Кіріспе

844–855 жылдар аралығында (Лотар I-мен бірге) Киелі Рим империясының билеушісі, 855–875 жылдар аралығында Людовик II (825 – 12 тамыз 875), кейде Кіші деп аталды, Италия королі және Каролинг империясының императоры. 844 жылдан бастап әкесі Лотар I-мен бірге билік етіп, 855 жылға дейін осылай биледі, содан кейін жалғыз өзі биледі. Людовиктің әдеттегі титулы – император август ("август императоры"), бірақ 871 жылы Бариді жаулап алғаннан кейін "император Романорум" ("Рим императоры") атағын қолданды, бұл Шығыс Рим империясымен қарым-қатынастың нашарлауына себеп болды. Батыс Францияда оны "imperator Italiae" ("Италия императоры") деп атаса, Византиялықтар "Basileus Phrangias" ("Франция императоры") деп атады. Италиядағы Людовиктің іс-әрекеттері туралы негізгі мәліметтерді Бергамолық Андреас жазған, ол "оның қайтысынан кейін Италияға зор қайғы келді" деп жазды.

Балалық шақ

Людовик 825 жылы кіші император Лотар I мен оның әйелі Турлық Эрменгарданың тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі, Людовик Салихийдің ұлы еді. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол әкесінің сарайында өскен және императорға деген жылы сезімдері қалыптасқан болуы мүмкін. 839 жылы император немересін Италия королі деп тағайындап, Людовикке сол елде тұруға рұқсат берді. Келесі жылы Людовик Салихий қайтыс болды, ал оның империясы ұлдары арасында – Людовиктің әкесі Лотар, Людовиктің інісі Людовик Неміс және олардың кіші жартылай інісі Карл Шалы арасында бөлісті. Әкесі билік құрған кезде, ол 844 жылдың 15 маусымында Римде папа Сергий II қолдауымен орта жастағы император Лотар I-нің серігі ретінде патша және император болып жарияланды. Бұл рәсім Лотар I-нің әкесінің тағына отыруымен сабақтас келеді, бұл дәстүрді Карл Ұлы және оның ұлы Людовик Салихий бастаған, олар тиісінше Людовик II-нің ұлы атасы мен атасы болды.

Бірлескен император

Людовик II бірден қалада императорлық құқықтарын жариялады, бірақ бұл талап шешіліспен қабылданбады; алайда 850 жылы Рим папасы Лео IV оны Римде императорлық таққа отырғызды, ал 851 жылы Энгельбергаға үйленіп, Италияны тәуелсіз басқаруды қолға алды. Ол императорлық таққа отырған жылы Италияның оңтүстігіне жорық жасап, Беневентоның бәсекелес герцогтары I Радельхис пен Сиконольфты бейбіт келісімге келтірді. Оның араласуы Ломбардия герцогтігін екіге бөліп, Радельхиске Беневентоны астана етіп берді, ал Салерно Сиконольфқа тәуелсіз князьдық ретінде берілді. Енді тынышталған Радельхиске Аглабид жалдамалы әскерлерінің қажеті болмады және ол оларды императорға қуана-қуана сатты. Людовик оларға шабуыл жасап, оларды тас-талқан етті. Содан кейін ол папа Леоға қатысты айыптауларды жоққа шығарып, Павияда құрылтай өткізді. 853 жылдың желтоқсанында Салерно князі ретінде регент Петрді бекітіп, үш жыл бұрын сол жерге орнатылған әулетті ығыстырды. 855 жылдың қыркүйегінде әкесі қайтыс болғаннан кейін ол жалғыз император атанды.

Каролингтердің араласуы

Лотарьдің Италиядан тыс жерлерді иеленбеуі оның наразылығын тудырды, сол себепті 857 жылы ол өзінің інісі Лотарь II және Карл Шалымен қарсы неміс Людовигімен одақтасты. Бірақ 858 жылы Людовик папа Николай I-нің сайлануын қамтамасыз еткен соң, ол інісімен келісіп, Лотарьға әйелі Тютбергадан ажырасуға көмектескені үшін Юра тауларының оңтүстігіндегі бірнеше жерлерді алды. 863 жылы інісі Карл қайтыс болғаннан кейін Людовик Прованс корольдігін алды, ал 864 жылы інісінің ажырасу мәселесі бойынша папа Николай I-мен қақтығысқа түсті. Николай бұл некені жарамсыз деп жариялағандықтан, архиепископтар императордың қолдауын алды, ол 864 жылдың ақпан айында әскерімен Римге келді, бірақ қызбаға шалдығып, папамен келісіп, қаланы тастап кетті.

Бари қаласы

Италиядағы тәртіпті қалпына келтіруге тырысқан Луи, Италияның көтерілісшіл князьдеріне де, оңтүстік Италияны қиратып жатқан Аглабидтерге де қарсы үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 866 жылы мұсылмандарға қарсы күресу үшін көмек шақырғаннан кейін, ол осы шабуылшыларды жеңді, бірақ флоттың болмауына байланысты жетістіктерін одан әрі дамыта алмады. Сондықтан 869 жылы ол шығыс императоры Василий I-мен одақтасып, Бари әмірлігінің астанасы Бариді жаулап алуға көмектесу үшін оған кемелер жіберді, ол 871 жылы құлап жатты. Осы уақытта 869 жылы оның бауыры Лотар қайтыс болды, ал оңтүстік Италияда тұтқынға алынуының кесірінен Луи, Лотарингияның Людовик Неміс және Карл Шалы есімділер арасында бөлінуіне қарсы тұра алмады. Баридегі жеңістен кейін Луи мен Василий арасында қызғаныш пайда болды, ал шығыс императорының мінезсіздігіне жауап ретінде Луи өзінің "Рим императоры" деген атағына құқылы екенін дәлелдеуге тырысты.

Беневенто

Ол тағы да жорыққа дайындалу үшін Беневентоға қайтып келген кезде, 871 жылдың тамызында Беневенто князі Адельхис оның сарайына шабуыл жасап, тонап, тұтқынға алды. Луидің тұтқындалуы замандас поэттердің "Rhythmus de captivitate Ludovici imperatoris" атты қысқа өлеңінде қайғымен еске алынды. Аглабидтердің жаңа жасақтарының келуі Адельхисті бір айдан кейін тұтқынды босатуға мәжбүр етті, ал Луи бұл қиянат үшін кек алмауға және ешқашан әскермен Беневентоға кірмеуге ант берді. Римге оралғаннан кейін ол антынан босатылды және 872 жылдың мамырында Папа Адриан II оны екінші рет император деп таққа отырғызды. Луи Аглабидтерге қарсы тағы да жеңіске жетіп, Салерно қаласын қоршаудан босатып, оларды Капуадан ығыстырды, бірақ императордың Адельхисті жазалауға жасаған әрекеттері тиімді болмады. Солтүстік Италияға қайтып келген ол 12 тамыз 875 жылы қазіргі Брешия провинциясындағы Геди маңында қайтыс болды, Италиядағы мұрагері ретінде өзінің туысы Карлманды, неміс Луиінің ұлын тағайындады. Луи Милан қаласындағы Сант-Амброджо базиликасына жерленді.

Отбасы

851 жылдың 5 қазанында Людовик I Споллеттің Адельхис I қызы Энгельбергаға үйленді. Олардың екі қызы болды:

Жизела (852/855 – 28 сәуірге дейін 868), 861 жылдан бастап Брешиядағы Сан-Сальвадор монастырының әйгілі аббатиссасы. Ерменгард, ол Прованстың Бососымен үйленді және одан балалары болды.