Австралия партиясы: Тарихы мен саяси ықпалы

Кіріспе

Австралия партиясы – 1966 жылы Либералдық реформалар тобы ретінде құрылған шағын саяси партия. Австралия партиясы ретінде ол ықпалды болды, әсіресе 1972 жылғы федералды сайлауда оның дауыс беру басымдықтары Австралияның Еңбек партиясына жеңіске жетуге көмектесті – бұл 23 жылдық Либералдық/Елдік коалициялық үкіметтің аяқталуына әкелді. Австралия партиясы Либералдық реформалар тобынан өркендеді, ол Австралияның Либералдық партиясының мүшелерінен және әскери қызметке шақыру және Вьетнам соғысына қатысу саясатына қарсы болған тәуелсіздерден тұрды. Бұл топтың жетекші тұлғасы бизнесмен Гордон Бартон болды, оған TNT Transport компаниясынан Кен Томас қаржылық қолдау көрсетті, ал партияны ұйымдастыру және филиалдар құруға Сиднейде акулаларды ұстаумен айналысатын мердігер және Солтүстік Сидней кеңесінің кеңесшісі Ник Горшенин көмектесті. 1966 жылдың 22 қазанында АҚШ президенті Линдон Джонсон Сиднейге келгенде Гордон Бартон мен Кен Томас «Сидней Морнинг Геральд» газетінде толық беттік жарнама жариялады, онда Австралия әскерлерінің Вьетнам соғысына қатысуына өкініш білдірді. Сол кезде ешбір саяси партия Австралияның соғысқа қатысуына қарсы болған жоқ. Ник Горшенин сол күні кешке Гордон Бартонға телефон соғып, олар Либералдық реформалар тобын құруға келісті. Олар қолжеткізілген байланыстар арқылы Сидней, Мельбурн, Брисбен, Ньюкасл және Голд-Кост қалаларында алғашқы филиалдарды құрды. 1969 жылы «Австралия партиясы» атауы қабылданды, сол кезде ол наразылық білдірген Австралияның Еңбек партиясы (АЕП) жақтастарын да тарта бастады. Партия штаттық және федералды сайлауларға қатысып, 1972 жылы ең жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Орындардың бірін де жеңіп алмаса, дауыс беру басымдықтарын АЕП-қа бағыттап, 1949 жылдан бері алғаш рет үкіметке келуіне көмектесті. Австралия партиясының сайлау көрсеткіштері 1974 жылы және 1975 жылғы федералды сайлауда аздап төмендеді; алайда, сол кезде ол Демократиялық Еңбек партиясын Еңбек, Либералдық және Елдік партиялардан кейінгі төртінші партия ретінде ығыстырды. Кейіннен партия 1977 жылғы федералды сайлауда Австралия Демократиялық партиясын құру үшін Жаңа либералдық қозғалысымен бірікті. Алайда, партияның қалдық бөлігі 1977 жылғы сайлауда Жаңа Оңтүстік Уэльс, Оңтүстік Австралия және Виктория штаттарында, 1980 жылғы сайлауда Оңтүстік Австралия және Викторияда, ал 1982 жылғы Флиндерс сайлау округіндегі қосымша сайлауда жеке кандидаттарды тікелей ұсынды. 1983 жылы Виктория штатындағы Өкілдер палатасына бір кандидат сайланды. Партияның қалдық бөлігі мен Австралия Демократиялық партиясы арасындағы қарым-қатынас жаман болды: 1977 жылғы Оңтүстік Австралиядағы сайлауда Австралия партиясының дауыс беру басымдықтары Демократиялық партияға емес, Либералдық партияға бағытталды, нәтижесінде Либералдық партиядан Баден Тиг Демократиялық партиядан Иан Гилфилланды бес және соңғы Сенат орыны үшін жеңіп алды. 1986 жылдың желтоқсанында партияның қалдық бөлігі бұрынғы Австралия Демократы Джон Сиддонстың жаңа «Австралияны Біріктіру партиясына» (АБП) қосылды, сонымен қатар «Австралияны Дамыту партиясымен» бірікті. Сол кезде «The Canberra Times» газеті Австралия партиясының мүшелерінің саны азайып, көпшілігі Викторияда екенін хабарлады. Австралия партиясының маңызды тұлғалары – сенатор Рег Тернбулл (тәуелсіз сайланған, бірақ 1969-1970 жылдары Австралия партиясының жетекшісі болған) және журналист Алан Фицджеральд, ол сол кезде Австралия астаналық аумағының консультативтік кеңесінің сайланған мүшесі болды. 1975 жылы жаңа құрылған Австралия астаналық аумағы Ассамблеясының палатасына екі Австралия партиясының мүшесі сайланды: Айвор Вивиан және Морин Ворсли. Вивиан Австралия Демократиялық партиясына қосылды және 1979 жылы қайта сайланды, бірақ Ворсли 1977 жылдан бастап 1979 жылғы мерзімінің соңына дейін тәуелсіз депутат ретінде отырды. Кейіннен Австралия Демократиялық партиясының сенаторлары ретінде федералды парламентке кірген Австралия партиясының мүшелеріне Колин Мейсон (Жаңа Оңтүстік Уэльс), Джон Сиддонс (Виктория), Сид Шпиндлер (Виктория) және Джин Дженкинс (Батыс Австралия) кірді. Австралия партиясының және кейіннен Австралия Демократиялық партиясының маңызды ерекшелігі – олар соғыстан кейінгі федералды және штаттық саясатта үлкен ықпалға ие болған Демократиялық Еңбек партиясының азшылық ықпалын жойып, одан кейін басып озды. Австралия партиясы билік динамикасын өзгертті, ал Австралия Демократиялық партиясы 2004 жылғы федералды сайлауда Жасылдар партиясы оны ығыстырғанға дейін сол рөлді жалғастырды.

The Australia Party was a minor political party established initially in 1966 as the Liberal Reform Group. As the Australia Party, it became influential, particularly in the landmark 1972 federal election when its preferences assisted the Australian Labor Party to victory—ending 23 years of Liberal/Country Coalition government. The Australia Party grew out of the Liberal Reform Group, a group of members of the Liberal Party of Australia and Independents who opposed the party's policy of conscription and military involvement in the Vietnam War. The leading figure in this group was a businessman, Gordon Barton, who was assisted in the funding by Ken Thomas of TNT Transport and with the party organisation and branch establishment by Nick Gorshenin, Sydney shark meshing contractor and North Sydney Council alderman. In 22 October 1966, when US President Lyndon B. Johnson visited Sydney, Gordon Barton and Ken Thomas sponsored a full page advertisement in the Sydney Morning Herald lamenting the involvement of Australian troops in the Vietnam War. At that time no political party was opposed to Australian involvement in the war. Nick Gorshenin telephoned Gordon Barton that evening and they decided to form the Liberal Reform Group. They used their various contacts to establish the initial branches in Sydney, Melbourne, Brisbane, Newcastle and Gold Coast. The "Australia Party" name was adopted in 1969, by which time it was also attracting disaffected Australian Labor Party (ALP) supporters. The party contested state and federal elections, achieving its best results in 1972. Though failing to win any seats, by directing its preferences to the ALP, it greatly assisted that party to win government for the first time since 1949. The Australia Party poll performance declined a little in 1974 and again in the 1975 federal election; however, by this stage it had replaced the Democratic Labor Party as the fourth party after Labor, Liberal and Country parties. Subsequently, the party allied itself with the New Liberal Movement in the formation of the Australian Democrats for the 1977 federal election. However, a rump party continued on, fielding separate candidates in NSW, SA and Victoria in the 1977 election, in SA and Victoria in the 1980 election and the 1982 Flinders by election. One candidate stood for the House of Representatives in Victoria in 1983. Relations between the rump party and the Australian Democrats were poor: in the 1977 election in South Australia, Australia Party preferences flowed to the Liberal Party rather than the Democrats, resulting in the Liberal Baden Teague defeating the Democrat Ian Gilfillan for the fifth and final Senate seat. The rump party merged into former Australian Democrat John Siddons' new Unite Australia Party (UAP) in December 1986, along with the Advance Australia Party. At the time The Canberra Times reported that the Australia Party had few remaining members, most of whom were in Victoria. Significant figures in the Australia Party were Senator Reg Turnbull (elected as an independent, but Australia Party leader in 1969–1970), and journalist Alan Fitzgerald, then an elected member of the Australian Capital Territory Advisory Council. Two Australia Party members were elected to the newly formed Australian Capital Territory House of Assembly in 1975: Ivor Vivian and Maureen Worsley. Vivian joined the Australian Democrats, and was re elected in 1979, but Worsley sat as an Independent from 1977 to the end of her term in 1979. Australia Party members who later entered federal parliament as Australian Democrats senators included Colin Mason (NSW), John Siddons (Vic), Sid Spindler (Vic) and Jean Jenkins (WA). An important aspect of the Australia Party and later Australian Democrats is that they nullified and then overtook the minority influence of the Democratic Labor Party, which had wielded much influence in post war federal and state politics. The Australia Party altered the power dynamics, and the Australia Democrats continued that role until they were succeeded by the Greens in the 2004 federal election.

Өкілдер Палатасы

Сайлау Дауыс % Айналым Орындықтар жеңіп алған Рангы 1969 53,646 0,88 0,88 4-ші 1972 159,916 2,42 1,54 4-ші 1974 172,176 2,33 0,09 3-ші 1975 33,630 0,43 1,89 6-шы 1977 жылғы сайлауда кандидаттар тіркелмеді. 1980 701 0,01 0,42 13-ші 1983 844 0,01 0,00 16-шы

Сенат

Сайлау Дауыс % Үлгерім Орындықтар Рангы 1970 163,343 2.90 2.90 4-ші 1974 92,107 1.39 1.51 4-ші 1975 34,632 0.48 0.91 7-ші 1977 8,283 0.11 0.37 9-шы 1980 27,404 0.36 0.25 7-ші