Airbus A300-600ST: «Белуга» үлкен жүктерді тасымалдаушысы
Airbus Beluga
Airbus A300-600ST ("Beluga") – ірі габаритті жүктерді та ұшақ бөліктерін тасымалдауға арналған кең корпусты ұшақ. "Супер Транспортер" атауымен де танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
А300 600 әуе кемесінің үлкен жүк тасымалдау нұсқасы
Outsize cargo version of the A300 600 airliner
Airbus A300 600ST (Super Transporter) немесе Beluga – әуе кемесінің бөлшектері мен үлкен көлемді жүктерді тасымалдауға арналған кең денелі, арнайы әуе кемесі. Ол бастапқыда "Супер Транспортер" деп аталды, бірақ оның лақап аты – ол сияқты келетін белуга китінің аты – танымал болды және кейіннен ресми түрде қабылданды. Airbus өндіріс орындарының шашыраңқы орналасуына байланысты, компанияның қанаттар мен фюзеляж бөлімдері сияқты үлкен компоненттерді соңғы құрастыру желілеріне тасымалдау қажеттілігі туды. Бұл қажеттілік Aero Spacelines компаниясының "Super Guppies" ұшақтарының шағын паркі арқылы қанағаттандырылды, бірақ бұл ұшақтар ескірген және оларды қолдану үшін күшейтілген техникалық қызмет көрсетуді қажет етті. Бірнеше қолданыстағы ұшақтар зерттелді, бірақ ешқайсысы толыққанды қанағаттандыра алмады. Оның орнына компания өзінің A300 600 стандартты ұшағының модификациясын жасауға бейімделді. 1991 жылдың тамызында бұл жобаны іске асыру үшін Super Airbus Transport International (SATIC) атты жаңа бірлескен кәсіпорын құрылды. Бірінші ұшақтың құрылысы 1992 жылдың қыркүйегінде басталды, ал ол 1994 жылдың 13 қыркүйегінде бірінші рейсін жасады. 1995 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілген "Супер Транспортер" бұрынғы "Супер Гуппи" ұшақтарынан гөрі үлкен, жылдам және тиімді болды. Airbus үшін барлығы бес ұшақ салынды, ал SATIC 1990 жылдары болашақ операторларға қосымша жаңа ұшақтарды ұсынды, бірақ басқа клиенттер бұл типті тапсырыс берген жоқ. Airbus компоненттерін тасымалдаудан басқа, "Супер Транспортер" паркі кейде чартерлік рейстерге қолданылып, әртүрлі клиенттер мен мақсаттар үшін үлкен жүктерді тасымалдады – толық тікұшақтардан бастап өнеркәсіптік жабдықтар мен гуманитарлық көмекке дейін. 2022 жылдың 25 қаңтарында Airbus өзінің Beluga паркін пайдалана отырып, үлкен жүк тасымалдау қызметін ұсынатынын хабарлады. 2010 жылдары Airbus Airbus A330 200 негізінде сәл үлкен BelugaXL ұшағын жасады. 2020 жылдың қаңтар айында пайдалануға берілген бұл парк бастапқы Beluga паркін, үшінші онжылдыққа кірген, алмастыруға арналған. Алайда, барлық ұшақтар соңғы мәліметтер бойынша жұмыс істеп тұр.
The Airbus A300 600ST (Super Transporter), or Beluga, is a specialised wide body airliner used to transport aircraft parts and outsize cargoes. It received the official name of Super Transporter early on, but its nickname, after the beluga whale, which it resembles, gained popularity and has since been officially adopted. Due to Airbus's manufacturing facilities being dispersed, the company had a long term need to transport sizeable components, such as wings and fuselage sections, to their final assembly lines. This had been met by a small fleet of Aero Spacelines "Super Guppies", but these aircraft were aged and increasingly maintenance intensive to keep in operation. While several different existing aircraft were studied, none were found to be fully satisfactory. Instead, the company came to favour developing a derivative of its standard A300 600. In August 1991, a new joint venture company, Super Airbus Transport International (SATIC), was formed to pursue the venture. Construction of the first aircraft began during September 1992; it performed its maiden flight on 13 September 1994. Entering service in September 1995, the Super Transporter was a larger, faster, and more efficient aircraft than the preceding Super Guppies. A total of five aircraft were built for Airbus; while additional new build aircraft were offered to prospective operators by SATIC during the 1990s, no other customers ordered the type. In addition to its primary task of conveying Airbus components, the Super Transporter fleet has occasionally been used for charter flights, carrying outsized cargoes for various customers and purposes, from whole helicopters to industrial equipment and humanitarian aid. On 25 January 2022, Airbus announced a service offering outsize cargo transportation using its Beluga fleet. During the 2010s, Airbus developed a slightly larger successor, the BelugaXL, based on the Airbus A330 200. This fleet, which entered service in January 2020, is intended to eventually replace the original Beluga fleet, which was entering its third decade. However, all aircraft have remained operational as of .
Өмірбаян
1970 жылы Airbus компаниясы жұмысын бастағанда, бастапқыда компоненттер мен бөлімдерді тасымалдау үшін құрлық көлігі пайдаланылды. Бірақ өндіріс көлемінің артуы салдарынан әуе тасымалына көшу қажет болды. Airbus компаниясының Super Guppies қолдануы «әрбір Airbus Boeing қанатында жеткізіледі» деген әзілге әкелді. Уақыт өте келе Super Guppies Airbus-тың тасымалдау қажеттіліктеріне толыққанды жарамайтын болды: олардың ескіруі пайдалану шығындарын арттырды, ал Airbus өндірісінің өсуі қолданыстағы парктің мүмкіндігінен асып түсетін көлемді қажет етті. Super Guppies-тің орнына тасымалдау құралы іздеу барысында автомобиль, теміржол және теңіз жолымен құрлықтағы тасымалдау әдістері де қарастырылды; бірақ бұл баламалар уақытты көп алатыны және сенімсіздігіне байланысты, негізінен әуе тасымалы шешімінің пайдасына тасталды. Сонымен қатар, Тулузадағы құрастыру желісіне құрлық көлігімен қолайлы жағдайда жету мүмкін болмады. 2014 жылдың қараша айында Airbus компаниясы 2025 жылға дейін BelugaST паркін толығымен жаңаруды жоспарлап, Airbus A330-200 негізінде жаңа, үлкен тасымалдау құралын әзірлеуге кірісетінін хабарлады. BelugaXL 2020 жылы пайдалануға берілді. Бұрын Airbus A330-300 және A340-500 ұшақтарын қарастырған, бірақ олардың әрқайсысы Ұэльстегі Броутон қаласына жақын орналасқан Хаварден әуежайындағы ұшу-қону жолағының шектеулі ұзындығын қажет етті. 2015 жылдың мамырында Airbus жаңа ұшақтың алдыңғы бөлігіне қарағанда көлденең қимасы кеңейтілгенін және жүк көтергіштігі 12%-ға артырылатынын растады. BelugaXL негізінен A350 жұмыстары үшін арналған, ол бір уақытта екі A350 қанатын тасымалдауға мүмкіндік береді. Бірінші екі ұшақ A350 ұшағының жаппай өндірісін жеңілдету үшін маңызды деп есептелді, ал келесі ұшақтар A300-600 Beluga паркі тоқтатылған сайын біртіндеп енгізіледі.
When Airbus commenced operations in 1970, ground vehicles were initially used to move components and sections; however, growth in production volume soon necessitated a switch to air transport. Airbus' use of the Super Guppies led to the jest that "every Airbus is delivered on the wings of a Boeing". Over time, the Super Guppies grew increasingly unsatisfactory for Airbus's ferrying needs: their age meant that operating expenses were high and ever increasing, and growing Airbus production required greater capacity than could be provided by the existing fleet. Various options were studied to serve as a replacement transport medium for the Super Guppies, including methods of surface transportation by road, rail, and sea; these alternatives were discarded in favour of a principally air based solution as they were considered time consuming and unreliable; in addition, the assembly line in Toulouse was not conveniently accessible by any of the surface methods. In November 2014, Airbus announced that it was proceeding with the development of a larger replacement based on the Airbus A330 200, planning to replace the BelugaST fleet entirely by 2025. The BelugaXL entered service in 2020. Airbus previously considered the A330 300 and A340 500, but each required too much of the limited runway at Hawarden Airport near Broughton in Wales. In May 2015, Airbus confirmed that the new aircraft would have a wider cross section than its predecessor and provide a 12% increase in payload. The BelugaXL is intended primarily for A350 work, designed to ship two A350 wings simultaneously. The first two aircraft were considered essential to facilitate mass production of the A350, while the following aircraft were to be progressively introduced as the A300 600 Beluga fleet was withdrawn.
Дизайн
A300 600ST Beluga дизайны көптеген ұқсастықтармен бөліседі, бірақ негізгі моделі болған Airbus A300-ге қарағанда сыртқы түрі айтарлықтай өзгеше. Осының салдарынан кең болғанына қарамастан, "Белуга" Airbus A380 фюзеляжының көп бөлігін тасымалдай алмайды, олар көбінесе кемемен және автомобильмен тасымалданады; алайда, кейбір A380 құрамдас бөліктері "Белуга" арқылы жеткізілген.
The A300 600ST Beluga shares many design similarities, although differing substantially in appearance, to the Airbus A300 upon which it was based. Despite this width, the Beluga cannot carry most fuselage parts of the Airbus A380, which are instead normally transported by ship and road; nevertheless, some A380 components have been transported by Belugas.
Пайдалану тарихы
1996 жылдың қаңтар айында «Белуга» ресми түрде пайдалануға берілді, әртүрлі әуе кеңістігі объектілерінен құрастыру желілеріне компоненттерді тасымалдады. Airbus өндірісінің географиялық орналасуына шығын мен ыңғайлылық ғана емес, сонымен қатар авиация тарихы мен ұлттық мүдделер де әсер етеді. Әдетте, Airbus серіктестерінің әрқайсысы ұшақтың толық бөлігін жасайды, содан кейін ол соңғы құрастыру үшін орталыққа жеткізіледі. Тіпті Airbus бір компанияға біріктірілгеннен кейін де, бұл келісім шарт негізінен сақталды, Airbus серіктестері көпұлттық пан-Еуропалық компанияның еншілес компаниялары немесе мердігерлеріне айналды. Деректері әр модельге қарай өзгереді, бірақ жалпы орналасуы: қанаттар мен қону шассисі Ұлыбританияда, құйрығы мен есіктері Испанияда, фюзеляжы Германияда, ал мұрыны мен орталық бөлігі Францияда жасалады. Соңғы құрастыру Франциядағы Тулузда, Германияның Гамбург қаласында немесе Испанияның Севилья қаласында жүзеге асырылады. 1997 жылдың 24 қазанында Airbus компаниясының Super Guppy жүк ұшағының соңғысы қызметтен шығарылды, ал оның ірі жүк миссиясы осы кезден бастап жаңа A300 600ST паркімен ғана орындалды. 2015 жылы Хаварден әуежайында арнайы «Белуга» жүк тиеу станциясы ашылды, бұл жоғары желдің болашақ операцияларды бұзуына жол бермеді. 2019 жылы Тулузда екі бөліктен тұратын жүк тиеу алаңы ашылды, ол аптасына 85-100 рейс қабылдады, себебі бес A300 600ST ұшағы бірге жылына 7600 сағат жұмыс істейді. Алдыңғы бөлікті, соның ішінде ашық үлкен жүк есігін жабу арқылы, екі сағат 30 минуттан бір сағат 20 минутқа дейін жылдам айналымға қол жеткізілді, сонымен қатар ауа райымен байланысты шектеулер де азайтылды. Airbus өндіріс орындарына негізгі жеткізу міндеттерінен басқа, «Белуга» ұшақтары әртүрлі мақсаттар үшін чартерлік рейстерді де жиі орындайды. 1997 жылы ATI коммерциялық «Белуга» рейстеріне келіп түскен он өтініштің сегізін қабылдамауға мәжбүр болды, өйткені сол жылы парк мұндай міндеттерге бар болғаны 130 сағат ұшу уақытын жұмсай алды. Бұл картина 1874 жылдан бері Париждегі Лувр мұражайында сақтаулы тұрды. Ол Парижден Токиоға Бахрейн және Калькутта арқылы шамамен 20 сағатта ұшып келді. Үлкен холст, биіктігі мен ұзындығы өлшенген,
In January 1996, the Beluga formally entered service, ferrying components from various aerospace sites to the final assembly lines. The geographic location of Airbus manufacturing is not only influenced by cost and convenience; it is also a matter of aviation history and national interests. Traditionally, each of the Airbus partners makes an entire aircraft section, which would then be transported to a central location for final assembly; even after the integration of Airbus into a single firm, the arrangement had largely remained the same, with Airbus partners becoming subsidiaries or contractors of the multinational pan European company. The details vary from one model to another, but the general arrangement is for the wings and landing gear to be made in the UK, the tail and doors in Spain, the fuselage in Germany, and the nose and centre section in France, with final assembly in either Toulouse, France; Hamburg, Germany; or Seville, Spain. On 24 October 1997, the last of Airbus's Super Guppy freighters was retired and its outsize cargo mission from that point onwards being exclusively performed by the new A300 600ST fleet. In 2015, a dedicated Beluga loading station was opened at Hawarden Airport, preventing high winds from disrupting future operations. A two bay loading dock was opened in Toulouse in 2019, receiving 85–100 flights per week, as the five A300 600STs are operated 7,600 hours a year together. By enclosing the forward section, including the open large cargo door, a faster one hour and 20 minutes turnaround, down from two hours and 30 minutes, could be achieved, along with reduced weather related restrictions. In addition to its primary supply duties to Airbus' production facilities, Belugas have often performed charter flights for various purposes. In 1997, ATI claimed that it had to reject eight out of ten requests for commercial Beluga flights, the fleet being able to spare only 130 flight hours for such duties that year. which had hung in the Louvre in Paris since 1874. It was flown from Paris to Tokyo via Bahrain and Kolkata in about 20 hours. The large canvas, measuring high by long,
«Белуга» көлік құралдарын қоса алғанда, көлемді заттарды тасымалдау үшін жиі қолданылады, олар әртүрлі ғарыш бағдарламаларына қатысты. 2004 жылы «Астриум» жасаған спутниктерді жеткізу үшін Қазақстандағы Байқоңыр ғарыш айлағына бірнеше «Белуга» рейсі жасалды. 2022 жылдың 25 қаңтарында Airbus өзінің BelugaST паркін пайдалана отырып, ірі жүктерді тасымалдауға арналған қызмет туралы хабарлады. Airbus Beluga Transport 2022 жылы Украинаға басып кіргеннен кейін салынған санкциялар ресейлік Antonov An 124 қызметтеріне әсер еткеннен кейін қосымша сұранысқа ие болды. Компания жыл сайын 150-ден астам мұндай рейстер орындалатынын болжады. 2022 жылдың қыркүйегінде Airbus BelugaST паркімен ірі әскери жүктерді өңдеу үшін жаңа жүк тиеу жүйесін сынақтан өткізе бастады. Жүйенің алғашқы тапсырыс берушісі – неміс қарулы күштерімен бірлесіп тексеру жаттығуы жүргізілді, оның барысында Сикорский CH 53 Sea Stallion әскери көлік тікұшағы «Белуга» ұшағына жүктелді.
The Beluga has seen recurrent use to transport bulky objects, including vehicles, for various different space programs. In 2004, multiple Beluga flights were made to Baikonur Cosmodrome, Kazakhstan, to deliver Astrium built satellites. On 25 January 2022, Airbus announced a service offering outsize cargo transportation using its BelugaST fleet. Airbus Beluga Transport saw additional demand after sanctions imposed after the invasion of Ukraine in 2022 affected Russian operated Antonov An 124 services; the company stated that it foresaw in excess of 150 such flights being performed annually. In September 2022, Airbus begun testing a new loading system for handling outsized military cargo with the BelugaST fleet; a verification exercise was conducted with the German armed forces, the system’s first customer, during which a Sikorsky CH 53 Sea Stallion military transport helicopter was loaded into a Beluga.