билеушілері болды, ал Альберт II Саксен-Виттенбергтің билеушісі болды. Герцогтыққа қоса, Альберт 1295 жылы Гомерн графтығын сатып алды, ал 1290 жылы оның ұлы және мұрагері Рудольф Виттенбергтің оңтүстік шекарасындағы бұрынғы Брехна графтығының жерлерін иеленді. Сайлау құқығы 1356 жылғы Алтын бұқамен Саксен-Виттенберг пайдасына ресми шешілгенге дейін екі тармақ та таласты. Содан кейін ол Саксония сайлаушысы ретінде белгілі болды. 1423 жылы сайлаушылықты Веттин Фридрих I мұра етті, ол сонымен қатар Мейссеннің маркграфы және Тюрингияның ландграфы болды. Принц-сайлаушы ландграф немесе маркграфтан жоғары болғандықтан, Фридрихтің бүкіл аумағы Саксония сайлаушылығы ретінде белгілі болды; Виттенберг, Брехна және Гомерн айналасындағы жерлер Куркрейс немесе «Сайлау округі» ретінде белгілі болды. 1806 жылы Киелі Рим империясы тарағаннан кейін қалған Анхальт бөлімдері – Бернбург, Дессау және Кётен – Наполеонның герцогтықтарына көтерілді, ал Саксония сайлаушылығы Корольдікке айналды; барлығы 1813 жылға дейін Наполеонның Рейн конфедерациясының құрамына кірді. 1813 жылы Пруссия Корольдігі Лейпциг шайқасында Саксонияның аумағының көп бөлігін, оның ішінде 1807 жылы «Виттенберг округі» деп аталған сайлау округін басып алды; 1815 жылы мамыр айында Саксония осы аумақты Пруссияға берген келісімге қол қойылды. 1815 жылы маусымда олардың барлығы Германия конфедерациясының құрамына кірді. 1816 жылы Пруссия өзінің қосылған аумағын қайта ұйымдастырды, оны бұрынғы Магдебург герцогтігімен, Халберштадт княздығымен, Эрфурт княздығымен, Эйхсфельдпен және Мюльхаузен мен Нордхаузеннің бұрынғы императорлық қалаларымен, Альтмаркпен және Эльбадан батыстағы Бранденбургтің басқа бөліктерімен біріктірді, Саксония провинциясын құрды. 1863 жылы Анхальт герцогтіктері ақыры Анхальт герцогтігін құру үшін қайта біріктірілді. Герцогтік 1867 жылы Пруссияның басшылығымен Солтүстік Германия конфедерациясының және ақырында 1871 жылы Германия империясының құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия жеңілгеннен кейін Анхальт Анхальт еркін мемлекеті болды, ал Саксония провинциясы Пруссия еркін мемлекетінің құрамына кірді (екеуі де Веймар республикасы құрамында). Нацистік билік кезінде Анхальт және Саксония провинциясын қоса алғанда, бұрынғы барлық бөлімшелер 1934 жылы Нацистік Германияның әкімшілік бөлімшелерімен ауыстырылғандықтан іс жүзінде жоқ болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Анхальт және Саксония провинциясы болған жерлер Кеңес әкімшілігінің Саксония-Анхальт штатын құрады. Шығыс Германияның басқа штаттарымен бірге Саксония-Анхальт 1952 жылы таратылды және түрлі аудандармен (Безірктер) ауыстырылды; Саксония-Анхальт шамамен бұрынғы Магдебург және Халле аудандарына сәйкес келеді. Алайда, штаттар, соның ішінде Саксония-Анхальт, 1990 жылы Германияның қайта бірігуінен кейін қайта құрылды, бірақ бастапқы Шығыс Германия штаттарынан өзгеше шекаралары болды.
The history of Saxony Anhalt began with Old Saxony, which was conquered by Charlemagne in 804 and transformed into the Duchy of Saxony within the Carolingian Empire. Saxony went on to become one of the so called stem duchies of the German Kingdom and subsequently the Holy Roman Empire which formed out of the eastern partition of the Carolingian Empire. The duchy grew to become a powerful state within the empire, ruling over much of what is now northern Germany, but following conflicts with the emperor it was partitioned into numerous minor states, including the Principality of Anhalt, around the end of the 12th century and early 13th century. The territories of the Duchy of Saxony, the Principality of Anhalt, and their successors are now part of the modern German state of Saxony Anhalt. The ducal title and electoral dignity passed to the Ascanian Bernhard of Anhalt, but the title only came with a few small eastern parts of the former territory. Following his death in 1212 his possessions were divided between his sons: Henry established Anhalt as a county while Albert I took on the ducal title and the remaining possessions. Anhalt was raised to a principality in 1218 but was divided in 1252 between Henry's sons, forming Anhalt Aschersleben, Anhalt Bernburg and Anhalt Zerbst. Over the centuries, numerous additional divisions and reunifications of the Anhalt territory took place, resulting in the creation of Anhalt Köthen, Anhalt Dessau, Anhalt Pless and Anhalt Plötzkau, as well as the recreation of several of the divisions; after 1252 it was only ruled as a single entity between 1570 and 1603. Meanwhile, after Albert I's death in 1260, the Duchy of Saxony was co ruled by his sons John I and Albert II, and subsequently also by John I's sons. However, the geographic separation of the territories – Wittenberg, Lauenburg and Hadeln – led to them being increasingly administered separately. In 1296 the duchy was officially separated into two separate duchies: John's sons became rulers of Saxe Lauenburg (which also included the Hadeln exclave) while Albert II became ruler of Saxe Wittenberg. In addition to the duchy, Albert had acquired the County of Gommern in 1295, and in 1290 his son and heir Rudolph had been enfeoffed with the lands of the former County of Brehna on Wittenberg's southern border. The status of the electoral dignity was contested by both lines until it was officially settled in Saxe Wittenberg's favour by the Golden Bull of 1356, after which time it became known as the Electorate of Saxony. In 1423 the Electorate was inherited by the Wettin Frederick I, who was also the Margrave of Meissen and Landgrave of Thuringia. Since Prince elector was a higher rank than either landgrave or margrave, the whole of Frederick's territory became known as the Electorate of Saxony; the lands around Wittenberg, Brehna and Gommern became known as the Kurkreis or "Electoral Circle". After the dissolution of the Holy Roman Empire in 1806, the remaining Anhalt divisions – Bernburg, Dessau and Köthen – were elevated to duchies by Napoleon while the Electorate of Saxony became a Kingdom; all were part of Napoleon's Confederation of the Rhine until 1813. In 1813 the Kingdom of Prussia occupied large amounts of Saxony's territory in the Battle of Leipzig, including the Electoral Circle (which had been renamed the "Wittenberg Circle" in 1807); in May 1815 a treaty was signed in which Saxony ceded this territory to Prussia. In June 1815 they all became part of the German Confederation. In 1816 Prussia reorganised its annexed territory, merging it with the former Duchy of Magdeburg, Principality of Halberstadt, Principality of Erfurt, the Eichsfeld, and the former Imperial Cities of Mühlhausen and Nordhausen, along with the Altmark and other parts of Brandenburg west of the Elbe, into the Province of Saxony. In 1863 the Anhalt duchies were finally reunited to form the Duchy of Anhalt. The duchy became part of the Prussian led North German Confederation in 1867 and finally the German Empire in 1871. Following Germany's defeat in World War I, Anhalt became the Free State of Anhalt while the Province of Saxony continued as a constituent of the Free State of Prussia (both within the Weimar Republic). During Nazi rule, all of the previous subdivisions, including Anhalt and the Province of Saxony, ceased to exist de facto as they were replaced with [[Administrative divisions of Nazi Germany in 1934. After World War II what had been Anhalt and the Province of Saxony formed the basis of the occupying Soviet administration's state (Land) of Saxony Anhalt. Along with the other states of East Germany, Saxony Anhalt was dissolved in 1952 and replaced with various districts (Bezirke); Saxony Anhalt roughly corresponds to the former Magdeburg and Halle districts. However, the states, including Saxony Anhalt, came back into being following German reunification in 1990, albeit with different borders than the original East German states.
Саксония герцогтігі
Карл Македонский саксондарды жаулап алғаннан кейін (772–804), олардың жері Каролинг империясына қосылды және 9 ғасырдың соңында Саксонияның бірінші герцогтігіне айналды. Ол шығыста Эльба мен Саале өзендері, батыста Рейн арасындағы жерлерді қамтыды, оңтүстікте Франкония және Тюрингиямен шектесті. Герцогтік өзі төрт провинцияға бөлінді: Вестфалия, Ангра, Истфалия және Нордальбинг, қазіргі Саксония-Анхальт көбінесе Истфалия құрамында болды. 919 жылы Саксония герцогы Генрих I (Генрих Фулер) Германия королі сайланды, ал оның ұлы, император Отто I, 961 жылы Саксонияны Герман Биллунгке (973 жылы қайтыс болды) сыйлады, ол саксон дворяны болды. Оның ұрпақтары 1106 жылы еркек желісінің тоқтауына дейін герцогтікті иеленді. Лотар Суплинбургтік оны Гвельфтер әулетінен Генрих Мақтанышқа, Бавария герцогына сыйлады. 1142 жылы герцогтік Генрих Мақтаныш ұлы Генрих Арыстанға өтті. Генрих Арыстан мен император Фредерик I арасындағы күрес 1180 жылы Генрихтің барлық феодальдық иеліктерінен айырылуымен аяқталды. Басты герцогтік көптеген феодалдық иеліктерге бөлінді. Генрих Арыстанның Гвельфтер мұрагерлері тек Брансвик герцогтігін сақтап қалды. Саксония герцогының титулы Бранденбургтың Альберт Аюының кіші ұлы, саксон герцогтарының Аскания әулетін құрған Бернард Анхальтқа берілді. Бернард Анхальттан басқа Лауэнбург және Эльбадағы Виттенберг маңындағы жерлерді алды. Бұл екі бөлек аймақ 1260 жылдан кейін Аскания әулетінің жеке тармақтары ретінде Саксен-Лауэнбург және Саксен-Виттенберг болып сақталды.
Сайлаушылар мен Саксония патшалығы
1356 жылғы Алтын бұқаша Саксен герцогын Виттенбергті тұрақты сайлаушы дәрежесіне көтерді, оған Киелі Рим императорын сайлауға қатысу құқығы берілді. Оның аумағы Сайлаулық Саксония деп аталды, ол Орта Эльба бойындағы салыстырмалы түрде шағын аймақ болды. Сайлаулық Саксонияның оңтүстігіне Мейсен маркграфтығы орналасқан, оны күшейіп келе жатқан Веттин әулеті басқарды. Мейсен маркграфтары (13-14 ғасырларда) Тюрингияның, Төменгі Лузацияның және аралық аумақтардың көп бөлігін бағындырды, ал 1423 жылы Маркграф Фридрих Соғысшы Сайлаулық Саксонияны өзіне қосты; 1425 жылы ол Фридрих I сайлаушысы атанды. Осылайша Саксония Германияның солтүстік-батысынан шығыс-орталық және шығыс Германияға көшті. 1485 жылы Веттин жерлері сайлаушы Фридрих II-нің екі ұлы арасында бөлінді, бұл бөліс тұрақты болды. Веттин әулетінің Эрнестин тармағын құрған Эрнест Виттенберг пен Тюрингия жерлерінің көп бөлігін алды. Альбертин тармағын құрған Альберт герцогтік дәрежеге ие болды және Дрезден мен Лейпцигті қоса алғанда, Мейсен аумақтарына иелік етті. Альберттің немересі, протестант Саксония герцогы Морис 16 ғасырда сайлаушы титулын алды, ол 1806 жылы Киелі Рим империясы тарағанға дейін Альбертин тармағында қалды. Саксония мен Бранденбург (1701 жылдан кейін Пруссия патшалығы) арасындағы бәсекелестік Саксония тарихында шешуші рөл атқарды, сондай-ақ 1697 жылы Август II-нің (Саксония сайлаушысы ретінде Фридрих Август I) Польша королі болып сайлануы да маңызды оқиға болды. Бұл сайлау Польша мен Саксония арасында экономикалық серіктестікке әкелді, бірақ Саксонияның беделін төмендетті. Австрия мұрагерлік соғысында Саксония дәстүрлі бейтараптық саясатын ұстанды және соғыстың ортасында жағын өзгертті. 1763 жылы Август III-нің қайтысы Польшамен одақты аяқтады. Польшадағы Саксон билігі кезеңі экономикалық және әлеуметтік құлдыраумен, бірақ сонымен қатар мәдени және өнер өркендеуімен ерекшеленді. Август II және Август III өнер мен білімді жоғары бағалады және өздерінің астанасы Дрезденді әдеміледі. Виттенберг және Лейпциг университеттері ұзақ жылдар бойы жетекші интеллектуалдық орталықтар болды, ал 18 ғасырғы Лейпциг неміс әдебиетінің және музыканың дамуына жетекшілік етті, музыка Бахтың туындылары арқасында алғашқы өркендеуіне жетті. Саксония Француз революциялық соғыстарының басында Францияға қарсы Пруссия жағында болды, бірақ 1806 жылы жағын өзгертті. Осы әрекеті үшін оның сайлаушысы корольдік дәрежесіне көтеріліп, Фридрих Август I патша атанды. Наполеонның құлауына дейін жағын қайтадан өзгертпегені оған (1815) Вена конгресінде патшалығының жартысына жуығын жоғалтты. Саксония Корольдігі Төменгі Лузацияның, Жоғарғы Лузацияның бір бөлігін, сондай-ақ Виттенберг пен Мерзебургті қоса алғанда, барлық солтүстік аумақтарын Пруссияға жоғалтты. Оның негізгі қалалары Дрезден, Лейпциг, Кемниц және Плауэн болды. 1815 жылы алынған аумақтардың көп бөлігі бірнеше басқа пруссиялық округтермен бірге Пруссияның Саксония провинциясына қосылды, оның астанасы Магдебург болды. 1945 жылдан кейін Анхальт аймағы Анхальт-Саксония штатын құру үшін Анхальтпен біріктірілді және 1949 жылы Германия Демократиялық Республикасының (Шығыс Германия) құрамына енді. 1952 жылдан 1990 жылға дейін Анхальт-Саксония Шығыс Германияның Галле және Магдебург округтеріне бөлінді. 1990 жылы Германияның қайта бірігуі алдында округтер қайтадан штат ретінде біріктірілді.
Ангальт графтары
9 ғасырда Ангальт аймағының көп бөлігі Саксония герцогтығының құрамына кірді. 12 ғасырда ол Бранденбург маргравы Альберт Аюдың билігіне қарады. Альберт Балленштедт графы Адалберттің ұрпағы еді, оның ұлы Эсико (1059 немесе 1060 жылы қайтыс болған) Ангальт графы атағын алғаш рет алған адам болды деседі. Эсиконың немересі, Балленштедт графы Отто Бай, Ангальтты Бранденбургпен біріктірген Альберт Аюдың әкесі болды. 1170 жылы Альберт қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Бернард I, 1180 жылы Саксония герцогы атағын алған, Ангальттың алғашқы графы болды. Бернард I 1212 жылы қайтыс болды, ал Саксониядан бөлінген Ангальт оның ұлы Генрихке өтті, ол 1218 жылы князь атағын алып, Ангальт әулетінің нағыз негізін салды. Генрих Кодекс Манесседегі Миннезингерлердің қатарында есімдері тіркелген.
Ангальт князьдері
1252 жылы Генрих қайтыс болғаннан кейін оның үш ұлы княздықты бөлісіп, Ашерслебен, Бернбург және Зербст әулеттерін құрды. 1315 жылы Ашерслебен әулеті құрып, осы аудан көршілес Халберштадт епископтығына қосылды, соның салдарынан Ангальт Бернбург территориясы екі бөлекке бөлінді. Ангальт Бернбургтің түпкі әулетінің соңғы билеушісі 1468 жылы қайтыс болды, ал оның жерлерін жалғыз қалған әулет – Ангальт Зербст мұра етті. Осы әулетке тиесілі аумақ 1396 жылы бөлінген, ал Бернбургты сатып алғаннан кейін князь Георг I Зербстті (Зербст және Дессау) тағы да бөліп берді. 16 ғасырдың басында бірнеше князьдердің қайтыс болуы немесе тақтан бас тартуы салдарынан әулет Ангальт Кётен және Ангальт Дессаудың екі тармағына дейін тарылды (екеуі де 1471 жылы Ангальт Дессаудан шыққан). 1508 жылы Ангальт Кётен князі болған Ангальттан Вольфганг «Исповедник» деп аталды. Ол 1530 жылы Аугсбург танысуына қол қойды, ал 1547 жылы Мюльберг шайқасынан кейін императорлық тыйымға алынып, қасиетті Рим императоры Карл V оның жерлерін тартып алды. 1552 жылы Пассау бейбіт шартынан кейін ол өз княздығын қайта сатып алды, бірақ баласыз болғандықтан 1562 жылы оны туыстарына, Ангальт-Дессау княздарына тапсырды. Ангальт-Дессау князі Эрнест I (1516 жылы қайтыс болды) үш ұл қалдырды: Иоанн II, Георг III және Иоахим, олар көп жылдар бойы жерлерін бірлесіп басқарды және реформаланған ілімдерді қолдады, осылайша олар Ангальтта басым болды. Шамамен 1546 жылы үш бауыр өз княздықтарын бөліп, Зербст, Плёцкау және Дессау әулеттерін құрды. Алайда, бұл бөліну уақытша болды, өйткені Кётенді сатып алу және биліктегі князьдер арасындағы бірқатар қайтыстар Иоахим Эрнестке, Иоанн II ұлына 1570 жылы Ангальттың барлығын біріктіруге мүмкіндік берді. Иоахим Эрнест 1586 жылы қайтыс болды, ал оның бес ұлы 1603 жылға дейін жерді ортақ басқарды, содан кейін Ангальт қайтадан бөлінді, ал Дессау, Бернбург, Плёцкау, Зербст және Кётен әулеттері қайта құрылды. Отыз жылдық соғыс кезінде княздық қирады, ал осы күрестің басында Ангальт Бернбургтің Христиан I маңызды рөл атқарды. 1635 жылы Ангальт князьдері отбасының ең үлкен мүшесіне княздықты толығымен өкілдік етуге рұқсат беру туралы келісімге келді. Бұл әрекет, мүмкін, сол кездегі Еуропа саясатының тұрақсыздығын ескере отырып, бірлік көрінісін сақтау қажеттілігіне байланысты болды. 1665 жылы Ангальт Кётен әулеті құрып, отбасылық келісім бойынша бұл аудан Лебрехтке, Ангальт Плёцкау князіне мұра болып өтті, ол Плёцкауды Бернбургке тапсырып, Ангальт Кётен князі атағын алды. Сол жылы Ангальт князьдері егер әулеттің кез келген тармағы құрып қалса, оның жерлері қалған тармақтар арасында тең бөлінеді деп шешті. Бұл келісім 1793 жылы Ангальт Зербст князі Фридрих Август қайтыс болғаннан кейін орындалды, ал Зербст қалған үш князь арасында бөлінді. Осы жылдар ішінде әртүрлі князьдердің саясаты, мүмкін, қасақана, айтарлықтай біркелкілікпен ерекшеленді. Бір-екі рет кальвинизмді бір князь қолдады, бірақ жалпы алғанда, әулет Мартин Лютердің ілімдеріне адал болды. Пруссияның өсуі Ангальтқа қауіпті көрші әкелді, ал әулеттің барлық тармақтарында тұңғыштықтың орнатылуы және қолданылуы княздықтың одан әрі бөлінуіне жол бермеді.
19 ғасырдағы герцогтіктер
1806 жылы Наполеон Ангальт-Бернбург, Ангальт-Дессау және Ангальт-Кётеннің қалған мемлекеттерін герцогтықтарға дейін көтерді. (Ангальт-Плоцкау және Ангальт-Зербст бұл кезде жойылған еді.) Бұл герцогтықтар 1863 жылы Кётен және Бернбург тармақтарының тоқырауына байланысты бірігіп, Ангальт герцогтығын құрды. Жаңа герцогтық екі үлкен бөліктен тұрды: Шығыс және Батыс Ангальт, олар Пруссияның Саксония провинциясының бір бөлігімен бөлінген және Пруссия аумағымен қоршалған бес эксклавтан – Алслебен, Мухлинген, Дорнбург, Гёдниц және Тилькероде-Абберодеден тұрды. Герцогтықтың шығыс және үлкен бөлігі Пруссияның Потсдам (Пруссияның Бранденбург провинциясында) және Магдебург, Мерсебург (Пруссияның Саксония провинциясына қарасты) әкімшілік округтерімен шектелген. Кішігірім батыс бөлігі (сонымен қатар Жоғарғы герцогтық немесе Балленштедт деп аталды) осы екі округпен де, сондай-ақ Брансвик-Люнебург герцогтығымен де шектелген. Ангальттың астанасы (біріккен штат ретінде болған кезде) Дессау қаласы болды. 1918 жылы Ангальт Веймар Республикасының құрамына кіретін штатқа айналды (Ангальт еркін штаты туралы қараңыз). Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол бұрынғы Пруссияның Саксония провинциясымен бірігіп, жаңа Саксония-Ангальт штатын құрды. 1952 жылы Германия Демократиялық Республикасы үкіметі бұл штатты таратып жіберді, бірақ Германияның қайта бірігуі алдында қайта құрды және қазір Германия штаттарының бірі болып табылады.
Саксония-Анхальт штаты
Саксония-Анхальт 1945 жылы Пруссияның провинциясы ретінде құрылды, оған бұрынғы Пруссияның Саксония провинциясының аумақтары (Эрфурт әкімшілік округінен басқа), Анхальт еркін мемлекеті, Брансвик еркін мемлекеті (Кальверде және бұрынғы Бланкенбург ауданының шығыс бөлігі) және бұрынғы Тюрингияның Оллстедт қаласы кірді. 1945 жылға дейінгі аймақтың тарихы туралы тиісті мақалаларды қараңыз. 1947 жылы Пруссия таратылғаннан кейін провинция Саксония-Анхальт штатына айналды. 1949 жылы Германия Демократиялық Республикасының (Шығыс Германия) құрамына енді. 1952 жылдан 1990 жылға дейін Саксония-Анхальт Шығыс Германияның Галле және Магдебург округтеріне бөлінді. 1990 жылы Германияның қайта бірігуі кезінде округтер қайтадан штат ретінде біріктірілді.
География
Жер батысында көлденеңді, ал солтүстік-батысында таулы, ол Гарц тауларының бір бөлігін құрайды, Рамберг шыңы ең биік нүктені 1900 фут (579 м) биіктікте көрсетеді. Гарц тауларынан Саале өзеніне қарай бірте-бірте төмендеп, осы өзен мен Эльба өзенінің арасында құнарлы дала жатыр. Эльбаның шығысында жер көбінесе жазық құмды жазық, кең қарағай ормандары, батпақты жерлер мен жасыл жайылымдармен араласады. Эльба – бұрынғы герцогтіктің шығыс бөлігін шығыстан батысқа дейін кесіп өтетін және Росслауда Мулде өзенімен қосылатын бас өзен. Кеме жүзе алатын Саале өзені территорияның орталық бөлігі арқылы солтүстікке қарай ағып, оң жағынан Фуне, сол жағынан Виппер және Боде өзендерін қабылдайды. Климат әдетте қоңыл, оңтүстік-батыстағы жоғарырақ аймақтарда аздап суық. Бұрынғы герцогтіктің ауданы 906 шаршы миль (2300 км2) құрайды, ал 1905 жылғы халық саны 328 007 адамды құрады, бұл шамамен 351 адамға 1 шаршы миль (909 адамға 1 км2) шамасында.
1911 жылы Ангальттың саяси және діни құрылымы
1911 жылы Ангальт Дессау, Кётен, Зербст, Бернбург және Балленштедт аудандарына бөлінді, Бернбург халқы ең көп, ал Балленштедт ең азы болды. Төрт қала – Дессау, Бернбург, Кётен және Зербст – халық саны 20 000-нан асты. Бұрынғы герцогтіктің тұрғындары, негізінен жоғарғы саксон тайпасына жататын, шамамен 12 000 католик және 1700 еврейден басқа, Евангелиелік Одақ шіркеуінің мүшелері еді. Дессаудағы консистория жоғарғы шіркеу билігі болды. Алты жылға сайланатын 39 мүшеден тұратын синод шіркеу ұйымына қатысты ішкі мәселелерді талқылау үшін мерзімімен жиналатын. Рим католиктері Падерборн епископының басшылығында болды. 1859 жылдың 17 қыркүйегінде жарияланған және кейіннен түрлі жарлықтармен толықтырылған негізгі заң бойынша герцогтік конституциялық монархия болып табылды. Герцог «Ерлігі» атағын алып, атқару билігін жүзеге асырды және заң шығару билігін эстаттармен (қарауылымен) бөлісті. Ландтаг (парламент) отыз алты мүшеден тұратын, олардың екеуі герцог тағайындаған, сегізі ең көп салық төлейтін жер иелерінің өкілдері, екеуі сауда-кәсіпкерлік және өндіріс кластарының ең жоғары салық төлеушілерінен таңдалған, он төртін қалалар сайлаған, ал он өкіл ауылдық округтерден сайланды. Бұл өкілдер алты жылға жасырын дауыс беру арқылы сайланды және кемінде 25 жаста болуы керек еді. Герцог мемлекеттік министр арқылы билік жүргізді, ол барлық ведомстволардың басшысы болды: қаржы, ішкі істер, білім беру, дін және статистика.