Кіріспе

Готлиб Вильгельм Даймлер (1834–1900) – неміс инженері, өнеркәсіптік дизайнер және кәсіпкер. Ол қазіргі Германияның Шорндорф қаласында (Вюртемберг патшалығы, Германия конфедерациясының федералды штаты) дүниеге келген. Ол ішкі жану қозғалтқыштары мен автомобильдерді дамытудың пионері болды. Ол жоғары жылдамдықты сұйық отынмен жұмыс істейтін қозғалтқышты ойлап тапты. Даймлер мен оның өмірлік серіктесі Вильгельм Майбах – кез келген көлік құралына орнатылатын кішкентай, жоғары жылдамдықты қозғалтқыштар жасауды мақсат еткен екі өнертапқыш еді. 1883 жылы олар көлденең цилиндрлі, қысылған отынмен жұмыс істейтін қозғалтқышты жобалады, ол Даймлердің жоғары жылдамдықты, жылдамдығын реттеуге болатын қозғалтқышқа деген ұмтылысын қанағаттандырды, бұл оны көлік саласында пайдалы ететін болды. Бұл қозғалтқыш «Даймлердің арманы» деп аталды.

Ерте өмір және білім (18341862)

Готлиб Вильгельм Даймлер – Штутгартқа жақын Шорндорф қаласынан шыққан нан пісіруші Йоханнес Дюмлердің (Даймлер) және оның әйелі Фредериканың ұлы. 13 жасында (1847 жыл) ол Латин мектебінде (Lateinschule) алты жылдық бастауыш білімін аяқтап, инженерлік салаға қызығушылық танытты. 1848 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Даймлер шебер қарушы Герман Райтельдің басшылығымен қару жасаушылыққа оқыды. 1852 жылы ол кәсіби емтиханмен оқуын аяқтады. 1852 жылы ол өрнектелген екі түтікпен жасалған мылтықтармен қолөнер емтиханын тапсырды. «Бейер, Пикок және Компания», Манчестерде, оның серіктесі Бейер Саксониядан шыққан. Лондонға келген кезде ол 1862 жылғы Халықаралық көрмеге қатысты, онда бумен жүретін бір көлік көрмеге қойылған. Гейслинген-ан-дер-Штайгеде ол құралдарды, диірмендерді және турбиналарды жобалады. 1863 жылы ол «Брудерхаус Реутлинген» христиандық-социалистік құрал жасаушы мекемесіне инспектор, кейін басшы болып кірді. Сол жерде ол 15 жастағы жетім Вильгельм Майбахпен танысты. Кәсіпорын «Газмоторен Фабрик Дюц» деп қайта ұйымдастырылды, басшылық тіпті Оттоны да ескермей, Даймлерді зауыт директоры етіп тағайындады, ал Даймлер тамыз айында компанияға қосылып, Майбахты бас дизайнер ретінде әкелді. Өзінің қозғалтқышын жасағысы келген Даймлер Оттоның патенты оған кедергі келтіреді деп қорқыды. Даймлер 1862 жылы Парижде француз инженері Бо Де Рошасқа төрт тактілі қозғалтқышқа алдыңғы патент берілгенін анықтаған адвокатты жалдады. Осы уақытта Даймлер мен Отто арасында жеке даулар туды, Оттоның Даймлердің университет білімі мен біліміне қызғанышы болды деген қауесет тарады. Даймлер көлік құралдарына қолдануға болатын кішкентай қозғалтқыштар жасағысы келді, бірақ Отто мұндай қызығушылық танытпады. Отто Даймлерді өзінің қозғалтқыш патенттерінен шеттетуі екеуінің арасында үлкен антагонизмге әкелді. 1880 жылы Даймлер жұмыстан босатылып, Даймлер мен Майбахтың патенттері үшін өтемақы ретінде 112 000 алтын маркаға тең «Deutz AG» акцияларын алды. Кейін Майбах та қала беріп, Даймлерге қосылды.

Шағын жылдамдықты қозғалтқыштардың тәуелсіз өнертапқышы (1882)

Каннштаттта Даймлер мен, шығармашылық ойлау қабілеті жоғары Maybach электр жүйелерінің тым баяу жұмыс істеуіне байланысты. Даймлер мен Мейбах Отоның төрт тактілі қозғалтқышын қалай тиімді отынмен қамтамаздандыру керектігін ұзақ уақыт талқылап, олар кең таралған мұнай фракциясына жүгінді. Сол кезде мұнайдың негізгі дистилляттары майлау майы, керосин (лампа отыны ретінде қолданылған) және лигроин (мұнай нафтасы немесе ауыр нафта) болды, ол бұрын негізінен тазалау құралы ретінде пайдаланылып, дәріханаларда сатылатын. Ескі автомобильдер сарапшысы Майкл Плаг бұл туралы: «[яғни лигроин және оған ұқсас мұнай фракциялары] сол кездегі дәріханаларда (химиктерде) кең таралған және оңай қол жетімді болған», – деп сипаттады. «Бұл n-гексан деп аталатын жанғыш отын».

Daimler-Benz-тің құрылуы

1885 жылы Даймлер алғашқы сұйық отынмен жүретін көлікті жасады, ал Карл Бенц бірнеше айдан кейін өзінің жеке жобалаған 2 циклді қозғалтқышы бар, арнайы жасалған алғашқы автомобильді құрастырды. Даймлер өнертабыс кезеңінде Карл Бенцпен ешқашан кездеспеген. 1896 жылы Даймлер (DMG) Бенц & Cie компаниясын 1883 жылғы ыстық түтікпен тұтануға қатысты патентін бұзғаны үшін сотқа берді. Даймлер сотты жеңіп, Бенц DMG компаниясына роялти төлеуге міндеттелді. Даймлер Карл Бенцпен Мангеймдегі сот отырысында да кездеспеді. Кейін Орталық Еуропа Автомобиль қауымдастығы құрылғанда Даймлер мен Бенц әлі де бір-бірімен сөйлеспеді. Даймлер қайтыс болғаннан кейін жылдар өткен соң екі компания да көптеген салаларда ынтымақтастыққа түсті. Ұзақ жылдар бойы ынтымақтастықтан кейін, 1926 жылдың 28 маусымында Daimler Motoren Gesellschaft (DMG) және Benz & Cie өкілдері әлемдегі ең көне екі автомобиль өндірушісінің бірігуі туралы келісімге қол қойды. Осының нәтижесінде құрылған жаңа компания Daimler Benz AG деп аталды.

Құрметтер

Готлиб Даймлер 1978 жылы Автомобильдердің Даңқ залына енгізілді. 1993 жылдан 2008 жылдың шілдесіне дейін Германияның Штутгарт қаласында оның атымен стадион аталды. Бұрынғы Готлиб Даймлер стадионы 2006 жылғы Германияда өткен ФИФА Әлем чемпионатының алты матчына төсегіш болды. Готлиб Даймлердің ұраны "Das Beste oder nichts" ("Ең жақсысы немесе ештеңе де жоқ"; "Ең жақсыдан басқа ештеңе жоқ") еді. Mercedes Benz 2010 жылы осы ұранды өз слоганы ретінде қабылдады.