Кіріспе

Сақинаның оның идеалдарының бірі арқылы қысқартылуы

Сақиналар теориясында, абстракт алгебраның бір саласы, квотиент сақинасы, сондай-ақ фактор сақинасы, айырма сақинасы немесе қалдық кластар сақинасы деп аталады, бұл топтар теориясындағы квотиент топқа және сызықтық алгебрадағы квотиент кеңістігіне өте ұқсас құрылым. Бұл, жалпы алгебраның жалпы контекстінде қарастырылғандағы, квотиенттің нақты мысалы. R сақинасынан және R-дағы екі жақты идеал I-ден бастап, R / I квотиент сақинасы құрастырылады, оның элементтері R-дағы I-нің косеттері болып табылады және оларға ерекше + және ⋅ операциялары қолданылады. (Квотиент сақинасының нотациясында әрқашан бөлшек сызығы "/" қолданылады.) Квотиент сақиналары интегралдық доменнің "квотиент өрісінен" немесе бөлшектер өрісінен, сондай-ақ локализация арқылы алынған жалпы "квотиент сақиналарынан" ерекшеленеді.

Мысалдар

Квозиент сақинасы R-ге табиғи түрде изоморфты, ал R / R нөл сақинасы болып табылады, өйткені анықтамамыз бойынша кез келген r ∈ R үшін , ол R-дің өзіне тең. Бұл идеал I неғұрлым үлкен болса, R / I квозиент сақинасы соғұрлым кіші болады деген қағидаға сәйкес келеді. Егер I R-дің нақты идеалы болса, яғни I ≠ R, онда R / I нөлдік сақина емес. Z бүтін сандар сақинасын және 2Z арқылы белгіленетін жұп сандардың идеалын қарастырайық. Содан кейін Z / 2Z квозиент сақинасының тек екі элементі бар: 0 + 2Z косеті, жұп сандардан тұрады, және 1 + 2Z косеті, тақ сандардан тұрады. Анықтаманы қолданғанда, , мұнда 2Z жұп сандардың идеалы. Бұл екі элементі бар шекті өріске табиғи түрде изоморфты, F. Интуитивті түрде: егер барлық жұп сандарды 0 деп ойласақ, онда әрбір бүтін сан 0 (егер ол жұп болса) немесе 1 (егер ол тақ болса және сондықтан жұп сандан 1-ге өзгеше) болады. Модульдік арифметика негізінен Z / nZ (n элементі бар) квозиент сақинасындағы арифметика болып табылады. Енді нақты коэффициенттері бар X айнымалысындағы R[X] сақинасын және полиномдардың барлық еселіктерінен тұратын идеалды қарастырайық. Квозиент сақинасы күрделі сандар C өрісіне табиғи түрде изоморфты, мұнда [X] класы i қиял бірлігінің рөлін атқарады. Себебі біз i-ді "күштеп" енгіздік, яғни i-нің анықтамалық қасиетін жасадық. I-нің кез келген бүтін дәрежесі ±i немесе ±1 болуы керек, сондықтан барлық мүмкін полиномдар a + bi түрінде оңайлатылады. (Нақтырақ айтқанда, квозиент сақинасы шын мәнінде барлық сызықтық полиномдардың өрісіне табиғи түрде изоморфты: aX + b, a, b ∈ R, мұнда операциялар орындалады. Нәтижесінде, бізде бар , және бұл X-ті изоморфты күрделі сандар өрісіндегі қиял бірлігіне сәйкес келеді.) Алдыңғы мысалды жалпылағанда, квозиент сақиналары көбінесе өріс кеңейтімдерін құру үшін қолданылады. K белгілі бір өріс болсын және f K[X]-дегі бөлгішсіз полином болсын. Онда 1=L = K[X] / (f) - K бойынша ең төменгі полиномы f болатын өріс, ол K-ны және 1=x = X + (f) элементін қамтиды. Алдыңғы мысалдың маңызды мысалы - шекті өрістерді құру. Мысалы, үш элементі бар 1=F3 = Z / 3Z өрісін қарастырайық. Полином F3 бойынша бөлгішсіз (түбірі болмағандықтан), және біз F3[X] / (f) квозиент сақинасын құра аламыз. Бұл 1=32 = 9 элементі бар өріс, F9 деп белгіленеді. Басқа шекті өрістерді де осыған ұқсас тәсілмен құруға болады. Алгебралық сорттардың координаттық сақиналары алгебралық геометриядағы квозиент сақиналарының маңызды мысалдары болып табылады. Қарапайым жағдайда, нақты сортты V-ны R2 нақты жазықтығының ішкі жиыны ретінде қарастырайық. V-де анықталған нақты бағаланған полиномдық функциялар сақинасы квозиент сақинасымен сәйкес келеді, және бұл V-нің координаттық сақинасы болып табылады. V сорты енді оның координаттық сақинасын зерттеу арқылы зерттеледі. M - C∞ көптігі болсын, ал p - M нүктесі болсын. M-де анықталған барлық C∞ функциялардың 1=R = C∞(M) сақинасын қарастырайық және I-ді R-дегі осы функциялардан тұратын идеал деп атайық, олар p-нің U аймағында толығымен нөлге тең (мұнда U f-ке тәуелді болуы мүмкін). Содан кейін 1=R / I квозиент сақинасы - M-дегі C∞ функцияларының тұқымдарының сақинасы, p нүктесінде. Гипернақты өрістің *R шекті элементтерінен тұратын F сақинасын қарастырайық. Ол стандартты нақты сандан шексіз аз айырмашылығы бар барлық гипернақты сандардан немесе эквивалентті түрде: стандартты бүтін сан n үшін −n < x < n болатын барлық гипернақты сандар x-тен тұрады. *R-дегі барлық шексіз аз сандардың I жиыны, 0-мен бірге, F-дегі идеал болып табылады, ал F / I квозиент сақинасы R нақты сандарына изоморфты. Изоморфизм F-тің әрбір элементі x-ке x-тің стандартты бөлігін, яғни x-тен шексіз аз айырмашылығы бар бірегей нақты санды қосу арқылы туындайды. Шын мәнінде, шекті гиперрационалдардың F сақинасынан (яғни гипербүтін сандар жұбының қатынасынан) бастаса, нақты сандардың құрылымын қарастырса, бірдей нәтижеге қол жеткізесіз, атап айтқанда R.

Күрделі жазықтықтың вариациялары

R[X] / (X), R[X] / (X + 1) және R[X] / (X − 1) үлестерінің бәрі R-ге изоморфты және бастапқыда көп қызығушылық тудырмайды. Бірақ, бұл геометриялық алгебрада "қос сан жазықтығы" деп аталады. Ол R[X] элементін X-ке дейін қысқарғаннан кейін "қалдықтар" ретіндегі сызықтық биномдардан ғана тұрады. Бұл күрделі жазықтықтың түрі, алгебрада нақты түзу және нильпотент болғанда ғана субальгебра ретінде пайда болады. Сонымен қатар, сақиналық үлестік R[X] / (X + 1) және R[X] / (X − 1) болып бөлінеді, сондықтан бұл сақина көбінесе R ⊕ R тікелей қосындысы ретінде қарастырылады. Дегенмен, күрделі сандардың бір түрі, 1=z = x + y j, i-ге қарағанда j-ні түбір ретінде ұсынады. Бұл жазықтықтағы бөлінген күрделі сандар R ⊕ R тікелей қосындысын нормалайды, 2 өлшемді кеңістік үшін негіз ұсынады, онда алгебраның бірлік элементі нөлден бірлік қашықтықта орналасқан. Осы негізде бірлік гиперболасын әдеттегі күрделі жазықтықтың бірлік шеңберімен салыстыруға болады.

Квартерниондар мен вариациялар

Егер X және Y екі, өзара ауыспайтын, белгісіз шамалар болса және еркін алгебра құрайды десек, онда Гамильтонның 1843 жылғы кватерниондарын R / (X + 1, Y + 1, XY + YX) түрінде көрсетуге болады. Егер орнына қойылса, бөлінген кватерниондар сақинасы алынады. Антикоммутативтік қасиет 1=YX = −XY, XY-тің квадраты (XY)(XY) = X(YX)Y = −X(XY)Y = −(XX)(YY) = −(−1)(+1) = +1 болады екенін білдіреді. Екі квадраттық биномдағы плюс белгісін минус белгісімен алмастыру да бөлінген кватерниондарға әкеледі. Бикватерниондардың үш түрін де үш белгісіз шамасы бар R еркін алгебрасын қолдану және тиісті идеалдар құру арқылы бөлімдер ретінде жазуға болады.

Қасиеттері

Егер R коммутативті сақина болса, онда R / I да солай; алайда керісінше, жалпы жағдайда, дұрыс емес. P табиғи бөлгіш картасының ядросы I болады; әрбір сақиналық гомоморфизмнің ядросы екі жақты идеал болғандықтан, екі жақты идеалдар – сақиналық гомоморфизмдердің ядроларының өзі болады. Сақиналық гомоморфизмдер, ядролар және бөлгіш сақиналар арасындағы тығыз байланысты былай қорытындылауға болады: R / I-де анықталған сақиналық гомоморфизмдер, R-де анықталған және I-де нөлге тең болатын (яғни жоғалатын) сақиналық гомоморфизмдермен шамалас. Нақтырақ айтқанда, R-дегі екі жақты идеал I және ядросы I-ді қамтитын сақиналық гомоморфизм f: R → S берілген болса, дәл бір сақиналық гомоморфизм g: R / I → S бар, мұнда 1 = gp = f (p – табиғи бөлгіш карта). g картасы жақсы анықталған ережемен беріледі: 1 = g([a]) = f(a), барлық a ∈ R үшін. Шындығында, осы әмбебап қасиетті бөлгіш сақиналарды және олардың табиғи бөлгіш карталарын анықтау үшін пайдалануға болады. Жоғарыда айтылғандардың салдары ретінде, негізгі тұжырымға жетеміз: кез келген сақиналық гомоморфизм f: R → S, R / ker(f) бөлгіш сақинасы мен im(f) кескіні арасында сақиналық изоморфизмді тудырады. (Сондай-ақ қараңыз: Гомоморфизмдер туралы негізгі теорема.) R идеалдары мен R / I арасындағы байланыс тығыз: табиғи бөлгіш карта I-ді қамтитын R-дің екі жақты идеалдары мен R / I-дің екі жақты идеалдары арасындағы өзара теңдік (биекция) береді (сол және оң жақты идеалдар үшін де осыған ұқсас). Екі жақты идеалдар арасындағы бұл байланыс тиісті бөлгіш сақиналар арасындағы қатынасқа дейін жалғасады: егер M – I-ді қамтитын R-дегі екі жақты идеал болса және біз R / I-дегі сәйкес идеалды M / I деп белгілесек (яғни M / I = p(M)), онда бөлгіш сақиналар R / M және (R / I) / (M / I) табиғи түрде (жақсы анықталған) a + M ↦ (a + I) + M / I картасы арқылы изоморфты болады. Коммутативтік алгебра мен алгебралық геометрияда келесі фактілер пайдалы: егер R / I коммутативті болса, онда R / I – өріс, тек қана I максималды идеал болған жағдайда, ал R / I – интегралдық домен, тек қана I жай идеал болған жағдайда. Сан алуан ұқсас тұжырымдар I идеалдың қасиеттерін R / I бөлгіш сақинаның қасиеттерімен байланыстырады. Қытайлық қалдық теоремасы былай тұжырымдайды: егер I идеалы жұптық өзара жай идеалдардың I1, ..., Ik қиылысы (немесе баламалы түрде, көбейтіндісі) болса, онда R / I бөлгіш сақинасы R / I1, ..., R / Ik бөлгіш сақиналарының көбейтіндісіне изоморфты болады.

Сақинадағы алгебралар үшін

Ассоциативтік алгебра А коммутативті сақина R үстінде, өзі сақина болып табылады. Егер I, А-дағы идеал болса (R көбейтуіне қатысты жабық), онда A / I, R үстінде алгебра құрылымын сақтайды және ол бөлу алгебрасы болып табылады.

Қосымша сілтемелер

Ф. Каш (1978) Moduln und Ringe, DAR Wallace (1982) Modules and Rings, Academic Press, 33-бет. Нил Х. Маккой (1948) Сақиналар мен идеалдар, §13 Қалдық сынып сақиналары, 61-бет, Карус математикалық монографиялар #8, Америка математикалық қауымдастығы. Б. Л. ван дер Вэрден (1970) Алгебра, Фред Блум және Джон Р. Шуленбергер аударған, Фредерик Унгар баспасы, Нью-Йорк. 3.5-тарауды қараңыз, "Идеалдар. Қалдық сынып сақиналары", 47–51-беттер.