Кіріспе

Бірнеше елдегі бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлініс. Область (ола́б; көпше түрі – область, области немесе сирек жағдайда областы; орыс тілінде область) – Болгария және бірнеше посткеңестік мемлекеттерде, соның ішінде Беларусь, Ресей және Украинада қолданылатын әкімшілік бөліністің бір түрі. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл термин Ресей империясы мен Кеңес Одағында пайдаланылған. Область термині ағылшын тіліне көбінесе «облыс» немесе «провинция» деп аударылады. Кейбір елдерде облыстар орыс тіліндегі осы терминмен байланысты сөздермен де белгілі.

Этимология

Ағылшын тіліндегі "облыс" термині Lang ru-дан алынған, ол көне шығыс славян тілінен мұраға қалған, ал ол өз кезегінде префиксінен (классикалық "ob" және грек тіліндегі "ἐπί, ἔπι" сөздерімен туыс) қалыптасқан. Облыстардың атаулары көбінесе тиісті тарихи аймақтардың атауларымен сәйкес келмейді, себебі олар таза әкімшілік бірліктер ретінде құрылған. Көптеген жағдайларда советтік облыстар өз әкімшілік орталықтарының атымен аталатын.

Югославия

1922 жылы сербтер, хорваттар және словендер Корольдігі 33 әкімшілік бөлімге, яғни облыстарға бөлінді. 1929 жылы облыстар орнына ірі әкімшілік бірліктер – бановиналар енгізілді. Югослав соғыстары кезінде Босния және Герцеговина мен Хорватияда бірнеше серб автономиялық облыстары құрылды. Бұл облыстар кейіннен Серб Крайна Республикасы және Серб Республикасы болып біріктірілді.

Болгария

1999 жылдан бері Болгария 28 облысқа бөлінген, бұл әдетте «облыстар» деп аударылады. Ал бұрын ел тек тоғыз бірлікке, сондай-ақ облыстарға бөлінген еді.

Кеңес Одағынан кейінгі мемлекеттер

Аумақтық бірлік Жергілікті термин Ағылшынша термин Егжей-тегжейлі мәліметтер Түсініктеме Армения marz провинция немесе аймақ қараңыз: marz (елдің әкімшілік бөлінісі) 1995 жылғы заңның орыс тіліндегі нұсқасында область. Беларусь вобласці (вобласць) / Облыс аймақ қараңыз: Беларусь облыстары Белорусь және орыс тілдері мемлекеттік тілдер болып табылады. Қазақстан облыс аймақ қараңыз: Қазақстан облыстары Қырғызстан облус / облыс аймақ қараңыз: Қырғызстан облыстары Қырғыз және орыс тілдері ресми тілдер болып табылады. Ресей облыс облыс немесе аймақ қараңыз: Ресей облыстары Ресей Конституциясына сәйкес, облыстар Ресей Федерациясының субъектілері болып саналады, бұл Кеңес Одағы тарағанға дейін Ресей КСР-і құрамындағы әкімшілік бірліктерге қарағанда жоғары мәртебе. Федерациялық субъект мәртебесі облыстарға белгілі бір дәрежеде автономия береді және оларға Федерация Кеңесінде өкілдік құқығын береді. Тажикстан вилоят аймақ қараңыз: Тажикстан облыстары Түрікменстан welaýat аймақ қараңыз: Түрікменстан облыстары Украина облыс облыс немесе аймақ қараңыз: Украина облыстары Украинада, область (ағылшын тілінде провинция немесе аймақ деп аталады) елдің 24 негізгі әкімшілік бірлігінің бірі болып табылады. Украина – унитарлық мемлекет болғандықтан, провинциялардың (немесе аймақтардың) заңдық құзыреті Украина Конституциясында және заңдарда белгіленгеннен басқа көп емес. Конституцияның XI тарауының 140–146-баптары жергілікті билік органдары мен олардың құзыретіне тікелей қатысты. Облыстар әрі қарай 3-тен 10-ға дейінгі ауданға (район) бөлінеді. Өзбекстан вилоят аймақ қараңыз: Өзбекстан облыстары Вилоят және welaýat түрік тіліндегі vilayet терминінен шыққан, ал ол өзі араб тіліндегі wilāya (ولاية) терминінен алынған.