Кіріспе
Чарльз "Питт" Конрад-младший (2 маусым 1930 – 8 шілде 1999) – американдық НАСА астронавты, авиациялық инженер, әскери-теңіз офицері, ұшқыш және сынақ ұшқышы, сонымен қатар «Аполлон-12» ғарыш миссиясын басқарды, осы миссияда ол Айға басқан үшінші адам болды. Конрад 1962 жылы НАСА-ның екінші ғарышкерлер тобына іріктелді. Конрад дислексиямен ауырған, бірақ Принстон университетінің авиациялық инженерлік мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды – ол Ivy League-тің алғашқы ғарышкері болды – және АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. 1954 жылы ол әскери-теңіз авиаторының қанатын алды, жауынгер ұшқышы болып қызмет етті және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің сынақ ұшқыштары мектебін (20-шы топ) бітіргеннен кейін жобалық сынақ ұшқышы болды. 1959 жылы ол «Меркурий» жобасы бойынша астронавтқа үміткер болды. Конрад 1965 жылы өзінің алғашқы ғарыш сапарында, «Жемелес-5» ғарыш кемесімен, командалық ұшқышы Гордон Купермен бірге сегіз күндік ғарышта төзімділік рекордын орнатты. Кейін Конрад 1966 жылы «Жемелес-11» және 1969 жылы «Аполлон-12» миссияларын басқарды. «Аполлоннан» кейін ол 1973 жылы алғашқы экипажпен «Skylab-2» миссиясын, яғни «Skylab» ғарыш станциясына ұшқан бірінші миссияны басқарды. Миссия барысында ол және оның экипаж мүшелері «Skylab» ғарыш станциясына келген маңызды зақымды жөндеді. Осы еңбегі үшін президент Джимми Картер 1978 жылы оған Конгресс ғарыш медалін табыс етті. Конрад 1973 жылы НАСА және Әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін «American Television and Communications Company» компаниясының вице-президенті болды. Одан кейін ол «McDonnell Douglas» компаниясында вице-президент болып жұмыс істеді. Ол маркетинг вице-президенті, маркетингтің аға вице-президенті, халықаралық бизнес даму жөніндегі штаб вице-президенті және жобаларды дамыту вице-президенті лауазымдарында қызмет етті. 1999 жылдың 8 шілдесінде 69 жасында мотоцикл апатынан алған дене жарақаттарынан қайтыс болды.
Charles "Pete" Conrad Jr. (June 2, 1930 – July 8, 1999) was an American NASA astronaut, aeronautical engineer, naval officer, aviator, and test pilot, and commanded the Apollo 12 space mission, on which he became the third person to walk on the Moon. Conrad was selected for NASA's second astronaut class in 1962. Conrad had dyslexia and yet earned his Bachelor of Science degree in Aeronautical Engineering from Princeton University—being the first Ivy League astronaut—and joined the U. S. Navy. In 1954 he received his naval aviator wings, served as a fighter pilot and, after graduating from the U. S. Naval Test Pilot School (Class 20), as a project test pilot. In 1959 he was an astronaut candidate for Project Mercury. Conrad set an eight day space endurance record in 1965 along with his Command Pilot Gordon Cooper on his first spaceflight, Gemini 5. Later, Conrad commanded Gemini 11 in 1966, and Apollo 12 in 1969. After Apollo, he commanded Skylab 2, the first crewed Skylab mission, in 1973. On the mission, he and his crewmates repaired significant launch damage to the Skylab space station. For this, President Jimmy Carter awarded him the Congressional Space Medal of Honor in 1978. After Conrad retired from NASA and the Navy in 1973, he became a vice president of American Television and Communications Company. He went on to work for McDonnell Douglas, as a vice president. During his tenure, he served as vice president of marketing, senior vice president of marketing, staff vice president of international business development, and vice president of project development. He died on July 8, 1999, from internal injuries sustained in a motorcycle accident, aged 69.
Ерте өмір және білім
Пит Конрад 1930 жылдың 2 маусымында Филадельфияда дүниеге келді, ол Чарльз Конрадтың (1892–1969) және Франсис Де Раппелаж Конрадтың (Винсон; 1899–1981) үшінші баласы және бірінші ұлы болды. Олардың отбасы жақсы жағдайдағы жылжымайтын мүлік және банк ісімен айналысқан. Ұлы депрессия Конрадтар отбасының байлығын жойып жіберді, дәл сол сияқты көптеген басқалардың да байлығы құлдырады. 1942 жылы отбасы Филадельфиядағы имениелерін жоғалтып, Франсис ағасы Эггертон Винсон төлеген шағын карета үйіне көшті. Соңында, қаржылық сәтсіздіктерге шыдамаған Чарльз аға отбасын тастап кетті. Ол Әскери-теңіз ROTC курсын бітіргеннен кейін АҚШ Әскери-теңіз күштеріне энсин болып кірді және истребитель ұшқышы болды. Ол Әскери-теңіз авиация мектебінде өте жақсы оқып, бірнеше жыл әскери-теңіз кемесіндегі истребитель ұшқышы болып қызмет етті. Конрад сондай-ақ Мексика шығанағындағы Әскери-теңіз авиация мектептерінде ұшу инструкторы болып жұмыс істеді. Кейін Конрад АҚШ Әскери-теңіз сынақ пилоттары мектебіне қабылданып, Мэриленд штатындағы Патуксент өзеніндегі Әскери-теңіз әуе стансасында оқыды. Оның сыныптастары болашақ ғарышкерлер Уолли Ширра және Джим Ловелл болды. 1958 жылы 20-шы сыныпты бітіріп, жобалық сынақ пилоты болып тағайындалды. Бір күні одан зертханаға үлгі тапсыруды сұрағанда, ол оны сыйлық қорапқа салып, қызыл лентамен байлады. Ақырында ол бәрінен шаршады. Клиника бастығының үстіне толық клизма қапшығын тастап, ол сыртқа шығып кетті. NASA-дағы оқиғадан кейін Конрад Теңіз күштеріне истребитель ұшқышы ретінде қайта оралды, Тынық мұхиты флотының екінші операциялық F 4 Phantom II эскадрильясында, VF 96-да, "Рейнджер" кемесінде қызмет етті. Содан кейін, NASA екінші топқа астронавттарды іздестіруді жариялағанда, Меркурий ардагері Алан Шепард, Конрадты теңіз авиаторлары және сынақ пилоттары ретінде білгендіктен, оған жақындап, қайтадан өтініш беруге көндірді. Бұл жолы Конрад медициналық тексерулерді бұрынғыдан азырақ жағымсыз деп тапты және 1962 жылдың маусым айында NASA-ға қабылданып, ғарышкерлер қатарына қосылды.
"Жекешелер" жобасы
Конрад 1962 жылдың 17 қыркүйегінде «Жаңа тоғыз» деп аталған ғарышкерлердің екінші тобының құрамында NASA-ға қосылды. Топтың ең үздік ұшқыштарының бірі саналған ол, өзінің тобынан алғашқылардың бірі болып Gemini миссиясына тағайындалды. Gemini 5 ұшқышы ретінде ол командирі Гордон Купермен бірге сегіз күндік ғарышқа төзімділік бойынша жаңа рекорд орнатты. Gemini 5 ұшуының ұзақтығы 7 күн 22 сағат 55 минутты құрады, бұл сол кездегі бес күндік ресейлік рекордты басып өтті. Сегіз күн – алғашқы адамды Айға қондыру миссиялары үшін қажетті уақыт еді. Конрад Gemini 5 капсуласын әжуалы түрде «ұшатын қоқыс контейнері» деп атады. Конрад Аполлон бағдарламасы үшін маңызды ғарыш кемелерінің көптеген жүйелерін сынақтан өткізді. Ол сондай-ақ ең кішкентай ғарышкерлердің бірі болды, бойы 5 фут (2 метр) болғандықтан, Gemini капсуласының шектеулілігін командирі Гордон Куперге қарағанда аз сезінді. Кейін ол Gemini 8 резервтік экипажының командирі, ал кейіннен Gemini 11 ұшқышы Ричард Гордонмен бірге командир болып тағайындалды. Gemini 11 орбитаға шыққаннан кейін бірден Agena нысаналық көлігімен докталды. Мұндай маневр – Аполлон командалық модулі (CM) мен Ай модуліне (LM) кейіннен қажет болатын инженерлік және ұшу сынағына ұқсас болды. Сонымен қатар, Gemini 11 ұшуы ең жоғары апогейге жеткен адамды тасыған Жер орбитасы ретінде танылады.
Аполлон бағдарламасы
Конрад 1966 жылдың желтоқсанында Аполлон ғарыш кемесінің, оның ішінде Ай модулінің (LM) Жер төңірегіндегі алғашқы сынақ ұшуына резервтік экипаж командирі болып тағайындалды. Ай модулінің (LM) әзірленуіне байланысты кешігулер осы миссияны 1968 жылдың желтоқсанына, Аполлон-8 ретінде ықпалдады. Бірақ, алғашқы Ай модулін (LM) экипажбен ұшуға дайындау кезінде тағы бір кешігу туындағанда, NASA Ай орбиталық миссияны, Ай модулісіз, Аполлон-8 ретінде мақұлдап, жоспарлады. Бұл Конрадтың резервтік миссиясын 1969 жылдың наурыз айында Аполлон-9-ға ықпалдады. Ұшу экипажы операцияларының директоры Дик Слейтонның қағидасы бойынша, үшінші келесі миссияда резервтік экипаж негізгі экипаж ретінде тағайындалатын. Егер 8 мен 9 миссиялары ауыстырылмағанда, Конрад Айға алғаш рет қонған Аполлон-11 миссиясын басқарған болар еді. 1969 жылдың 14 қарашасында Аполлон-12 ұшырылды, командирі – Конрад, Командалық модульдің пилоты – Дик Гордон, Ай модулінің пилоты – Алан Бин. Ұшыру Аполлон бағдарламасының ең қиын сәттерінің бірі болды, өйткені ұшырылғаннан кейін бірнеше шағын оқтар Командалық модульдің қуатын және бағыттау жүйесін уақытша тоқтатты. Бес күннен кейін, Ай модулі баспалдағынан қону алаңына басқаннан кейін Конрад өзінің бойының кішкентай екенін әзілмен былай деді:
«Ура! Әй, бұл Нил үшін кішкентай болса, мен үшін өте үлкен!»
Кейін ол бұл сөзді итальяндық журналист Ориана Фаллачимен 500 долларға жасаған ставкасын жеңу үшін айтқанын мәлімдеді, осылай NASA ғарышкерлердің сөздерін жазбайтынын дәлелдемек болды. Фаллачи Армстронгтың «Адам үшін бір кішкентай қадам» деген сөзі оған жазылғанына және оның жеке сөзі емес екеніне сенді. Конрадтың «үлкен» дегені Ай модулі баспалдағынан қону алаңына секіруді білдірсе, Армстронгтың «кішкентай қадамы» қону алаңынан Ай бетіне жасалған кішкентай қадамды білдірді. Ай бетіндегі Конрадтың алғашқы сөздері:
«Ой, қандай жұмсақ және құлдилаулы!»
Whoopee! Man, that may have been a small one for Neil, but that's a long one for me.|source=Pete Conrad
He later revealed that he said this in order to win a bet he had made with the Italian journalist Oriana Fallaci for $500 to prove that NASA did not script astronaut comments. Fallaci was convinced that Armstrong's "One small step for man" statement had been written for him and was not his own words. Conrad's "long one" referred to the jump from the Lunar Module's ladder to a landing pad, whereas Armstrong's "small step" referred to the small step from the landing pad onto the Moon's surface. Conrad's first words on the lunar surface were:
blockquote|Oooh, is that soft and queasy.|source=Pete Conrad
Skylab (көзіне көрінбейтін)
Конрадтың соңғы миссиясы Skylab 2 командирі ретінде, Skylab ғарыш станциясына алғашқы экипажбен ұшу болды. Станция адамсыз ұшырылғанда зақымдалды, оның микрометеориттік қалқаны жыртылып, екі негізгі күн панелінің біреуін алып кетті, ал екіншісін жабыстырып, ашуға мүмкіндік бермеді. Конрад пен оның экипажы екі ғарыш серуені барысында зақымды жөндеді. Конрад тұрып қалған күн панелін таза күшпен босатып алды, бұл оның ерекше мақтан тұтатын ісі болды. Сондай-ақ, астронавттар станцияны күшті күн сәулесінен қорғау үшін "қолдан жасалған" күн қалқанын орнатты, бұл жоғалған микрометеориттік қалқанның қызметі еді. Қалқан болмағанда, Skylab және оның ішіндегілер пайдасыз болып қалар еді. Президент Джимми Картер 1978 жылы Конрадты Конгресс ғарыш медалімен марапаттады. Skylab 2-ге дайындық кезінде Конрад 1972 жылдың 10 мамырында NASA T 38 N957NA ұшағынан қашуға мәжбүр болды. Ол Делавэр штатындағы ILC Industries компаниясына сапардан Хьюстонға қайтып келе жатқан еді. Эллингтон әуе базасына жақындағанда ауа райының нашарлағаны туралы ескертілді, сондықтан ол Хоббиге бағыт бұрды. Түнде, аспаптық ұшу ережелері (IFR) бойынша түсу кезінде 800 фут биіктікте генератордың істен шығуына тап болды және түсуді тоқтатты. Жақсы ауа райы бар әуежайға бағыт аударуды жөн көрді. Бергстром әуе базасына жеткенде отыны бітіп, 3700 фут биіктіктен катапульдануға мәжбүр болды. Ол базалық ғимараттан шамамен 100 метр қашықтықта қонды, ал ұшағы екі шақырымдай жердегі ашық далаға құлады.
НАСА-дан кейінгі мансап
Конрад 1973 жылы NASA және Әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шығып, American Television and Communications Company компаниясында жұмыс істеді. Ол операциялар жөніндегі вице-президент және бас операциялық директор болып бастады. Конрад қолданыстағы жүйелердің жұмысын басқарды және жаңа кабельдік теледидар жүйелерін ел бойынша дамытуға жауапты болды. Бүгінде ұшақ Денвер халықаралық әуежайының C терминалында тұрақты көрмеге қойылған. 2006 жылы NASA оған агенттік және ғылымдағы қызметі үшін "Зерттеуші елшісі" сыйлығын қаза тапқан соң берді.
In 2006, NASA posthumously awarded him the Ambassador of Exploration Award for his work for the agency and science.
Жеке өмір
Конрадтың жеке девизі: "Жақсы бола алмасаң, көрікпен бол". 1989 жылы Конрадтың кіші ұлы Кристоферге қатерлі лимфома диагнозы қойылды. Ол 1990 жылдың сәуірінде 29 жасында қайтыс болды. Конрад скаут болған. Оның хоббилерінің қатарында гольф, су шаңғысы және Formula Vee сияқты автокөлік жарыстары бар еді.
Өлім
Конрад 1999 жылдың 8 шілдесінде мотоцикл апатынан алған ішкі жарақаттардан қайтыс болды. Ол әйелімен және достарымен бірге Хантингтон Бичтегі үйінен Калифорния штатының Монтерей қаласына бара жатқанда, мотоциклмен бұрылыста апатқа ұшырады. Конрад Охайдағы ауруханада қайтыс болды. Ол кезде оның қауіпсіздік шлемі болған және ол жылдамдық шегінен аспаған. Аполлон дәуірінің көптеген ғарышкерлері қатысқан және музыкалық легенда Уилли Нельсонның "Amazing Grace" әнін орындаған кезде бұл оқиға болды. Хьюстон қаласындағы (Техас штаты) Линдон Б. Джонсон атындағы Ғарыш орталығында қайтыс болған ғарышкерлердің естелігіне арналған ағаштар отырғызылған. Конрадтың қайтысынан кейін, NASA оның құрметіне ағаш отырғызды. Осы салтанатты шарада, Конрадтың "Аполлон-12" экипажының мүшесі Алан Бин сөзімен ахуалды жеңілдетіп, Конрадтың өсиетін "арнауға" тырысты. Биннің айтуынша, Конрад NASA-ның әр жылғы Рождество мезгілінде оның ағашын басқаларға қолданылатын ақ шамдардың орнына түрлі түсті шамдармен жарықтандыруын қалаған, өйткені оның "жақсы бола алмасаң, түрлі-түсті бол" деген ұраны болған. NASA бұл тілегін орындады, содан бері әр Рождествода орманның барлық ағаштары ақ шамдармен жарықтандырылады, бірақ Конрадтың ағашы қызыл шамдармен жарықтандырылады.