Кіріспе
Латын тізбегі, литургиялық гимн "Dies irae" (; "Қызыл күн") - францискандық Томас Челаноға (1200–1265) немесе Латино Малабранка Орсиниге (1294 ж. қайтыс болған) жатқызылады, ол Санта Сабинадағы Доминикан оқу орнында лектор болған, бұл Римдегі Әулие Фома Аквинский Пап университетінің (Angelicum) алға басушысы. Бұл тізбек ең кешінде 13 ғасырға дейін сақталып келген, бірақ одан да ертерек болуы мүмкін, кейбір дереккөздер оның авторлығын Ұлы Григорийге (604 ж. қайтыс болған), Клерволық Бернарға (1090–1153) немесе Бонавентураға (1221–1274) жатқызады. "Dies irae" гимні, сәл өңделген күйінде, барлық жандар күнінде және Рождествоға дейінгі соңғы аптада сағаттық литургияда ad libitum әнұран ретінде қолданылады, ол оқу, мадақ және кешкі құлшылық үшін үш бөлікке бөлінеді, әр бөліктен кейін доксология қосылады.
"Dies irae" (; "the Day of Wrath") is a Latin sequence attributed to either Thomas of Celano of the Franciscans (1200–1265) or to Latino Malabranca Orsini (d. 1294), lector at the Dominican studium at Santa Sabina, the forerunner of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas (the Angelicum) in Rome. The sequence dates from the 13th century at the latest, though it is possible that it is much older, with some sources ascribing its origin to St. Gregory the Great (d. 604), Bernard of Clairvaux (1090–1153), or Bonaventure (1221–1274). "Dies irae", slightly edited, remains in use ad libitum as a hymn in the Liturgy of the Hours on All Souls' Day and during the last week before Advent, for which it is divided into three parts for the Office of Readings, Lauds and Vespers, with the insertion of a doxology after each part.
Өтірік айту
Рим-католик шіркеуінде бұрын әр оқылысына үш жылдық кешірім, ал бір ай бойы күнделікті оқылған дұға үшін толық кешірім болған. Бұл кешірім «Кешірімдер жинағында» жаңартылмады.
Әдебиеттік сілтемелер
Уолтер Скотт өзінің "Соңғы музыканттың күйі" (1805) атты поэмасының алтыншы кантосында алғашқы екі шумақты пайдаланған. Иоганн Вольфганг фон Гете гимннің бірінші, алтыншы және жетінші шумақтарын өзінің "Фауст" драмасының бірінші бөлігіндегі (1808) "Кафедраль" көрінесінде қолданды. Оскар Уайльдтың "Сикстин капелласында Dies Iræ әнін естігендегі сонет" (Poems, 1881) гимнде бейнеленген "қызыл жалын мен дауылды қорқыныш" суреттемелерін "өмір мен махаббат" бейнелерімен салыстырады. Гастон Лерудың 1910 жылғы "Операның шайыры" романында Эрик (Шамыр) ән шыршасын жерлену бөлмесінің қабырғасына жазған. Бұл 1964 жылы Филип К. Дик пен Роджер Зелазнидің "Deus Irae" романының атауы мен негізгі тақырыбына шабыт берген. Ағылшын тіліндегі аударма екі жыл өткен соң Диктің "Убик" романында сөзсіз қолданылды.