Кіріспе

Cornaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік. Cornus florida, гүлді ит ағашы – Солтүстік Американың шығысы мен Мексиканың солтүстігінде табиғи түрде өсетін Cornaceae тұқымдасына жататын гүлді ағаш түрі. Бұрынғы эндемикалық популяциясы Мэннің оңтүстік жағалауынан Флориданың солтүстігіне дейін және батысқа қарай Миссисипи өзеніне дейін созылған. Бұл ағаш әдемі жапырақшалары мен ерекше қабық құрылысының арқасында тұрғын үйлерде және қоғамдық жерлерде сәндік өсімдік ретінде жиі отырғызылады.

Көбейту

Cornus florida тұқым арқылы оңай көбейеді, оны күзде дайындалған арақ шаңына немесе құмға себіледі және көктемде шығады. Егер тұқымның тыныштық күйі 4 °C (39 °F) температурада 90-120 күн бойы салқындату арқылы еңсерілсе, сапалы таза тұқымның өніп-өсу деңгейі 100% -ға жуық болуы керек. Гүлдеген ит ағашы гаметофиттік өзіне-өзі үйлесімсіздік көрсетеді, яғни өсімдіктер өздігінен тозаңдана алмайды. Бұл селекциялық бағдарламалар үшін маңызды, себебі бақыланатын кросс-тозаңдау алдында C. florida гүлдерін тозаңдықтарынан (аңайтатын гүлдерді алып тастау) қажеті жоқ. Тозаңдау тиімді болуы үшін гүлдер ашылғаннан кейін бір немесе екі күн ішінде кросс-тозаңдауды қайталау керек. Жаздың соңында немесе басында жаңа өскен бұтақтардан алынған жұмсақ кесінділерді 8 000 - 10 000 ppm индол-3-маслян қышқылымен (IBA) өңдегеннен кейін тұманды ортада тамырландыруға болады. Суық климатта, кесінділерді келесі қыста жылытылатын жылыжайларда немесе полиэтилен үйлерде сақтау керек, температураны тұрақтап ұстау үшін. Тамырдың сәттілігі 50–85% дейін жете алады, бірақ бұл әдіс коммерциялық өндірушілер арасында кеңінен қолданылмайды. Керісінше, таңдалған сорттар көбінесе жаздың соңында Т-қалау арқылы немесе қыста көшет дақылдарына қысқы егу арқылы көбейтіледі. 5–7 апталық микроөсімдіктерді 4,9 мкмоль/л IBA қосылған WPM ортасына ауыстырғанда 83% дейін тамырландыруға қол жеткізуге болады.

Аурулар

Дискула деструктива саңырауқұлағынан туындайтын доғалдың антракнозы доғалдардың кең ауқымда қырылуына әкеп соқты. Доғал антракнозы проблемалық аймақтарда үй иелері мен мемлекеттік жерді басқарушылар симптомдарды білуге және ағаштарды жиі тексеруге шақырылады. Денсаулы, аурусыз отырғызу материалдарын таңдау маңызды, ал ағаштарды орманнан, әсіресе таулы орманнан ауыстырудан қашу керек. Фитофтора түрлері тамыр шіруіне себеп болады.

Тарихи қолданысы

Американың түпкі тұрғындары оның қабығы мен тамырын безгекке ем ретінде қолданған; сондай-ақ, тамырынан қызыл бояу да алынған. Бұл түр бояулар, қызыл түсті бояулар жасауға, сондай-ақ хининнің орнына пайдаланылған. Қатты, тығыз ағашы гольф клубының бастары, соққыштар, ағаш тісті шүмектер, құрал саптары, зергерлік қораптар және ет кесетін тақталар сияқты өнімдерге қолданылған. *Cornus florida* – Вирджиния штатының ағашы және гүлі, Миссури штатының ағашы және Солтүстік Каролина штатының гүлі. Бұл түр иттердегі тері ауруын емдеу үшін қолданылған, мүмкін содан осылай ат қойылған. 1915 жылы АҚШ Токио мен Вашингтон арасындағы гүл алмасу шарасында Жапонияға 40 доғал ағаш көшетін сыйлаған. Алмалы-жемісті ағаштар осы екі елдің арасындағы керісіп кеткен қарым-қатынастан аман қалды және Ұлттық Алмалы-жемісті ағаштар фестивалінің басты белгісіне айналды, бірақ Токиодағы доғал ағаштардың барлығы, ауыл шаруашылығы жоғары мектебінде отырғызылған бір ағашты қоспағанда, қурап қалды. 2012 жылы АҚШ 1912 жылы Жапониядан АҚШ-қа сый ретінде берілген алмұрт ағаштарының 100 жылдығын атап өту үшін Жапонияға 3000 доғал ағаш көшетін жіберді.