Кіріспе

Браунау-ам-Инн (нем. Braunau am Inn) – Германиямен шекаралас Жоғарғы Австриядағы қала. Ол Адольф Гитлердің туған жері ретінде белгілі.

География

Қала Инн өзенінің төмен ағысында, оның Сальцахпен қосылған жерінен төмен орналасқан, бұл Германияның Бавария жерімен шекараны құрайды. Ол Линц және Мюнхен арасындағы жолдың ортасында, Зальцбургтен шамамен солтүстікке қарай жатыр. Браунау Инн өзені арқылы көпірлермен Бавариядағы Симбах-ам-Инн қаласымен байланысқан. Бұл қала дәстүрлі түрде шекарадан өту орны болған, бірақ 1997 жылы Австрия Шенген келісімін қолданғаннан кейін барлық шекара бақылаулары жойылды. Қала әкімшілік ауданға (Безірк) атын берген. 2011 жылы Браунау-ам-Инннің халқы 16 182 адамды құрады.

Тарих

Раншофен аббаттығы 788 жылы Бавария герцогы Тассило III-нің биліктен шеттелуі кезінде айтылған, ал Бранаудың өзі 1120 жылы «Prounaw» атауымен алғаш рет кездеседі. Сол кезде Иннвиертель аймағы Бавария герцогтығының құрамында болған. Бранау 1260 жылы қала құқығын алды, қазіргі Австриядағы ең алғашқы қалалардың бірі болды. Ол бекініс қаласына айналып, тұз саудасымен және Инн өзеніндегі кеме қатынасымен айналысқан маңызды сауда орталығы болды. Баварияның ірі елді мекені ретінде, қала Испания мұрагерлік соғысы кезінде Австрияның Баварияға жасаған басқыншылығына қарсы көтерілісте маңызды рөл атқарды. 1705 жылы Георг Себастьян Плингансердің (16 сәуір 1680 жылы Пфарркирхенде туған, 7 мамыр 1738 жылы Аугсбургте қайтыс болған) басшылығымен Баварияның уақытша Парламенті – Бранау Парламенті осында өткізілді. 1439 жылдан 1466 жылға дейін ескі капелланың орнына салынған Бранау приход шіркеуі, Әулие Стефанға арналған. Оның биік шпилі Австриядағы ең биік шпильдердің бірі және қаланың айқын белгісі. Қазіргі тарихи орындарында мұражай орналасқан, ал бұрынғы қала қабырғаларының бөліктерін әлі де көруге болады. Тағы бір мұражай 18 ғасырдағы жаңартылған қоғамдық моншаларда орналасқан. 40 жылдың ішінде Бранау үш рет қолы ауысты: 1779 жылы Бавария мұрагерлік соғысын шешкен Тешен шарты бойынша ол Австрия қаласы болды. Үшінші коалиция соғысы кезінде Нюрнберг кітап сатушысы Иоганн Филипп Палм француз әскерлерімен Бранау бекінісінде тұтқындалды және 1806 жылы Наполеонның жеке бұйрығымен мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен жазаланды. 1809 жылғы Шёнбрунн шарты бойынша Бранау 1809 жылы қайтадан Баварияның құрамына кірді. 1816 жылы, Наполеон соғыстарынан кейін Еуропаны қайта ұйымдастыру кезінде Вена конгресінде Бавария Корольдігі қаланы Австрия империясына өткізіп, Ашафенбургты иеленуі арқылы өтеді. Бранау содан бері Австрияның бір бөлігі болып табылады. Бранау Австрия-Венгрия армиясының гарнизондық қаласы болып қала берді және Бірінші дүниежүзілік соғыста үлкен әскери тұтқын лагерінің орны болды. 1938 жылы нацистік Германияға қосылғаннан кейін, сол кезде Австриядағы ең ірі алюминий зауыттарының бірі болған Рансхофен Бранауға қосылды. 1992 жылдан бастап Андреас Мейслингер бастамасымен жыл сайынғы Бранау қазіргі тарих күндері өткізіледі, олар өткенге есеп беруге бағытталған; қала әкімшілігі шетелдегі адал австриялықтарды құрметтеу үшін туған дипломат Эгон Рансхофен Вертхаймердің есімімен аталған Эгон Рансхофен Вертхаймер сыйлығын тартады. Суретші Гюнтер Демниг Бранау ам Инн ауданында бірнеше «Столперштейне» орнатты.

Адольф Гитлер туған жері

Адольф Гитлер 1889 жылғы 20 сәуірде Браунау-ам-Инн қаласында дүниеге келді. Ол отбасымен 1892 жылы Браунаудан Пасауға көшіп келді. Гитлер 1890 жылы тіркеу журналында Salzburger Vorstadt 15 мекенжайында тіркелген үйдің пәтерінде дүниеге келді, онда шеберханалық сыра зауыты және бірнеше жалға берілетін пәтерлер орналасқан. Олардың бірінде Алоис Гитлер, оның үшінші әйелі Клара, ұлы Адольф, сондай-ақ Алоистің үлкен жартылай бауырлары – Алоис кіші және Анджела тұрды. 1934 жылғы сәуірде «Пасау донауцайтунг» газеті Гитлер туған бөлмені еске алу мақаласын жариялады. 1938 жылғы сәуірде Браунау Salzburger Vorstadt көшесін Адольф Гитлер көшесі деп, ал қала алаңын Адольф Гитлер алаңы деп атады. Бірақ ғимараттың өзі гастхаус ретінде сақталды, сыра сатылатынын жарнамалайтын тақтасымен. Сол жылы Гитлердің жеке хатшысы Мартин Борман нацистік партия атынан үйді сатып алды, ол кейіннен өнер галереясы мен қоғамдық кітапханадан тұратын мәдени орталыққа айналды. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда американдық әскерлер үйді басып алып, фанатикалық нацистердің оны жарылуына жол бермеді. Кейіннен ол нацистік концлагерьлер туралы деректі фильмдерді уақытша көрсету үшін пайдаланылды. 1952 жылы үйді бұрынғы иелері Поммер отбасы қайта сатып алды.

Австрияның ұлттық социализм кезеңіндегі тарихымен санасу процесінде Браунау қаласының мэрі Герхард Скиба ғимараттың алдында Гитлер туған жеріне арналған ескерткіш тасты орнатуға қадағалады. Орнату рәсімі 1989 жылғы сәуір айында, Гитлердің туған күніне екі апта қалғанда өтті. Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарды еске алу үшін салынған тас Маутхаузен концлагерінің карьерінен алынған граниттен жасалған. Онда: «Бейбітшілік, бостандық және демократия үшін. Ешқашан фашизмге жол бермейміз. Миллиондаған қаза болғандар еске салады» деген сөздер жазылған. Ескерткіш «Гитлер туризміне» қарсы ескерту ретінде қызмет етеді. 2011 жылы Lebenhilfe үйден шығып кетті, ал Министрлік мүлікті жаңартуға рұқсат сұрады. Бірақ қазіргі иесі Герлинде Поммер бас тартты және Министрліктің үйді сатып алу ұсынысын да қабылдамады. 2016 жылғы 18 қазанда Австрияның ішкі істер министрі Вольфганг Соботка ғимараттың түрі «таныс емес» болуы үшін өзгертілетінін мәлімдеді. Келісім-шарт Marte Marte Architekten сәулет фирмасына тапсырылды. Үй 1790 жылғы түріне қайта келтірілуі жоспарланған, барлық 1938 жылғы нацистік қосымшалар алынып тасталды және қабырғалары ақ түспен боялды. Үйді қалпына келтіру COVID-19 пандемиясы салдарынан кешіктірілді және шығындар айтарлықтай өсті. 2023 жылы үй полиция бөлімшесі ретінде пайдаланылатынымен қатар, оқу орталығы ретінде де қолданылатыны туралы хабарланды.

Экономика

Браунауда электроника, металл (AMAG), ағаш өңдеу және шыны өндірісі сияқты толыққанды өнеркәсіп салалары бар. Сонымен қатар, қалада Австриядағы ең ірі алюминий комбинаты орналасқан.

Білім

Брахнаудағы БХАК – Иннвиерттегі ең көне білім беру орны. HTL Braunau 2012, 2014 және 2017, 2020 жылдары «Жоғарғы Австриядағы ең инновациялық мектеп» деп 7 рет марапатталды.

Спорт

Екі сәтті маусымнан кейін жергілікті футбол командасы SV Braunau 2000 жылы күтпеген жерден банкротқа ұшырап, Австрияның бірінші лигасына жол ашты. Команда қайта құрылып, FC Braunau аталды.

Климат

Браунау-ам-Инн мұхиттық климатқа (Кёппен климаттық жіктелімі: Cfb) жатады, немесе 0 °C изотермиясы бойынша, жазы жылы, қысы суық болатын ылғалды континенттік климатқа (Dfb) жатады.