Сомалидің Банадир аймағы: Могадишу қаласын қамтитын, елдің астанасы. Халық саны ең көп, бірақ ауданы ең кішкентай әкімшілік аймақ. 2014 жылы 1,6 млн тұрғын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сомали аймағы
Region of Somalia
Банадир () – Сомалидің оңтүстік-шығысындағы әкімшілік аймақ (гобол). Ол астана ретінде қызмет ететін Могадишо қаласымен бірдей аумақты қамтиды. Бұл – елдің жеті штатының ешқайсысына қарасты болмайтын жалғыз аймағы. Солтүстік-батысында Шабелле өзені, оңтүстік-шығысында Үнді мұхитымен шектеседі. Сомалидегі ең кішкентай әкімшілік аймақ болғанымен, онда ең көп халық тұрады, 2014 жылы 1 650 227 адам (оның ішінде 369 288 ішкі көшкін) деп есептелді. Банадир терминінің аумақтық шегі мен қолданылу аясы тарихы бойында өзгеріп келген, орта ғасырларда Банадир Могадишоға жақын жағалаудың жүздеген шақырымға созылған үлкен бөліктерін қамтыған. Жаңа заманда Банадир мағынасы Хиршабел аймағына қарай ішкі аймақтарға дейін кеңейді, ал қазіргі кезде кейде бұл термин Могадишо қаласымен шатастырылып қолданылады. Банадир муниципалитеті солтүстікте Хиршабелмен, оңтүстік-батыста Оңтүстік-Батыспен шектеседі және Сомалидің әкімшілік аймағы (гобол) болып табылатын, сонымен бірге муниципалитет те қызметін атқаратын жалғыз аймақ.
Banaadir (, بنادر, ) is an administrative region (gobol) in southeastern Somalia. It covers the same area as the city of Mogadishu, which serves as the capital. It is the only region in the country not belonging to any of the seven states. It is bordered to the northwest by the Shabelle river, and to the southeast by the Indian Ocean. Although by far the smallest administrative region in Somalia, it has the largest population, estimated at 1,650,227 (including 369,288 internally displaced persons) in 2014. The territorial extent and scope of the term Benaadir has varied in definition throughout its history, with medieval usage extending Benaadir to huge swaths of coast adjacent to Mogadishu stretching as far as hundreds of miles. The early modern period which extended the meaning of Benaadir to the interior midway towards the Hirshabelle region, to the contemporary period wherein sometimes the nonstandard misnomer of usage being interchangeable with the city of Mogadishu. This Banaadir municipality is bordered to the north by Hirshabelle and to the southwest by South West, and is the only Somali gobol (administrative region) which is both a municipality and a gobol known as a region.
Шолу
Банадир аймағы Орта Шебел (Шабельяха Дхексе) және Төменгі Шебел (Шабельяха Хоусе) аймақтарымен, сондай-ақ Үнді мұхитымен шектеседі. "Бенадир" атауы сомали тіліндегі "банадир" сөзінен туындаған, ол "жағалау" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау Сомалидің оңтүстік жағалауындағы Могадишо, Мерка және Барава қалаларына сілтеме жасайды. Аймақтың атауы орта ғасырларда Персия, Арабия түбегі және суахили жағалауымен маңызды сауда орталығы болған тарихи позициясын көрсетеді. Атау парсы тіліндегі "бандар" сөзінен шыққан, ол "порт" немесе "бейіт" дегенді білдіреді. Аймақтың орталығы – Могадишо қаласы, жергілікті тұрғындар арасында Хамар (айтылуы: Хамар) деп белгілі, бірақ әкімшілік аймақ өзінің аумағы жағынан қаламен толық сәйкес келеді. Бенадир тарихи Бенадир аймағынан әлдеқайда кішідірек, ол Үнді мұхитына қарап жатқан елдің орталық және оңтүстік жағалауының көп бөлігін, соның ішінде Могадишо және Джуба өзеніне дейінгі аймақты қамтыды. 2017 жылы Табит М. Абди Могадишо қаласының әкімі және Банадир аймағының губернаторы болып тағайындалды, ол 2015 жылдың қарашасынан бері осы лауазымды атқарып келген Юсуф Хусейн Жималеден кейін.
The Banaadir region is bordered by the Middle Shebelle (Shabeellaha Dhexe) and Lower Shebelle (Shabeellaha Hoose), as well as the Indian Ocean. "Benaadir" is derived from the Somali banaadir, which means "coast", in reference to the southern Somali coastal cities Mogadishu, Merka and Barawa. The place name reflects the region's medieval position as a key trade center with Persia, Arabian peninsula and the Swahili coast. The name derives from the Persian bandar meaning ‘port’ or ‘harbour’. Its capital is Mogadishu, known locally as Xamar (pronounced: Hamar), although the administrative region itself is coextensive with the city. Benaadir is much smaller than the historical region of Benadir, which covered most of the country's central and southern seaboard opposite the Indian Ocean and up to the Juba River, including Mogadishu. Thabit M. Abdi was appointed mayor of Mogadishu and governor of Banaadir in 2017, succeeding Yusuf Hussein Jimale who held that post since November 2015.
Саяси
Дәстүр мен ескі жазбалар Оңтүстік Сомалиде, соның ішінде Могадишо аймағында ғасырлар бойы Бенадирис тұрғандығын және ерте заманауи кезеңде Шығыс Африка жағалауындағы ең бай қала саналғандығын, сондай-ақ гүлденген тоқыма өнеркәсібінің орталығы болғандығын көрсетеді. 17 ғасырда Могадишо мен Оңтүстік Сомалидің бір бөлігі Хираб имаматының билігіне қарады, ал 19 ғасырда Геледи сұлтандығының ықпалына іледі. Сомали Республикасы 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Могадишо Үнді мұхитының ақ інжуы деп белгілі болды және насиятталды. 1991 жылы Сиад Барре режимі құлатылғаннан кейін және одан кейінгі Сомали азаматтық соғысы барысында әртүрлі жауынгерлік топтар қаланың бақылауы үшін күресті, кейіннен 2000-шы жылдардың ортасында Ислам соттары одағы (ICU) оларды ығыстырды. ICU кейіннен одан да радикалды топтарға бөлінді, ең танымалдары – әл-Шабааб, ол 2004–2012 жылдар аралығындағы Уақытша Федералдық Үкіметке және оның Африка Одағының Сомалидегі миссиясына қарсы күресті. 2010 жылдың соңында үкімет ауысқаннан кейін, үкіметтік әскерлер мен олардың әскери серіктестері 2011 жылдың тамызына дейін әл-Шабаабты қаладан шығарып алды. Осыдан кейін Могадишо қарқынды қайта құру кезеңін бастан кешірді.
Tradition and old records assert that southern Somalia, including the Mogadishu area, was inhabited by Benadiris for centuries and was during the early modern period considered the wealthiest city on the East African coast, as well as the center of a thriving textile industry. In the 17th century, Mogadishu and parts of southern Somalia fell under the Hiraab Imamate and in the 19th century came under the Geledi Sultanate's sphere of influence. After the Somali Republic became independent in 1960, Mogadishu became known and promoted as the White Pearl of the Indian Ocean. After the ousting of the Siad Barre regime in 1991 and the ensuing Somali Civil War, various militias fought for control of the city, later to be replaced by the Islamic Courts Union in the mid 2000s. The ICU thereafter splintered into more radical groups, notably the al Shabaab, which fought the Transitional Federal Government (2004–2012) and its African Union Mission to Somalia allies. With a change in administration in late 2010, government troops and their military partners had succeeded in forcing out Al Shabaab by August 2011. Mogadishu has then subsequently experienced a period of intense reconstruction.