Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы төбе – Жаңа Зеландияның Оңтүстік Хоукс шығанағындағы Вайпукураудан оңтүстікке қарай, Порангахау маңында орналасқан төбе. Төбенің биіктігі… Төбе ең алдымен өте ұзын, маори тілінен шыққан атымен танымал; ыңғайлы болу үшін көбінесе Таумата деп қысқартылады. World Atlas мәліметінше, бұл ағылшын тілінде сөйлейтін елдердегі ең ұзын жер аты және мүмкін, әлемдегі ең ұзын жер аты болып саналады, сондықтан даңққа ие болған. 85 таңбадан тұратын төбенің аты Гиннес рекордтар кітабына ең ұзын жер аты ретінде енгізілген. Кейде одан да ұзын, атының басқа нұсқалары да қолданылады.

Атауы

"Таматеа" деген атау шамамен "Үлкен тізелі, тайғақтап түсетін, тауға өрмелеген, жер жұтқан, саяхаттап жүрген Тамтеаның, өзінің жақынына қоауау (флейта) ойнаған шыңы" деп аударылады. Жеке сөздерге бөлгенде, атау былай оқылады: Таумата whaka tangi hanga koauau O tamatea turipukaka piki maunga horo nuku pokai whenua ki tana tahu. Халықаралық фонетикалық әліпбиде атау былайша транскрипциялануы мүмкін: Маори тілінде "wh" диграфы дауыссыз екі ерін фрикативі ретінде айтылады, бұл еріндеріңізді жиырып жасалған дыбысқа ұқсас.

Басқа нұсқалар

Кейбір атаулар тіпті ұзынырақ: "" 92 әріптен тұрады. Таумата вакатангіханга коауау о Таматеа хаумай тавити уре хаеа тури пукака пики маунга хоро нуку покаи венуа ки тана таху деген 105 әріптен тұратын тағы бір нұсқасы бар. Оның мағынасы: "Таматеаның ойнаған флейтасының төбесі – алыстан осы жерге соққан, жынысы тілінген, тауға көтерілгенде тізесін сырып, жерге құлап, сүйіктісі үшін жерді айналған". 1929 жылы Жер және жерді зерттеу департаменті жариялаған карталарда 28 таңбадан тұратын "" деген атау қолданылған. 1941 жылы Жаңа Зеландияның Құрметті географиялық кеңесі бұл төбенің атын 57 таңбадан тұратын "" деп өзгертіп, ол 1948 жылдан бері ресми атау болып табылады және алғаш рет 1955 жылғы картада пайда болды. Жаңа Зеландияның географиялық жер-атаулар деректер базасы (LINZ) ресми атауды макрондармен "" деп көрсетеді.

Таматеа, жерді зерттеуші

Таматеа покай ер (Таматеа жерді зерттеуші) – Кахунгунудың әкесі, Нгати Кахунгуну iwi (тайпа) ата-бабасы. Таматеаның жерді зерттеуі туралы айтылымдар тек Нгати Кахунгуну аңыздарында ғана емес, сонымен қатар Хокианга мен Каипара порларын зерттеген Солтүстік аймақтың iwi дәстүрлерінде де кездеседі. Байлық шығанағы аймағындағы дәстүрлерде ол Тауранганың Нгати Рангинуи тайпасының атасы Рангинуи атты ұлын қалдырған. Солтүстік аралдың шығыс жағалауындағы аңыздарда оның Туранга нуи (Гисборн), Махия, Вайроа, Ахурири (Напиер), Херетаунга (Хестингс маңы) және Порангахау жерлерін зерттегені айтылады. Ол Мангакопикопико өзені арқылы, Титиокура атқышы арқылы Похокурадан Таупо нуи а Тиаға (Таупо көлі) дейін сапар шекті. Отаматеа өзені мен батпағы оның құрметіне аталған. Таматеа – Напиердегі бір жердің атауы. Оңтүстік аралдың ежелгі аңыздарында Таматеа шығыс жағалаумен төмен қарай жүзіп кеткені айтылады. Оның каноэсі алыс оңтүстікте сүзіліп, Такитиму тау тізбегіне айналды. Содан кейін Таматеа Солтүстік аралға оралып, Ухангуи өзені арқылы саяхаттады.

Танымал мәдениетте

Бұл атау Mountain Dew джинглінде және Австралиядағы SEEK Learning телеарнасының жарнамасында еске алынған. Ол сонымен қатар 1976 жылы (1979 жылы қайта жарық көрген) британдық Quantum Jump тобының "The Lone Ranger" синглінде де пайда болды, бұл ән Кенни Эверетт видеошоуының екінші маусымының ашылу титрлерінде ойнатылған. Жаңа Зеландиялық балладашы Питер Кейп бұл атауды 1960 жылғы әнінде пайдаланған. Теннис жұлдызы Мартина Навратилова он жасында бұл сөзді айтуды үйренді.